Bộ trưởng Bộ Công an trình Quốc hội sửa bộ luật Hình sự

Sáng 20.8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, trình bày tờ trình về dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi).

ẢNH: ĐỨC THANH

Mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự

Theo Bộ trưởng, dự thảo bộ luật sửa đổi gồm 3 phần, 25 chương, 415 điều; bỏ 8 điều, bổ sung 14 điều mới, sửa đổi 301 điều và giữ nguyên 100 điều so với bộ luật hiện hành.

Trong đó, dự thảo bổ sung 9 tội danh mới và bổ sung vào cấu thành của các tội danh hiện hành một số hành vi khách quan mới.

Đồng thời, bỏ, gộp, tách một số tội danh để bảo đảm tinh gọn, thống nhất, bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự, phản ánh đúng bản chất, vai trò và mức độ nguy hiểm của từng nhóm hành vi.

Dự thảo cũng thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, chỉ giữ lại hình phạt tử hình với 4 tội gồm "phản bội Tổ quốc", "giết người", "khủng bố" và "sản xuất trái phép chất ma túy".

Đáng chú ý, dự thảo bỏ hình phạt cấm huy động vốn đối với pháp nhân thương mại phạm tội, vì hình phạt này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thanh toán, phục hồi, duy trì hoạt động, trả lương cho người lao động và thực hiện nghĩa vụ bồi thường của pháp nhân.

Cùng đó là nâng gấp đôi mức phạt tiền và mức định lượng bằng tiền trong cấu thành định tội, định khung hình phạt tại các tội danh.

Dự thảo còn mở rộng phạm vi loại trừ trách nhiệm hình sự trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng công nghệ mới, thử nghiệm có kiểm soát công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo; trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đấu tranh phòng, chống tội phạm của lực lượng vũ trang.

Và bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số trường hợp cụ thể.

ẢNH: ĐỨC THANH

Không để lợi dụng chính sách để hợp thức hóa sai phạm

Thẩm tra dự thảo luật, Ủy ban Pháp luật - Tư pháp tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.

Cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc thận trọng việc bỏ hình phạt tử hình với một số tội danh như "mua bán trái phép chất ma túy", "hiếp dâm người dưới 16 tuổi", "chống loài người", "tội phạm chiến tranh", tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý.

Việc bỏ hình phạt tử hình với các tội danh này cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm cũng như tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống tội phạm.

Cơ quan thẩm tra cũng cơ bản tán thành việc bổ sung quy định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm, gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, không tham nhũng, mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội cho địa phương, đất nước.

Song, cần rà soát các lĩnh vực có liên quan để quy định cụ thể các tội danh được áp dụng chính sách khoan hồng nói trên, không áp dụng cho tất cả các tội phạm quy định tại Chương XVIII của bộ luật Hình sự, không để lợi dụng các chính sách hình sự tiến bộ này để hợp thức hóa các sai phạm về kinh tế.

Về việc bổ sung một số tội danh mới, Ủy ban Pháp luật - Tư pháp tán thành, nhằm kịp thời đấu tranh với các hành vi nguy hiểm cho xã hội mới phát sinh, tiếp tục nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Dù vậy, cơ quan thẩm tra lưu ý cần rà soát kỹ về cấu thành các tội, làm rõ ranh giới giữa hành vi phạm tội và vi phạm hành chính, bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành.