Bộ trưởng Công an: Không được yêu cầu người dân kê khai lại dữ liệu đã có

Chất vấn Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân sáng 12.11, đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) nêu nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỉ giao dịch, tuy nhiên vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa có dữ liệu đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia. 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn còn đồng bộ ngoại tuyến.

ẢNH: GIA HÂN

Đáng chú ý, theo ông Huy, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Đại biểu đề nghị bộ trưởng cho biết trách nhiệm của Bộ KH-CN trong việc bảo đảm hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng. 

"Có cơ chế nào để các cơ quan phải chấm dứt yêu cầu người dân kê khai lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của Nhà nước?", ông Huy chất vấn. Đây cũng là nội dung nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, vấn đề dữ liệu thuộc trách nhiệm của Bộ Công an, nhưng ông cũng chia sẻ một số khó khăn trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu.

Thứ nhất, dữ liệu trải qua một thời kỳ rất dài, được lưu trữ ở nhiều nơi, nhiều đơn vị khác nhau nên việc đồng bộ, xây dựng lại cơ sở dữ liệu mới đòi hỏi có thời gian.

Thứ hai, về vấn đề định mức, chi phí để tính toán, xây dựng từng loại dữ liệu còn khác nhau. "Không phải là một trang giấy mà chúng ta scan vào là có một định mức giống nhau mà độ phức tạp của trang giấy đó sẽ dẫn đến các định mức khác nhau", ông Quân nói. Và thứ ba là nhân lực phục vụ việc xây dựng dữ liệu còn hạn chế.

Về tình trạng người dân phải đến nhiều lần khi thực hiện thủ tục hành chính, cán bộ xã phải sử dụng nhiều phần mềm, Bộ trưởng KH-CN chỉ rõ 5 nguyên nhân.

Theo đó, phần mềm chưa kết nối đồng bộ; quy trình, biểu mẫu, phần mềm chưa được điều chỉnh thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ. Cạnh đó, thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật ở một số nơi chưa tốt. Đặc biệt là yếu tố con người, trong đó có một bộ phận người dân còn hạn chế về năng lực tiếp cận công nghệ số, nhất là một số nơi cán bộ xã cũng còn hạn chế về năng lực tiếp cận.

Về giải pháp, Bộ KH-CN đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và đang quyết liệt triển khai. Trong đó, trực tiếp xuống một số xã ở các địa phương, thống kê được 29 bài toán nhỏ mà cán bộ xã đang gặp phải, từ đó hình thành các lời giải để hướng dẫn cho từng cán bộ xử lý từng vấn đề. Sau khi hướng dẫn xong sẽ được tổng quát hóa để nhân rộng.

Người dân chỉ phải khai báo 1 lần

Thông tin thêm về cơ sở dữ liệu, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, đến nay đã hoàn thành kết nối 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu. 

ẢNH: GIA HÂN

Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã thực hiện kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương; thời gian qua đã phục vụ 2,77 tỉ lượt tra cứu, xác thực thông tin, ước tính tiết kiệm khoảng gần 8.500 tỉ đồng cho ngân sách nhà nước. Về ứng dụng VNeID, hiện đã có hơn 86,4 triệu tài khoản định danh điện tử của công dân với 85 tiện ích được tích hợp...

Theo ông Quang, thực hiện Nghị quyết 57, Bộ Công an đang tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương xử lý dứt điểm việc làm sạch dữ liệu. Mốc hoàn thành làm sạch dữ liệu trước đây là ngày 30.11 theo Kế hoạch 02.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cho hay, để bảo đảm tuyệt đối an toàn an ninh và hoàn thiện hướng dẫn kỹ thuật, dự kiến trong quý 2/2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ hoàn thiện để đưa vào vận hành đồng bộ.

"Nguyên tắc cốt lõi khi triển khai là người dân chỉ khai báo một lần nhưng dữ liệu được sử dụng nhiều lần; thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu thì cơ quan nhà nước không được yêu cầu người dân kê khai, nộp lại; dữ liệu phải được chia sẻ và dùng chung", Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh.

Các nguyên tắc này đã được thể chế hóa trong luật Dữ liệu và các nghị định hướng dẫn thi hành nhằm chấm dứt tình trạng yêu cầu người dân nộp lại thông tin đã có.