Bộ Lao động Mỹ ngày 14.10 công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tính đến tháng 9 đã tăng 3,7%, cho thấy tình trạng lạm phát đang khiến đảng cầm quyền gặp bất lợi. Một thăm dò của Đài Fox News công bố ngày 15.10 chỉ ra 57% cử tri được hỏi tin rằng đảng Dân chủ giải quyết các vấn đề lạm phát và giá cả tốt hơn đảng Cộng hòa (41%).
"Kế hoạch vàng" có thể đóng băng
Trong bối cảnh chưa đầy 3 tuần đến ngày bầu cử chính thức, những dữ liệu trên khiến giới quan sát cho rằng phe Dân chủ có khả năng cao giành được quyền kiểm soát Hạ viện, và ít nhiều có thể tạo bất ngờ trong cuộc đua Thượng viện. Nếu điều này xảy ra, kế hoạch chi tiêu quốc phòng lên đến 1.500 tỉ USD của Nhà Trắng sẽ đối mặt thách thức lớn, theo tờ POLITICO.
Tổng thống Trump và Bộ trưởng Hegseth giới thiệu Vòm vàng hồi tháng 5.2025
ẢNH: REUTERS
Nguồn vốn khổng lồ trên nhằm tài trợ cho các sáng kiến hiện đại hóa an ninh quốc gia của ông Trump. Nổi bật nhất là hệ thống lá chắn tên lửa toàn quốc "Vòm vàng" - ước tính tiêu tốn 1.200 tỉ USD trong 10 năm. Bên cạnh đó, Nhà Trắng cũng đang thúc đẩy các khoản đầu tư quy mô lớn từ chính phủ và tư nhân vào hải quân, với trọng tâm là chế tạo "Hạm đội vàng". Trong kế hoạch 1.500 tỉ USD, có 350 tỉ USD dự kiến phân bổ thông qua một cơ chế chi tiêu đặc biệt để không cần sự ủng hộ của đảng Dân chủ.
Phát biểu tại hội nghị của lục quân Mỹ ngày 14.10, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth gọi gói ngân sách trên là "khoản đầu tư thế hệ", thúc giục quốc hội nhanh chóng bật đèn xanh. Nhờ nghị quyết tạm thời được thông qua hồi tháng 9, các hoạt động quân sự của Mỹ hiện được đảm bảo ngân sách đến ngày 11.12. Tuy nhiên, nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát quốc hội sau bầu cử, họ có khả năng chặn mọi thỏa thuận ngân sách lớn cho đến đầu năm sau, thời điểm nghị sĩ Dân chủ chính thức tiếp quản các ủy ban chi tiêu.
Rủi ro an ninh
Việc dồn quá nhiều nguồn lực vào các siêu dự án chưa định hình xong thiết kế khiến nhiều chuyên gia cảnh báo về nguy cơ chậm tiến độ và đội vốn. Lãnh đạo phe Dân chủ tại quốc hội chỉ trích việc chính quyền ông Trump quá chú trọng vào quốc phòng mà gây tổn hại cho các chương trình xã hội. Quy mô khổng lồ của ngân sách khiến cả một bộ phận đảng Cộng hòa cũng lo ngại. Thượng nghị sĩ Bernie Moreno, một đồng minh của ông Trump, nói rằng: "Nếu chúng ta mất quyền kiểm soát quốc hội, đó sẽ là "bữa tối cuối cùng" với các dự án này".
Nhà Trắng hiện vẫn chưa đưa ra phương án dự phòng trong trường hợp quốc hội đảo chiều. Phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales khẳng định chính quyền Tổng thống Trump "sẽ luôn đảm bảo lực lượng vũ trang Mỹ duy trì vị thế mạnh nhất thế giới". Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng kịch bản ngân sách quốc phòng đình trệ không chỉ đe dọa các dự án tương lai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bổ sung kho vũ khí đang cạn kiệt sau các hoạt động quân sự tại Iran.
Đối mặt với sức ép, các quan chức Lầu Năm Góc vẫn đang nỗ lực vận động hành lang tại Đồi Capitol. Tuy nhiên, nếu đảng Dân chủ lật ngược thế cờ trong chưa đầy 3 tuần nữa, toàn bộ kịch bản quốc phòng của ông Trump sẽ phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu trắng tay từ Hạ viện cho đến Thượng viện.
Xả súng tại trường tiểu học Mỹ, 3 học sinh thiệt mạng
Ngày 15.10 (giờ địa phương), một vụ xả súng nghiêm trọng đã xảy ra tại Trường tiểu học Silver Rail ở TP.Bend, bang Oregon (Mỹ). Nghi phạm là một thiếu niên 16 tuổi đã phá cửa xông vào trường, sử dụng súng bắn chết 3 học sinh (từ 5 - 11 tuổi) và một giáo viên. Một học sinh 7 tuổi và một giáo viên khác bị thương nặng.
Cảnh sát cho biết ngay sau khi vụ việc xảy ra, một người dân chứng kiến đã bám theo nghi phạm vào trong trường và nổ súng hạ gục kẻ tấn công. Thiếu niên này được phát hiện đã tử vong khi lực lượng chức năng đến hiện trường. Toàn bộ 32 trường học trong học khu Bend-La Pine đã phải đóng cửa vào ngày 16.10. Theo thống kê của Hãng AP, đây là vụ giết người hàng loạt thứ 28 tại Mỹ trong năm nay. Thống đốc bang Oregon Tina Kotek đã gửi lời cảm ơn sâu sắc đến người dân đã hành động dũng cảm giúp ngăn chặn thêm thương vong. Hiện vụ việc đang được điều tra làm rõ.
Bình luận (0)