Câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'

Mạnh Cường- cuongbaochidhkh@gmail.com

18/09/2026 05:00 GMT+7

Sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi, nhiều gia đình vỡ òa khi nhận tin người cha, người ông đã được tìm thấy trong số 17 hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập tại Hiệp Đức (thành phố Đà Nẵng).

Ngày 17.9, trong không khí trang nghiêm của lễ viếng, truy điệu và an táng 17 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình (xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng), những người thân của các anh hùng liệt sĩ lặng lẽ đứng bên những phần mộ vừa được quy tập.

Sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi đằng đẵng, những giọt nước mắt vỡ òa, xen lẫn giữa niềm hạnh phúc đoàn tụ và nỗi tiếc nuối bùi ngùi khi những người lính năm xưa cuối cùng đã trở về trong vòng tay Tổ quốc và đồng đội.

Hành trình khép lại những mong mỏi

Từ Nghệ An vào Đà Nẵng ngày 12.9, bà Võ Thị Thủy (58 tuổi, ở xã Nghĩa Thọ, tỉnh Nghệ An, con gái của liệt sĩ Võ Xuân Thu), có mặt trong đoàn thân nhân dõi theo từng bước khai quật, quy tập và đưa hài cốt cha mình về Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 1. — Bà Võ Thị Thủy nghẹn ngào khi nhắc về cha mình là liệt sĩ Võ Xuân Thu

Ngày nhận được tin, ký ức về người cha đã hy sinh hơn nửa thế kỷ trước như ùa về. "Khoảng 12 giờ trưa, con gái tôi điện và nói: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'. Nghe vậy, cả nhà lập tức thông báo cho nhau. Mừng lắm. Bao nhiêu năm nay, gia đình đã nhiều lần đi tìm cha nhưng không có thông tin chính xác", bà Thủy xúc động kể.

Trong danh sách 17 chiến sĩ đặc công được phát hiện tại khu vực Hiệp Đức, có tên liệt sĩ Võ Xuân Thu. Với gia đình bà, dòng tên ấy không chỉ là một thông tin trên giấy mà là niềm hy vọng được chờ đợi qua nhiều năm tháng.

"Thông tin về ngày, tháng, năm sinh cũng như năm mất của cha tôi đều trùng khớp với giấy báo tử mà gia đình nhận được", bà Thủy nói.

Ngay sau khi nhận tin, bà Thủy lập tức thu xếp hành lý, từ Nghệ An vào Đà Nẵng. Bà muốn có mặt tại nơi các lực lượng tiến hành khai quật, xác minh và lấy mẫu giám định. Sau quá nhiều lần tìm kiếm, lần này gia đình không muốn bỏ lỡ bất kỳ khoảnh khắc nào.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 2. — Lễ truy điệu 17 hài cốt liệt sĩ diễn ra trong bầu không khí trang nghiêm

"Có lần tôi đã vào tận Quảng Trị để tìm cha nhưng rồi cũng không có kết quả, phải quay về. Lần này, khi nghe tin có tên cha trong danh sách 17 liệt sĩ, cả gia đình vừa mừng vừa hồi hộp, chỉ mong đến ngày được tận mắt nhìn thấy cha", bà Thủy chia sẻ.

Đến ngày 15.9, khi các lực lượng tiến hành cất bốc, bà đứng từ xa dõi theo từng công việc của những người tìm kiếm.

Với bà Thủy, mỗi lớp đất được bóc lên như kéo người con gái trở về với những câu chuyện về người cha mà mình chưa bao giờ có cơ hội trưởng thành bên cạnh.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 3. — Bà Võ Thị Thủy cùng cháu thắp hương tri ân cha cùng các đồng đội của cha bà

"Gặp được cha rồi thì vừa mừng vừa xúc động. Mừng vì cha đã được trở về với đồng đội, được Đảng, Nhà nước, chính quyền và các đoàn thể quan tâm, tổ chức lễ truy điệu, an táng trang trọng", bà Thủy nghẹn ngào, gửi lời cảm ơn đến những người đã tìm kiếm, cất bốc cha mình và các liệt sĩ.

"Nay được cất bốc, đưa về đây, gia đình vừa biết được nơi cha nằm xuống, vừa còn hài cốt để hương khói. Từ nay, mỗi năm gia đình có thể vào thăm cha, không còn cảnh đi tìm trong vô vọng nữa", bà Thủy chia sẻ.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 4. — Bà Thủy thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình

Nhìn về những phần mộ vừa được an táng, bà nói niềm vui ấy không chỉ của riêng gia đình mình.

"Nhiều gia đình phấn khởi lắm. Sau mấy chục năm chờ đợi, cuối cùng các ông cũng được trở về với đồng đội, được an nghỉ tại nghĩa trang thiêng liêng", bà Thủy bày tỏ.

"Tổ quốc và nhân dân sẽ không bao giờ quên"

Trong dòng người đến dự lễ sáng 17.9, có những thân nhân trở về với niềm vui đoàn tụ. Nhưng cũng có người mang theo một khoảng trống chưa thể lấp đầy.

Bà Lê Thị Lý (66 tuổi, ở xã Đông Thành, tỉnh Nghệ An, là em liệt sĩ Lê Ngọc Quỳnh), vượt đường xa vào Đà Nẵng với niềm hy vọng xen lẫn thấp thỏm.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 5. — Bà Lê Thị Lý, bà Lê Thị Thi (cùng là em gái liệt sĩ Lê Ngọc Quỳnh) khóc nức nở khi nhắc về anh trai mình là liệt sĩ Lê Ngọc Quỳnh

Gia đình bà có 2 người anh là liệt sĩ. Người anh đầu là liệt sĩ Lê Quang Hùng, sinh năm 1946, nhập ngũ tháng 1.1966, hy sinh ngày 8.2.1968. Đến nay, gia đình chỉ biết ông hy sinh tại Quảng Trị nhưng chưa xác định chính xác vị trí để tìm kiếm, đưa về quê nhà.

Người anh thứ 2 là liệt sĩ Lê Ngọc Quỳnh, sinh năm 1950, nhập ngũ tháng 7.1968 và hy sinh năm 1970 tại khu vực Hiệp Đức.

Khoảng 20 năm qua, gia đình bà Lý nhiều lần tìm kiếm thông tin về 2 người anh. Từ Quảng Trị đến Quảng Nam, Đà Nẵng và nhiều địa phương khác, cứ nơi nào có thông tin, gia đình lại tìm đến. Nhưng không ít lần, hành trình ấy kết thúc bằng sự trở về trong chờ đợi.

Vì thế, khi biết danh sách 17 liệt sĩ được tìm thấy tại Hiệp Đức có tên Lê Ngọc Quỳnh, gia đình vừa xúc động vừa nuôi hy vọng.

Những thông tin về thời điểm hy sinh và địa điểm trong giấy báo tử mà gia đình đang lưu giữ càng khiến mọi người có thêm cơ sở để chờ đợi.

"Bố mẹ tôi mất rồi. Hồi ông bà còn sống luôn mong mỏi tìm được các anh để đưa về. Gia đình đã nhiều lần đi tìm, tìm khắp nơi nhưng vẫn không có kết quả. Bây giờ biết anh đã an nghỉ ở đây, chúng tôi mừng lắm", bà Lý chia sẻ.

Trong ký ức của người em gái, hành trình tìm kiếm người anh đã trở thành nỗi canh cánh kéo dài qua nhiều năm. Mỗi khi xuất hiện thông tin về nơi chôn cất hay dấu tích của liệt sĩ, gia đình lại hy vọng. Rồi khi chưa có kết quả, họ lại tiếp tục chờ.

Mong muốn lớn nhất của gia đình vẫn là một ngày nào đó được đưa anh về quê nhà, để người đã khuất có một nơi an nghỉ, để những người ở lại có thể thắp một nén hương mà không phải lần theo những dấu tích nào nữa.

"Chúng tôi mong muốn lấy mẫu để xét nghiệm ADN nhưng vẫn chưa được. Tưởng đâu sáng nay vào dự lễ viếng sẽ được đón anh về quê nhà nhưng vẫn chưa thể. Điều anh chị em chúng tôi tiếc nuối nhất là chưa thể đưa anh trai về quê nhà được", bà Lý nói trong nước mắt.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 7. — Cháu dâu của liệt sĩ Lê Ngọc Quỳnh rơi nước mắt khi chứng kiến lễ truy điệu 17 hài cốt liệt sĩ

Trình bày điếu văn tại buổi lễ, ông Lưu Hoàng Ân, Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức, xúc động nhắc lại những năm tháng chiến tranh và sự hy sinh của các liệt sĩ.

Theo ông Ân, hơn nửa thế kỷ đã đi qua. Đất nước hôm nay đã thanh bình, những con đường mới đã mở, những miền quê đã hồi sinh, cuộc sống của nhân dân ngày càng đổi thay. Nhưng để có được bình yên hôm nay, biết bao thế hệ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường, gửi lại máu xương giữa những cánh rừng, ngọn đồi và mảnh đất quê hương.

"Trong dòng chảy của thời gian, có thể chúng ta không biết hết tên tuổi của từng người, không biết hết quê quán, gia đình của từng liệt sĩ; nhưng Tổ quốc và nhân dân sẽ không bao giờ quên sự hy sinh của các anh", ông Ân nhấn mạnh.

Một câu nói sau hơn nửa thế kỷ: 'Mẹ ơi, con tìm được ông ngoại rồi!'- Ảnh 8. — Một cựu chiến binh cúi đầu tri ân các đồng đội

Theo ông Ân, không có lời nào đủ để nói hết công lao, không có lễ nghi nào có thể đáp đền trọn vẹn những hy sinh mà các liệt sĩ đã dành cho Tổ quốc.

"Điều duy nhất chúng ta có thể làm là không bao giờ quên. Không quên những năm tháng các anh đã chiến đấu. Không quên những hy sinh mà các anh đã gửi lại nơi mảnh đất này. Không quên trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì nền độc lập, tự do của dân tộc", ông Ân nói.