Bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm
Tiến sĩ - bác sĩ Huỳnh Ngọc Phương Thảo, Trưởng khoa Nội thận - Thận nhân tạo, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết bệnh tim mạch, bệnh thận mạn và tiểu đường là “bộ 3” thường liên quan chặt chẽ, khiến nguy cơ biến chứng và tử vong tăng đáng kể. Nếu xem nguy cơ tử vong ở người không mắc các bệnh này là mức 1, nguy cơ có thể tăng khoảng 3 lần ở người mắc tiểu đường và lên đến 9 lần khi tiểu đường đi kèm bệnh thận mạn.
“Cơ hội điều trị vẫn khả quan nếu tổn thương thận được nhận diện khi chức năng thận chưa suy giảm. Người bệnh có thể mới xuất hiện đạm trong nước tiểu, thậm chí đạm niệu rất cao, nhưng chức năng và hình ảnh siêu âm thận vẫn còn tốt. Nếu phát hiện ở giai đoạn này, cơ hội điều trị vẫn rất khả quan”, bác sĩ Phương Thảo chia sẻ.
Một bệnh nhân trẻ suy thận đang lọc máu
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Điều đáng lo là bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm và ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi, ăn uống kém, da xanh, phù hoặc huyết áp tăng, chức năng thận có thể đã suy giảm đáng kể. Vì vậy, người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, có tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc thường xuyên sử dụng các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến thận nên chủ động kiểm tra chức năng thận định kỳ.
Theo tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó chủ tịch Hội lọc máu Việt Nam, người mắc tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, có tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc thường xuyên sử dụng thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến thận cần được tầm soát định kỳ. Phát hiện bệnh từ giai đoạn 1 - 2 giúp kiểm soát nguyên nhân và làm chậm tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối.
Từ khám sức khỏe toàn dân đến mục tiêu giảm người phải chạy thận
Hướng tiếp cận vừa nêu đang có thêm điều kiện triển khai khi TP.HCM thực hiện chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí năm 2026.
Theo Sở Y tế TP.HCM, thành phố đã xác định Chương trình khám sức khỏe toàn dân là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026. Thành phố đặt mục tiêu mỗi người dân được khám ít nhất 1 lần trong năm, kết quả được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Chương trình bao phủ nhiều nhóm tuổi, từ trẻ em, học sinh, sinh viên, người lao động đến người cao tuổi; đồng thời huy động các trạm y tế, trung tâm y tế, bệnh viện công lập, tư nhân và đội khám lưu động tham gia. Người dân có thể lựa chọn cơ sở khám phù hợp với nơi sinh sống, học tập hoặc làm việc, không nhất thiết phải khám tại nơi cư trú.
Nhân viên y tế lấy máu xét nghiệm cho người dân TP.HCM tham gia khám sức khỏe miễn phí
Ảnh: Lê Cầm
"Nếu hoạt động khám sức khỏe lồng ghép hiệu quả việc đo huyết áp, kiểm tra đường huyết và đánh giá nguy cơ tổn thương thận, các trường hợp bất thường có thể được phát hiện, chuyển tuyến và quản lý sớm. Hồ sơ sức khỏe điện tử cũng giúp theo dõi các chỉ số theo thời gian, nhất là với người mắc bệnh mạn tính", bác sĩ Tuấn chia sẻ.
Song song đó, phát triển các trung tâm lọc máu tại địa phương sẽ giúp người đã suy thận được điều trị gần nhà, giảm áp lực lên bệnh viện tuyến cuối và tiết kiệm chi phí đi lại.
Một chính sách an sinh bền vững không chỉ hỗ trợ chi phí cho người đang chạy thận mà còn cần chú trọng đầu tư cho công tác dự phòng. Phát hiện sớm, kiểm soát tốt tăng huyết áp và tiểu đường có thể giúp làm chậm quá trình tổn thương thận, qua đó giảm số người phải phụ thuộc vào máy lọc máu suốt đời.
Phòng ngừa suy thận từ trong lối sống
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Thị Đan Thùy có một số nguyên tắc quan trọng sau đây giúp bảo vệ chức năng thận.
Trước hết, mỗi người cần uống đủ nước; lượng nước cụ thể thay đổi tùy thời tiết, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe. Một số người thường xuyên bị nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc sỏi thận có thể cần điều chỉnh lượng nước theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chế độ ăn nên giảm muối, sử dụng lượng đạm vừa phải và cân đối năng lượng để phòng thừa cân, béo phì - một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương thận.
Người dân cũng cần duy trì vận động phù hợp, kiểm soát tốt huyết áp, phát hiện và điều trị sớm tiểu đường nhằm hạn chế tổn thương các cơ quan.
Bên cạnh đó, bác sĩ khuyến cáo không hút thuốc lá và không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc bắc, thực phẩm chức năng hoặc thuốc tây. Đặc biệt, việc lạm dụng kháng sinh và thuốc giảm đau có thể gây ảnh hưởng đến chức năng thận.
Nguyên tắc cuối cùng là khám và phát hiện bệnh thận kịp thời, nhất là ở nhóm nguy cơ cao như người mắc tăng huyết áp, tiểu đường, từng có bệnh cầu thận hoặc có người thân trong gia đình mắc bệnh thận.
Bình luận (0)