Chiến dịch 500 ngày đêm: 29.000 hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trên địa bàn Quân khu 5

Ngày 3.11, tại thành phố Đà Nẵng, Quân khu 5 tổ chức hội nghị tổng kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ năm 2026, sơ kết giai đoạn 1 "Chiến dịch 500 ngày đêm".

Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội (Tổng cục Chính trị), Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, dự và chỉ đạo hội nghị. Thiếu tướng Lương Đình Chung, Chính ủy Quân khu 5, Trưởng ban Chỉ đạo chiến dịch của quân khu, chủ trì hội nghị.

Theo báo cáo, trong mùa khô 2025 - 2026, toàn Quân khu 5 tìm kiếm, quy tập được 481 hài cốt liệt sĩ. Riêng giai đoạn 1 chiến dịch (từ ngày 15.3 đến 1.11.2026), các đội quy tập được 431 hài cốt liệt sĩ, gồm 390 hài cốt trong nước, 6 hài cốt tại Lào và 35 hài cốt tại Campuchia.

Quân khu 5 và các địa phương tiếp nhận gần 1.300 thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; đã khảo sát, xác minh, xử lý 820 thông tin. Việc ứng dụng ra đa xuyên đất trong khảo sát, tìm kiếm bước đầu phát huy hiệu quả.

Đáng chú ý, đến ngày 15.9, cả 5 tỉnh, thành phố trên địa bàn Quân khu 5 đã hoàn thành khai quật, lấy mẫu theo kế hoạch tại 416 nghĩa trang liệt sĩ. Trong tổng số 57.368 mộ được triển khai, có 33.423 mộ đủ điều kiện lấy mẫu. Các địa phương bàn giao 24.118 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ cho Viện Pháp y quân đội và Viện Pháp y thuộc Bộ Y tế để xét nghiệm ADN; đồng thời phối hợp với lực lượng công an thu nhận 14.758 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ. Qua đó, 45 liệt sĩ đã được xác định thông tin, danh tính và thông báo kết quả đến thân nhân.

Tuy nhiên, hội nghị đánh giá kết quả tìm kiếm, quy tập còn thấp so với chỉ tiêu chiến dịch; tiến độ bàn giao mẫu sinh phẩm ở một số địa phương còn chậm. Theo kết quả kết luận địa bàn đợt 1, trên địa bàn Quân khu 5 vẫn còn khoảng 29.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập.

Tại hội nghị, các đại biểu nêu ra những khó khăn hiện nay là nhiều khu vực an táng ban đầu đã thay đổi, nhân chứng ngày càng ít. Một số địa phương chưa khai thác hiệu quả hồ sơ kết luận địa bàn và bản đồ tìm kiếm, quy tập để xây dựng phương án khảo sát thực địa.

Phát biểu chỉ đạo, thiếu tướng Đoàn Quang Hòa ghi nhận Quân khu 5 đã hoàn thành trước thời hạn kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, chủ động thành lập 2 đội quy tập lâm thời tại Khánh Hòa và Đà Nẵng để bổ sung lực lượng cho các đội chuyên trách làm nhiệm vụ trong nước.

Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa đề nghị Quân khu 5 rà soát, điều chỉnh chỉ tiêu quy tập của từng địa phương căn cứ kết quả kết luận địa bàn, tiến độ thực hiện và năng lực của các đội quy tập. Các lực lượng cần nắm chắc đặc điểm từng địa bàn, thực hiện đúng quy trình, ưu tiên khảo sát những nơi có thông tin rõ ràng; đồng thời chủ động gặp gỡ, vận động những người từng trực tiếp chôn cất, chứng kiến hoặc biết nơi an táng bộ đội cung cấp thông tin.

Kết luận hội nghị, thiếu tướng Lương Đình Chung yêu cầu ban chỉ đạo các cấp, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị và địa phương tập trung khắc phục những khâu còn chậm, nhất là xác minh nguồn tin, tổ chức tìm kiếm thực địa và bàn giao mẫu sinh phẩm. 

Đối với nhiệm vụ thời gian tới, Chính ủy Quân khu 5 yêu cầu các địa phương bổ sung dữ liệu kết luận địa bàn đợt 2, số hóa hồ sơ liệt sĩ, lập hồ sơ riêng đối với từng khu vực có thông tin về mộ tập thể, nơi chôn cất tập trung. Các đơn vị chủ lực cần cung cấp hồ sơ trận đánh để đối chiếu với danh sách liệt sĩ hy sinh, lời kể nhân chứng và thông tin về các mộ đã quy tập ở khu vực lân cận.

Trước mắt, Quân khu 5 tập trung xác minh những khu vực liên quan đến các trận đánh trong dịp Tết Mậu Thân năm 1968 và năm 1972, tổ chức khai quật khi đủ căn cứ.

Trong giai đoạn 2, Quân khu 5 phấn đấu tìm kiếm, quy tập 999 hài cốt liệt sĩ, hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Quân khu cũng tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng 3 tỉnh nam Lào và 4 tỉnh Campuchia xác minh thông tin, tổ chức tìm kiếm, phấn đấu quy tập trên 100 hài cốt liệt sĩ tại 2 nước bạn trong mùa khô 2026 - 2027.

Năm 2027, Quân khu 5 đặt mục tiêu hoàn thành kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập đợt 2 và lấy mẫu sinh phẩm của 100% thân nhân liệt sĩ còn thiếu thông tin cư trú trên địa bàn.

Dịp này, Chính ủy Quân khu 5 tặng bằng khen cho 13 tập thể và 15 cá nhân có thành tích tiêu biểu trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.