Chiến dịch 'Không một mình': Lá chắn bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Không gian mạng đang trở thành một phần không thể thiếu trong học tập, giao tiếp và giải trí của trẻ em. Nhưng cùng với những cơ hội mở ra, trẻ cũng phải đối mặt với không ít nguy cơ như lừa đảo, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, dụ dỗ, thao túng và các hành vi xâm hại. 

Vì vậy, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không thể là trách nhiệm của riêng một ngành, một gia đình hay một nhà trường mà cần sự chung tay của cả xã hội.

Sự lan tỏa từ những kết nối an toàn

Năm 2025, Chiến dịch "Không một mình" với thông điệp "Cùng nhau an toàn trực tuyến" đã tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ. Hơn 8 triệu học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ huynh đã được tiếp cận kiến thức, kỹ năng an toàn trực tuyến thông qua các hoạt động tập huấn, ngoại khóa và truyền thông giáo dục. 

Trên nền tảng mạng xã hội, chiến dịch đã thu hút hơn 1,5 tỉ lượt xem, tiếp cận 40 triệu người dùng. Đây là minh chứng cho thấy bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng đã trở thành vấn đề nhận được sự quan tâm rộng rãi của xã hội.

ẢNH: QUỲNH CHI

Tại Quảng Ngãi, tinh thần của chiến dịch được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực. Ngày 9.10.2025, Công an tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Sở GD-ĐT tổ chức lễ khởi động Chiến dịch "Không một mình" tại Trường THCS và THPT Liên Việt Kon Tum với hơn 350 học sinh tham dự. Sau đó, chiến dịch được lan tỏa rộng khắp các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, trẻ em, thanh thiếu niên được trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện, phòng tránh lừa đảo và tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Cô giáo Lê Thị Nhật Thảo, Phó hiệu trưởng Trường THCS Phước Giang, cho biết hiện nay có nhiều học sinh sử dụng mạng xã hội hàng ngày nhưng còn thiếu kỹ năng tự bảo vệ trên môi trường số. "Trong năm 2025, nhà trường đã phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hoạt động chia sẻ, thực hành hưởng ứng chiến dịch. Hoạt động tuyên truyền đã trang bị kiến thức, kỹ năng giúp các em nhận diện rõ hơn những dấu hiệu nguy cơ trên môi trường trực tuyến; biết cách xử lý, tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống bất thường", cô giáo Nhật Thảo chia sẻ.

Chiến dịch 2026 mở rộng câu chuyện bằng thông điệp "Kết nối không tổn thương". Đó là kết nối để được bảo vệ, để trẻ em và thanh thiếu niên không phải đối diện một mình khi gặp vấn đề trên môi trường mạng. 

Nhưng "Kết nối không tổn thương" cũng là lời nhắc về trách nhiệm của mỗi người hiện diện trên không gian mạng. Mỗi lượt bình luận, chia sẻ, tin nhắn hay nội dung đăng tải đều có thể tác động tới một người khác. Kết nối có trách nhiệm là không bắt nạt, không làm nhục, không phát tán thông tin riêng tư, không chia sẻ nội dung gây tổn thương và biết dừng lại trước khi một hành động trên mạng gây ảnh hưởng đến người khác.

"Kết nối không tổn thương" vì thế không chỉ là kết nối bằng công nghệ. Đó còn là kết nối giữa trẻ em với cha mẹ, học sinh với thầy cô, nhà trường với gia đình, gia đình với cộng đồng và các cơ quan chức năng với người cần được bảo vệ...

Em Đặng Giáng My, học sinh lớp 11 chuyên văn 1, Trường THPT chuyên Lê Khiết (Quảng Ngãi), chia sẻ: "Em thấy nhiều bạn trẻ cũng như em rất thích cập nhật cuộc sống và mở rộng vòng tròn quan hệ trên không gian mạng. Nhưng sau buổi workshop về "kỹ năng sử dụng mạng xã hội văn minh, an toàn và nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến", được tham gia trả lời câu hỏi tình huống, lựa chọn phương án xử lý… chúng em nhận thức rõ hơn về nguy cơ tiềm ẩn trên không gian mạng, nâng cao kỹ năng bảo vệ bản thân".

Không để trẻ "một mình" trên không gian mạng

Trẻ em hôm nay có thể sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội, trò chơi trực tuyến và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) rất thành thạo. Tuy nhiên, biết sử dụng công nghệ không đồng nghĩa với có đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình.

Một học sinh có thể biết tạo tài khoản mạng xã hội trên nhiều nền tảng nhưng chưa hiểu đầy đủ giá trị của dữ liệu cá nhân khi quản lý, sử dụng. Một em có thể sử dụng công cụ AI nhưng chưa nhận diện được hình ảnh, video giả mạo. Đặc biệt, một em có thể có hàng trăm người "bạn" trên mạng nhưng lại không biết phải tìm đến ai khi bị đe dọa hoặc bắt nạt trực tuyến.

Đại tá Nguyễn Ngọc Thạnh, Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Quảng Ngãi, cho biết trong thời đại số, bên cạnh những tiện ích không thể phủ nhận do không gian mạng đem lại, thì nguy cơ mất an toàn đối với trẻ em khi tương tác trên môi trường mạng luôn thường trực. 

"Tiếp nối thành công của chiến dịch "Không một mình" năm 2025, chiến dịch năm 2026 không chỉ giúp trẻ em, thanh thiếu niên và cộng đồng nâng cao nhận thức mà còn chuyển hóa nhận thức thành những kỹ năng đơn giản, dễ nhớ và có thể áp dụng trong tình huống thực tế: nhận diện nguy cơ, bảo vệ thông tin cá nhân, thiết lập ranh giới, lưu giữ bằng chứng, chặn/báo cáo và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, tăng cường vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng như những điểm tựa an toàn cho trẻ", đại tá Nguyễn Ngọc Thạnh nhấn mạnh.

Đích đến là để mỗi trẻ em khi bước vào không gian mạng đều có kiến thức để tự bảo vệ mình, có kỹ năng để nhận diện nguy cơ, và quan trọng nhất là biết rằng khi gặp khó khăn, các em không bao giờ phải đối mặt một mình. Đó không chỉ là tinh thần của Chiến dịch "Không một mình" năm 2026, mà phải trở thành cam kết hành động của cả cộng đồng.