Chiến thắng chấn động của nữ Thủ tướng Nhật

Cụ thể, LDP đã giành được 316 trong tổng số 465 ghế tại Hạ viện Nhật Bản. Trước cuộc bầu cử, LDP chỉ chiếm 196 ghế tại Hạ viện, nên phải liên minh cầm quyền với đảng Đổi mới Nhật Bản (Nhật Bản Duy tân hội - JIP), vốn giữ 34 ghế tại Hạ viện trước cuộc bầu cử.

Suốt nhiều năm qua, LDP hầu như luôn phải trong tình thế liên minh cầm quyền thì mới đủ sức chiếm đa số ghế trong Hạ viện. Cuối năm ngoái, bà Takaichi đắc cử vị trí lãnh đạo LDP, trở thành nữ thủ tướng đầu tiên tại Nhật Bản giữa bối cảnh đảng của bà gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 4 tháng, LDP đã có chiến thắng ngoạn mục.

Sự chiếm ưu thế của cánh hữu

Trả lời Thanh Niên hôm qua (9.2), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận xét: "Đảng của Thủ tướng Takaichi đã thắng cử tại Hạ viện. Kết quả mà LDP giành được là một kỷ lục lịch sử. Nhưng tại sao LDP cùng bà Takaichi thắng tuyệt đối như thế? Thực tế, có nhiều lý do".

Ảnh: Reuters

TS Nagao chỉ ra: "Trước hết kết quả trên đến từ góc độ ngoại giao. Trong cuộc bầu cử lần này, không chỉ LDP, mà cả các đảng cánh hữu khác cũng duy trì hoặc tăng số ghế của mình tại Quốc hội. Ví dụ, đảng Đổi mới Nhật Bản (Nhật Bản Duy tân hội - JIP) tăng từ 34 lên 36 ghế. Đảng đối lập là đảng Dân chủ Quốc dân (DPFP, hay còn gọi là DPP) tăng từ 27 lên 28 ghế. Đảng Sanseitō tăng từ 2 lên 15 ghế. Ngược lại, phe cánh tả là đảng Liên minh Cải cách Trung dung lại giảm số ghế từ 172 xuống 49. Như vậy, rõ ràng phe cánh hữu đang chiếm ưu thế".

"Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên xu hướng này xảy ra. Cuộc bầu cử Thượng viện gần nhất vào tháng 7.2025 cũng cho thấy xu hướng tương tự: phe cánh hữu giành được thêm ghế, trong khi phe cánh tả mất ghế. Tại sao? Một thay đổi lớn vào năm ngoái tại Mỹ khi ông Donald Trump chính thức tiếp nhận nhiệm kỳ tổng thống lần thứ 2. Giờ đây, người dân Nhật Bản tin rằng chỉ có phe cánh hữu mới có thể đàm phán với Tổng thống Trump. Và cuối cùng, Tổng thống Trump đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Thủ tướng Takaichi ngay trước ngày bầu cử. Động thái này cho thấy phe cánh hữu phù hợp hơn trong việc đối thoại với Mỹ", TS Nagao phân tích và cho rằng: "Ngoài ra, chính sách ngoại giao của Trung Quốc đã củng cố ảnh hưởng của Thủ tướng Takaichi. Kể từ khi bà Takaichi chỉ ra khả năng Tokyo can thiệp nếu xảy ra khủng hoảng Đài Loan, thì Trung Quốc đã gây áp lực lên Nhật Bản. Điều này khiến cho người Nhật Bản bức xúc nên dẫn đến sự ủng hộ càng tăng thêm cho Thủ tướng Takaichi".

Tác động từ trong nước

Về phía trong nước, TS Nagao cho rằng có 2 lý do để bà Takaichi chiến thắng.

"Mặc dù các đảng cánh hữu giành chiến thắng, nhưng đảng Bảo thủ Nhật Bản chỉ mất 1 ghế. Thay vào đó, Liên minh Mirai đã giành được 11 ghế, dù trước đó đảng này không có ghế nào. Hình ảnh cũ của đảng Bảo thủ Nhật Bản không được lòng dân. Hình ảnh mới của Liên minh Mirai đã nhận được sự ủng hộ. Sự nổi tiếng của Thủ tướng Takaichi cũng đến từ hình ảnh "mới". Bà là nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản. Chỉ trong vòng một tháng sau khi nhậm chức, bà đã gặp gỡ nhiều lãnh đạo nước ngoài, bao gồm cả Mỹ và Trung Quốc, và tạo được ấn tượng tốt. Hình ảnh của bà là "mới mẻ" và "sẽ có những thay đổi". Chính hình ảnh này đang giúp đảng của nữ Thủ tướng Takaichi giành chiến thắng", TS Nagao phân tích và nói thêm: "Trong khi đó, các đảng đối lập lại thiếu những hình ảnh "mới mẻ". Hai lãnh đạo hàng đầu của đảng cánh tả (CRA) lại có hình ảnh khá cũ".

Vì thế, chuyên gia Nagao đánh giá: "Thủ tướng Takaichi đã thắng cả về mặt ngoại giao và trong nước. Hiện tại, Thủ tướng Takaichi có quyền lực hơn cả ông Shinzo Abe khi còn làm Thủ tướng Nhật. Ông Abe là người thầy của bà Takaichi. Liệu bà có tiếp tục giữ chức Thủ tướng trong gần 8 năm như Thủ tướng Abe? Bây giờ là lúc để bà chứng minh năng lực của mình".