Choáng vì thẻ nằm trong ví nhưng tài khoản bị 'cà' liên tục

ẢNH: KHANG KA

Chị M.T, ngụ tại Hà Nội, vừa trở thành nạn nhân của thủ đoạn đánh tráo chip thẻ. Chuyện là trong một lần đi ăn tối tại nhà hàng, chị đưa thẻ Visa của mình cho nhân viên phục vụ mang ra quầy thu ngân để thanh toán. Nhân viên cầm thẻ đi một lát rồi quay lại trả thẻ kèm hóa đơn. Mọi thứ bình thường cho đến 2 tiếng sau, điện thoại của chị M.T liên tiếp thông báo 5 giao dịch mua đồng hồ hạng sang tại một trung tâm thương mại khác với tổng số tiền hơn 200 triệu đồng. Đến khi kiểm tra lại thẻ, chị M.T mới cảm nhận miếng chip vàng trên thẻ có vết xước li ti và hơi gồ ghề. Kết quả giám định từ ngân hàng sau đó xác nhận: Chip trên thẻ của chị M.T là chip giả.

Đây không phải là trường hợp cá biệt mà thủ đoạn đánh tráo này đã xuất hiện nhiều nơi, nhiều nạn nhân đã trình báo. Trong những tháng gần đây, hệ thống chăm sóc khách hàng của nhiều ngân hàng lớn tại Việt Nam ghi nhận những khiếu nại của khách hàng. Họ khẳng định thẻ vẫn nằm trong ví, không hề cho mượn hay lộ mã OTP, nhưng tài khoản vẫn bị trừ hàng chục, hàng trăm triệu đồng tại các điểm mua sắm trang sức hoặc điện tử.

Ngay trong kỳ nghỉ tết, Ngân hàng Quốc tế VIB đã gửi cảnh báo đến người dùng, trong đó nêu rõ thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán bằng thẻ vật lý tại nơi mua hàng, đối tượng tráo chip thật của thẻ bằng chip giả có hình dạng tương tự; sau đó, sử dụng chip đánh cắp để thực hiện giao dịch gian lận.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia an ninh mạng, Giám đốc dự án Chống lừa đảo (chongluadao.vn), phân tích: Đây là một biến thể gian lận thẻ vật lý có yếu tố "can thiệp phần cứng". Đối tượng lợi dụng thời điểm khách hàng đưa thẻ cho nhân viên/POS hoặc khi thẻ rời khỏi tầm mắt để tráo chip thật bằng chip giả có hình dạng, kích thước tương tự. Chip giả này chỉ mang tính "ngụy trang", không có dữ liệu hoặc chứa dữ liệu đánh lạc hướng. Trong khi đó, chip thật bị đánh cắp sẽ được gắn vào phôi thẻ trắng hoặc thiết bị chuyên dụng để thực hiện giao dịch gian lận (card-present fraud).

Theo ông Ngô Minh Hiếu, thủ đoạn này mặc dù không phổ biến bằng skimming (thiết bị nhỏ được kẻ gian gắn vào khe đọc thẻ POS/ATM để sao chép dải từ của thẻ ATM) hay phishing (link gắn mã độc) nhưng mức độ thiệt hại cao vì liên quan trực tiếp chip thật. Để thực hiện được hành vi này, kẻ gian cần phải có tổ chức, đòi hỏi kỹ thuật và quy trình tiêu thụ thẻ đánh cắp. Cụ thể, thủ đoạn này thường đi kèm các mắt xích khác như nội gián tại điểm bán, POS bị kiểm soát, hoặc nhóm tội phạm chuyên xử lý - ghi dữ liệu chip.

Theo các chuyên gia ngân hàng, thiết kế chip gắn nổi trên bề mặt thẻ (EMV) thực chất là một module kim loại nhỏ, có thể bị bóc tách bằng dụng cụ nhiệt/cơ học nếu có thời gian thao tác. Khi khách hàng mất kiểm soát thẻ trong vài phút hoặc đưa thẻ ra phía sau quầy là điều kiện thuận lợi để kẻ gian có thể đánh tráo chip. Tuy nhiên, như đã nói, để thực hiện được hành vi này đòi hỏi sự chuyên nghiệp và có tổ chức. Điều đáng lưu ý là phần lớn người dùng thường chủ quan không quan sát kỹ bề mặt chip (trầy xước, lệch, keo dán, màu sắc khác), vì thế không phát hiện ngay được thủ đoạn đánh tráo mà chỉ đến khi bị mất tiền mới hoảng hốt nhận ra.