Chủ ô tô cần làm gì khi khách thuê xe vi phạm giao thông?

Về nguyên tắc khi thuê ô tô tự lái, khách hàng thường phải đặt cọc một khoản tiền hoặc tài sản để bảo đảm trong quá trình sử dụng xe. Sau khi kết thúc hợp đồng, nếu phương tiện được bàn giao đúng thỏa thuận, không xảy ra hư hỏng hay sự cố, chủ xe hoặc đơn vị cho thuê sẽ hoàn trả khoản tiền này cho khách.

ẢNH: D.Q.T

Tuy nhiên, rắc rối có thể phát sinh sau khi người thuê đã nhận lại tiền cọc. Chẳng hạn, vài ngày sau khi nhận xe, chủ phương tiện bất ngờ phát hiện ô tô bị phạt nguội do chạy quá tốc độ hoặc không chấp hành tín hiệu đèn giao thông trong thời gian cho thuê. Khi liên hệ yêu cầu phối hợp xử lý, khách thuê không thừa nhận vi phạm, né tránh trách nhiệm, thậm chí chặn liên lạc.

Lúc này, dù không trực tiếp điều khiển phương tiện, chủ xe vẫn phải đối mặt với thông báo vi phạm gắn với chiếc ô tô do mình đứng tên sở hữu.

Khách thuê xe không hợp tác, chủ ô tô phải làm gì?

Theo điểm b, khoản 8, điều 47, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), đối với hành vi vi phạm được phát hiện qua thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mà cơ quan chức năng chưa dừng ngay được phương tiện để xử lý, chủ xe có nghĩa vụ phối hợp xác định người đã điều khiển phương tiện vi phạm.

Đáng chú ý, nếu chủ phương tiện là cá nhân không hợp tác, không chứng minh hoặc giải trình được mình không phải người điều khiển xe vi phạm thì có thể bị xử phạt đối với hành vi được phát hiện. Với chủ phương tiện là tổ chức, quy định cũng có chế tài tương ứng nếu không hợp tác, giải trình để xác định người lái; trừ trường hợp xe bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép.

ẢNH: CỤC CSGT

Như vậy, việc khách thuê không hợp tác không đồng nghĩa chủ xe phải nộp phạt thay. Tuy nhiên, chủ phương tiện không nên bỏ qua thông báo chỉ vì bản thân không trực tiếp cầm lái.

Thay vào đó, khi nhận thông báo phạt nguội, chủ xe cần kiểm tra thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm, sau đó đối chiếu với thời gian cho thuê. Những tài liệu quan trọng cần chuẩn bị gồm hợp đồng thuê xe, biên bản giao nhận phương tiện, thông tin người thuê, giấy phép lái xe và các chứng cứ liên quan.

Trong đó, biên bản bàn giao cần thể hiện rõ ngày, giờ, phút giao và nhận lại xe. Chẳng hạn, nếu vi phạm xảy ra lúc 15 giờ ngày 10.10, trong khi hợp đồng và biên bản xác nhận xe được giao cho khách từ ngày 9.10 đến 12.10, đây là căn cứ quan trọng để chủ xe giải trình với cơ quan chức năng.

Nếu khách thuê không nghe điện thoại hoặc chặn liên lạc, chủ xe vẫn nên chủ động làm việc với đơn vị CSGT đang xử lý vụ việc. Đồng thời, cung cấp hợp đồng, thông tin người thuê và lịch sử liên lạc để chứng minh đã tìm cách phối hợp xác định người vi phạm.

Tuy nhiên, cần lưu ý người đứng tên hợp đồng thuê xe chưa chắc là người trực tiếp điều khiển phương tiện. Vì vậy, cơ quan chức năng phải xem xét tài liệu, thông tin liên quan để xác định đúng đối tượng vi phạm.

Theo khoản 11, điều 47, Nghị định 168, trường hợp quá thời hạn giải quyết mà vụ việc chưa được xử lý hoặc quyết định xử phạt chưa được chấp hành, thông tin phương tiện vi phạm có thể được chuyển đến cơ quan đăng kiểm, đăng ký xe. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện các thủ tục liên quan đến ô tô.

Đã hoàn tiền cọc, chủ xe còn cách nào bảo vệ quyền lợi?

Một vấn đề khác khiến nhiều chủ xe băn khoăn là khoản tiền cọc đã được hoàn trả, trong khi khách thuê không chịu thực hiện nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm giao thông.

Về nguyên tắc, cần phân biệt trách nhiệm xử phạt hành chính với nghĩa vụ dân sự giữa bên cho thuê và bên thuê. Việc xác định người bị xử phạt thuộc thẩm quyền của cơ quan chức năng, trong khi trách nhiệm thực hiện các cam kết thuê xe được xem xét theo hợp đồng và quy định pháp luật dân sự.

ẢNH: AI

Theo Bộ luật Dân sự 2015, bên vi phạm nghĩa vụ hợp đồng gây thiệt hại có thể phải bồi thường khi đáp ứng các điều kiện luật định. Vì vậy, nếu hợp đồng có điều khoản quy định trách nhiệm của người thuê đối với vi phạm giao thông phát sinh trong thời gian sử dụng xe, chủ xe có thể căn cứ thỏa thuận để yêu cầu khách thực hiện nghĩa vụ, dù tiền cọc đã hoàn trả.

Trường hợp người thuê tiếp tục né tránh, chủ xe cần lưu lại tin nhắn, thông báo yêu cầu phối hợp và các tài liệu liên quan. Nếu không thể thương lượng, chủ xe có thể cân nhắc khởi kiện dân sự khi có đủ căn cứ.

Để hạn chế rủi ro, ngay từ khi ký hợp đồng, bên cho thuê nên thỏa thuận rõ trách nhiệm của khách đối với các lỗi phạt nguội, kể cả khi thông báo xuất hiện sau thời điểm trả xe. Đồng thời, quy định cụ thể thời điểm hoàn tiền bảo đảm, điều kiện giữ lại một phần tiền nếu có và trách nhiệm phối hợp xử lý vi phạm sau khi hợp đồng kết thúc.

Đáng chú ý, việc kiểm tra phạt nguội ngay khi nhận lại xe không bảo đảm mọi vi phạm đã được cập nhật. Theo quy định về xử lý vi phạm qua hình ảnh, thời hạn thông báo được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm, không tính từ ngày khách trả xe.

Như vậy, khi khách thuê bị phạt nguội rồi mất liên lạc, chủ xe cần chủ động phối hợp với CSGT để xác định người vi phạm, đồng thời dựa vào hợp đồng và chứng cứ để bảo vệ quyền lợi. Việc chuẩn bị hợp đồng chặt chẽ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tranh chấp khi phạt nguội xuất hiện sau khi kết thúc hợp đồng thuê xe.