Cơ chế đột phá cho TP.HCM, các đô thị đặc biệt

Không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi

Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn cho biết tại kỳ họp QH đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác để kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc trong thực tế. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp (DN) và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

QH cũng đã xem xét, quyết định thông qua 7 nghị quyết quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước, mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy kết nối hạ tầng, đảm bảo an ninh năng lượng, phát triển đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực phát triển và thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Với thời gian rất ngắn, áp lực cả về chất lượng, khối lượng, các đại biểu đã làm việc liên tục các ngày thứ bảy, chủ nhật, nhiều ngày làm việc ngoài giờ. QH cũng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm cao của Chính phủ, các cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan của QH trong quá trình thẩm tra.

Ảnh: TTXVN

"Kỳ họp này, một lần nữa khẳng định nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là: chỉ thông qua công việc thực tế mới đánh giá được năng lực, trình độ và tinh thần trách nhiệm; công việc càng khó, áp lực càng cao thì càng chứng tỏ bản lĩnh, năng lực, nhất là ở những thời điểm khó khăn, bộn bề nhiều công việc", Chủ tịch QH nhấn mạnh.

Để các quyết sách của QH sớm đi vào cuộc sống, Chủ tịch QH cũng đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương chủ động ban hành đầy đủ các văn bản theo thẩm quyền và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thi hành các luật, nghị quyết ngay từ thời điểm có hiệu lực. Đặc biệt, "không được để người dân, DN phải chờ đợi", Chủ tịch QH nhấn mạnh. Đối với Quảng Ninh và Bắc Ninh, cần chuẩn bị kỹ lưỡng, để hệ thống chính trị, bộ máy chính quyền đô thị mới đi vào hoạt động hiệu quả ngay khi nghị quyết thành lập 2 TP có hiệu lực.

Chủ tịch QH cũng lưu ý, còn chưa đầy 2 tháng nữa QH khóa 16 sẽ tiến hành kỳ họp thường lệ lần thứ 2, dự kiến sẽ xem xét, thông qua khối lượng lập pháp đặc biệt lớn. "Những quyết sách được thông qua tại kỳ họp này là cơ sở pháp lý quan trọng để Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ ngay trong những tháng cuối năm 2026, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số và các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026 - 2030", Chủ tịch QH nhấn mạnh.

Cơ chế cho các đô thị đặc biệt

Một trong những nội dung nổi bật tại kỳ họp là chiều qua, QH đã biểu quyết thông qua luật Phát triển đô thị, với cơ chế, chính sách tạo điều kiện phát triển cho TP.HCM và các đô thị đặc biệt. Luật có hiệu lực từ ngày 1.10.2026, riêng quy định về quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo cơ chế mới của TP.HCM có hiệu lực từ ngày 1.9.2026.

Theo đó, phạm vi thí điểm cơ chế, chính sách bao gồm: mô hình mới về tổ chức bộ máy các cấp chính quyền của TP; mô hình kinh tế mới dựa trên KH-CN, đổi mới sáng tạo; giải pháp xử lý các vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng, trực tiếp đến chất lượng sống của người dân hoặc sự phát triển KT-XH của TP...

Luật cũng dành riêng một chương quy định về cơ chế, chính sách phát triển Khu kinh tế đặc biệt (KKTĐB). Theo đó, xã, phường, đặc khu được công nhận là KKTĐB khi đáp ứng các tiêu chí: có vị trí chiến lược; có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại 1 trở lên; có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn. Chính phủ công nhận KKTĐB sau khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền. Liên quan nội dung này, báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý của Chính phủ nêu rõ, luật đã chỉnh lý theo hướng bỏ quy định giao thẩm quyền cho HĐND ở KKTĐB quyết định thử nghiệm có kiểm soát.

Với khu đô thị lấn biển, luật quy định rõ việc đầu tư, xây dựng, phát triển dự án khu đô thị lấn biển phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, địa chất… cũng như đánh giá tác động của dự án đến khu vực ven biển và các khu vực lân cận. Nhà đầu tư chịu trách nhiệm quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng, công trình lấn biển và các công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu vực dự án, khu đô thị lấn biển.