Cô giáo nhỏ với trái tim lớn

Cô bé đặc biệt của mẹ

Sau nhiều lần điều trị, phẫu thuật từ bệnh viện ở Thanh Hóa đến Hà Nội, mãi đến năm 4 tuổi, Phương mới có thể chập chững những bước đi đầu tiên đầy nhọc nhằn. Nếu một người bình thường có thể bước một bước, cô phải bước ba, bốn bước mới theo kịp, với dáng đi tập tễnh, bên thấp bên cao.

Nhớ lại những năm tháng tuổi thơ, Phương không giấu được nỗi buồn trong ánh mắt. Cô kể: “Tuổi thơ tôi luôn bị ám ảnh bởi những lời trêu chọc của bạn bè: ‘Con què, con quềnh hay con lạc đà kìa’. Những lời nói ấy khiến tôi tự ti, khép mình. Năm 5 tuổi, tôi không dám đi học. Mẹ ôm tôi vào lòng động viên, còn tôi chỉ biết khóc và hỏi: ‘Tại sao con không đi lại được như những người bình thường?’. Mẹ bảo: ‘Vì con gái của mẹ là một cô bé đặc biệt’”.

Câu nói giản dị ấy đã trở thành điểm tựa đầu tiên trong hành trình lớn lên của Phương. Từ một cô bé từng mặc cảm với đôi chân không lành lặn, cô dần tin rằng mình có thể bước tiếp bằng một cách khác. Và bước ngoặt đến khi Phương quyết định rời khỏi vòng tay gia đình, bước vào lớp 1A, Trường tiểu học Quảng Long.

ẢNH: TGCC

Khởi đầu của hành trình

Năm 2017, sau một thời gian dài chịu đựng sự tự ti từ những lời trêu chọc của bạn bè, Phương quyết định tạm gác việc học, rời gia đình để đến một trường nghề dành cho thanh niên khuyết tật. Chính nơi đây đã trở thành điểm khởi đầu cho hành trình thay đổi của cô gái nhỏ.

Phương chia sẻ: “Trung tâm là một môi trường hoàn toàn mới với tôi. Ở đó, tôi được gặp những người bạn mang nhiều dạng khuyết tật khác nhau, nhưng ai cũng hòa đồng và thân thiện. Chính những con người từng xa lạ ấy đã giúp tôi nhận ra rằng mình cần làm điều gì đó để có thể hỗ trợ những bạn có hoàn cảnh khó khăn giống mình”.

Từ những trải nghiệm ấy, Phương nuôi dưỡng ước mơ trở thành giáo viên giáo dục đặc biệt. Cô quyết định rời trường nghề, quay lại con đường học tập và tập trung ôn thi vào lớp 10 khi chỉ còn một tháng chuẩn bị. Tháng 6.2017, Phương thi đỗ vào Trường THPT Quảng Xương II. Ba năm sau, cô tốt nghiệp với điểm học bạ 8,5 và đạt 26,5 điểm trong kỳ thi THPT quốc gia.

ẢNH: TGCC

Định kiến bủa vây

Ngay từ khi bước vào hành trình theo đuổi ước mơ, Phương đã phải đối diện với những nghi ngại. Khi nộp hồ sơ vào ngành Giáo dục đặc biệt, Trường đại học Thủ đô Hà Nội, cô nhận được sự lo lắng từ các thầy cô về khả năng theo nghề của một sinh viên khuyết tật.

Phương nhớ lại: “Nhận hồ sơ của tôi, các thầy cô lo ngại một sinh viên khuyết tật như tôi, lại học giáo dục đặc biệt, liệu có thể theo được nghề, có đủ sức khỏe không. Rất may lúc đó có PGS-TS Nguyễn Xuân Hải bảo lãnh. Tôi biết ơn thầy và tự nhủ mình phải cố gắng bằng tất cả khả năng”.

Mang theo quyết tâm ấy, Phương bước vào giảng đường với đôi chân không lành lặn nhưng tinh thần chưa bao giờ khuất phục. Cô miệt mài học tập, kiên trì tự nghiên cứu, không ngại hỏi thầy cô, bạn bè khi gặp khó khăn. Suốt 4 năm đại học, Phương liên tục nhận học bổng dành cho sinh viên xuất sắc của khoa, đạt các giải thưởng về nghiên cứu khoa học cấp khoa, cấp trường.

Không chỉ học tốt, cô còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, là Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Sinh viên khuyết tật Hà Nội, tình nguyện viên trong nhiều chương trình hiến máu, tình nguyện vùng cao tại Tuyên Quang, Sơn La... Những đóng góp ấy giúp Phương nhận được nhiều bằng khen, ghi nhận từ Trung ương Đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên.

ẢNH: TGCC

Bứt phá để cống hiến

Không dừng lại ở kiến thức trên giảng đường, Phương bước vào thực tế nghề nghiệp để hiểu sâu hơn về công việc của một giáo viên giáo dục đặc biệt. Những ngày đầu thực tập cũng là lúc cô đối mặt với thử thách lớn.

“Lần đầu tiên bị học sinh cấu véo, đấm đá, tôi thực sự sốc dù đã biết trước những khó khăn của nghề. Có lúc rất nản, chỉ muốn bỏ cuộc để về quê. Nhưng rồi tôi nhớ đến mục tiêu ban đầu, sự hỗ trợ của gia đình và niềm tin của thầy cô, tất cả không cho phép mình dừng lại”, Phương chia sẻ.

ẢNH: TGCC

Từ những trải nghiệm ấy, Phương hiểu rõ điểm mạnh của bản thân. Thay vì cố gắng làm tất cả, cô lựa chọn tập trung vào can thiệp sớm cho trẻ nhỏ - lĩnh vực phù hợp hơn với khả năng và kinh nghiệm của mình.

Với cô, làm nghề giáo dục đặc biệt là học cách trân trọng những thay đổi dù nhỏ nhất. “Học sinh thông thường có thể bước những bước dài, nhưng với trẻ đặc biệt, chỉ một thay đổi nhỏ thôi cũng là niềm vui rất lớn. Từ việc không kiểm soát được cơn giận, biết la hét, đập đầu, các em có thể học cách nắm tay lại để không làm tổn thương bản thân và người khác”, Phương nói.

Sau khi tốt nghiệp, Phương trở thành giáo viên giáo dục đặc biệt tại Trung tâm Tư vấn học đường và hỗ trợ giáo dục hòa nhập, Trường đại học Thủ đô Hà Nội. Từ những nghi ngờ ban đầu, cô đã chứng minh năng lực bằng chính sự kiên trì, chuyên môn và tinh thần trách nhiệm.

Phương chia sẻ: “Chính khoảng thời gian tích cực tham gia hoạt động xã hội, nghiêm túc trong học tập và xông xáo khi thực tập đã thay đổi góc nhìn của các thầy cô về năng lực của một người khuyết tật”.

ẢNH: TGCC

Hôm nay, mỗi ngày Phương đảm nhận nhiều ca dạy với những trẻ có rối loạn phổ tự kỷ, khuyết tật trí tuệ, chậm nói, khuyết tật học tập... Với cô, mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt cần được nhìn nhận bằng khả năng, thay vì những giới hạn.

“Mỗi đứa trẻ, tôi lại có một phương pháp khác nhau. Điều quan trọng là nhìn nhận các em là những bạn trẻ có thế mạnh, có khả năng học tập và phát triển. Khi đó, cách mình làm nghề sẽ khác, không chỉ là chăm sóc mà là giáo dục để các em tiến bộ”, cô giáo Phương tâm niệm.

Sự thay đổi trong cách nhìn của phụ huynh cũng là một minh chứng cho hành trình ấy. Có lần, khi biết con mình được Phương trực tiếp hỗ trợ, một phụ huynh từng lo lắng liệu một giáo viên khuyết tật có thể giúp con tiến bộ hay không. Phương không giải thích nhiều, cô chọn chứng minh bằng hành động.

Sau 3 tháng can thiệp, từ một đứa trẻ chỉ nói được những từ đơn, chưa biết bày tỏ nhu cầu và thiếu kỹ năng xã hội, em A đã có thể nói câu dài hơn, thể hiện mong muốn và giao tiếp lễ phép. “Phụ huynh đã tin tưởng tôi và nhìn tôi bằng một góc nhìn khác”, Phương kể.

Với tinh thần học tập không ngừng, năm 2025, Phương tiếp tục theo học thạc sĩ với mong muốn nâng cao chuyên môn, hỗ trợ nhiều nhóm trẻ hơn. Song song với công việc, cô vẫn duy trì các hoạt động vì cộng đồng thông qua nhóm sáng kiến Starlight.

“Còn sống là còn cống hiến” - cô giáo nhỏ với trái tim lớn vẫn từng ngày nỗ lực hoàn thiện bản thân, đồng hành cùng trẻ có nhu cầu đặc biệt và góp phần thay đổi cách xã hội nhìn về người khuyết tật.