Có nên thưởng tết sớm cho người lao động từ tháng 11?

Người lao động đều mong được nhận thưởng tết sớm

Tại buổi thảo luận ở tổ của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội mới đây, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết, thành phố khuyến khích doanh nghiệp chi thưởng tết sớm, ngay trong tháng 11 và tháng 12, giúp người lao động có tiền mua sắm khi giá cả còn dễ chịu hơn so với thời điểm cận tết Nguyên đán.

ẢNH: PHAN DIỆP

Đề xuất này nhận được sự đồng tình của nhiều người lao động, nhất là công nhân xa quê, những người phải chuẩn bị nhiều khoản chi cho gia đình trong dịp tết.

Anh Nguyễn Đức Hưng, công nhân Công ty TNHH ChangShin Việt Nam (Đồng Nai), cho biết, thông thường người lao động được nhận thưởng tết trước tết khoảng nửa tháng đến 1 tháng. Theo anh, thời điểm nhận thưởng sớm hay muộn không quá quan trọng, nhưng nếu được nhận tiền sớm hơn, công nhân sẽ chủ động hơn trong việc mua sắm, chi tiêu và chuẩn bị hành trình về quê.

"Với anh em công nhân quê ở xa, được nhận thưởng tết sớm sẽ thuận lợi hơn trong việc tính toán các khoản chi. Nếu doanh nghiệp linh hoạt trả thưởng sớm hơn thì đa phần công nhân đều phấn khởi", anh Hưng chia sẻ.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt dịp cuối năm có thể tạo thêm áp lực cho nhiều gia đình công nhân, việc thưởng tết sớm, nếu phù hợp với khả năng tài chính của doanh nghiệp, sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong chi tiêu.

Chị Huỳnh Thị Lý, công nhân Công ty TNHH Yazako EDS Việt Nam (TP.HCM), cho rằng nhận thưởng sát tết khiến người lao động gặp không ít bất tiện. Những ngày cận tết, nhu cầu rút tiền mặt tăng cao, người lao động có thể mất nhiều thời gian chờ đợi tại ngân hàng. Việc mua sắm cũng trở nên cập rập, trong khi một số mặt hàng cần thiết có thể hết hàng hoặc tăng giá.

Theo chị Lý, nếu được nhận thưởng từ tháng 11 hoặc tháng 12, công nhân sẽ có thêm thời gian lựa chọn hàng hóa, so sánh giá cả và chuẩn bị chu đáo hơn cho gia đình. Đây cũng là cách giúp người lao động giảm bớt áp lực tài chính trong những ngày cuối năm.

Không chỉ người lao động, một số doanh nghiệp cũng cho rằng việc chi thưởng tết sớm hoàn toàn có thể thực hiện nếu được chủ động tính toán từ trước.

Ông Nguyễn Văn Sơn, Tổng giám đốc Công ty Sơn Đông Á, cho biết, doanh nghiệp thường chi thưởng tết vào cuối tháng 12, thay vì đợi sát Tết Nguyên đán mới trả. Ngân sách thưởng đã được tính toán và bố trí từ trước nên việc chi trả sớm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Sơn, khi được nhận thưởng sớm, người lao động có thêm thời gian mua sắm, chủ động sử dụng khoản tiền được hưởng và chuẩn bị cho kỳ nghỉ tết. Điều này cũng thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với đời sống công nhân.

Doanh nghiệp cần chủ động cân đối tài chính

Dù ủng hộ chủ trương thưởng tết sớm, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty cổ phần StaBOO (Thanh Hóa), cho rằng cần nhìn nhận cả những khó khăn trong quá trình thực hiện của doanh nghiệp. 

Theo ông Nghĩa, nhiều doanh nghiệp Việt Nam thường tổng kết hoạt động, thực hiện các thủ tục thanh quyết toán và hoàn tất công việc liên quan đến năm tài chính vào cuối năm. Sau khi có kết quả hoạt động, doanh nghiệp mới tính toán cụ thể nguồn lực dành cho thưởng tết.

Vì vậy, nếu yêu cầu tất cả doanh nghiệp cùng chi thưởng từ tháng 11 có thể tạo thêm áp lực đối với những đơn vị chưa hoàn tất việc tổng kết, cân đối tài chính. Theo ông, nên khuyến khích doanh nghiệp thực hiện, đồng thời để mỗi đơn vị chủ động sắp xếp thời điểm chi trả phù hợp với tình hình sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, ông Nghĩa cho biết, xu hướng hiện nay, một số doanh nghiệp đã thực hiện việc kết thúc năm tài chính vào quý 3, tức khoảng tháng 10, thay vì dồn toàn bộ công việc vào cuối năm. Với cách tổ chức này, doanh nghiệp có thể sớm đánh giá kết quả hoạt động và chủ động hơn trong kế hoạch thưởng tết.

"Chúng tôi cũng đã tính đến việc này và sẽ đề xuất tại kỳ họp đại hội đồng cổ đông tới đây. Không nên để mọi công việc dồn hết vào cuối năm, vừa áp lực vừa mệt. Nếu chủ động sắp xếp được kế hoạch tài chính, việc trả thưởng tết cho người lao động trong tháng 11 và tháng 12 hoàn toàn khả thi", ông Nghĩa nói.

Đồng tình với đề xuất của Bí thư Thành ủy TP.HCM, ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội, cho rằng thưởng tết sớm là việc làm có ý nghĩa thiết thực đối với người lao động, đồng thời tạo động lực thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Lợi, một số doanh nghiệp có thể chưa đồng tình vì lo ngại ảnh hưởng đến việc cân đối dòng tiền. Tuy nhiên, nếu có kế hoạch từ trước, việc chăm lo đời sống người lao động không chỉ mang lại lợi ích cho công nhân mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, tăng sự gắn kết và khuyến khích người lao động nâng cao năng suất.

"Chăm lo tốt cho người lao động cũng chính là đầu tư cho sự phát triển của doanh nghiệp. Khi người lao động yên tâm về thu nhập, có điều kiện chuẩn bị tết cho gia đình, họ sẽ thêm gắn bó với nơi làm việc. Vì vậy, doanh nghiệp cần nhìn nhận thưởng tết sớm không đơn thuần là khoản chi phát sinh mà còn là một giải pháp chăm lo nguồn nhân lực", ông Lợi bày tỏ.

Bên cạnh chính sách thưởng của doanh nghiệp, dịp tết Đinh Mùi 2027, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam dự kiến tổ chức các đoàn thăm, tặng quà người lao động có hoàn cảnh khó khăn, với mức chi từ 1,5 - 2,5 triệu đồng/suất.

Nhiều chương trình chăm lo tết tiếp tục được triển khai như: Chợ Tết Công đoàn, Bữa cơm tất niên Công đoàn. Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam dự kiến hỗ trợ 2.000 vé tàu và 550 vé máy bay khứ hồi, giúp người lao động ở miền Nam về quê đón tết tại miền Bắc và miền Trung.

Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cũng yêu cầu công đoàn ngành và các địa phương tổ chức thăm hỏi, tặng quà, chúc tết đoàn viên, người lao động. Mức chi từ nguồn tài chính công đoàn không quá 1,35 triệu đồng/suất, gồm tiền và hiện vật; đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội để nâng mức hỗ trợ.