Hôm qua (9.9), Reuters dẫn thông báo từ Bộ Tài chính Mỹ thông báo ban hành 36 biện pháp trừng phạt liên quan Iran. Theo Bộ Tài chính Mỹ, các biện pháp trừng phạt nhằm khiến hãng hàng không Mahan Air (Iran) - vốn đang bị phương Tây trừng phạt - phải ngừng hoạt động.
Nhiều bước ngoặt mới
Các biện pháp trừng phạt mới của Washington còn hướng đến các hãng hàng không Iran khác, đồng thời nhằm vào các công ty liên doanh bí mật, các nhà cung cấp hàng hóa, các bên trung gian nước ngoài và các tuyến chuyển hàng mà Washington cho rằng Tehran đang dựa vào đó để có thêm nguồn lực về công nghệ cho phát triển vũ khí.
Eo biển Hormuz vẫn đình trệ
Ảnh: Reuters
Loạt biện pháp trừng phạt trên là bước ngoặt mới trong sách lược của Washington nhằm gia tăng áp lực về kinh tế đối với Tehran. Gần đây, Mỹ cũng liên tục tấn công các tàu chở dầu của Iran để hạn chế nguồn thu của nước này. Mới nhất, cũng hôm qua, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo ngày 8.9 đã tấn công 5 tàu chở dầu thô liên quan Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm đáp trả việc IRGC tấn công tàu chiến Mỹ. Theo CENTCOM, 4 trong số các tàu đã bị tấn công ở vịnh Oman và 1 tàu bị đánh gần đảo Kharg của Iran. Trước đó, quân đội Mỹ ngày 5.9 cũng đã tấn công 3 tàu chở dầu của Iran, khiến nước này đáp trả bằng cách tập kích các cơ sở của Mỹ ở khu vực.
Trước khi tấn công các tàu dầu của Tehran, Washington cũng đã ra sức phong tỏa các cảng biển của Iran trên vịnh Oman.
Bên cạnh đó, hệ quả từ cuộc chiến Iran đang kéo theo leo thang xung đột giữa lực lượng Houthi ở Yemen và Ả Rập Xê Út trong những ngày qua. Giới chức Ả Rập Xê Út thông báo khoảng 70 người ở miền nam nước này đã bị thương do các vụ tấn công của Houthi vào ngày 8.9. Các cuộc tấn công diễn ra sau nhiều tuần giao tranh leo thang giữa Houthi và lực lượng chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn. Việc Houthi và Ả Rập Xê Út leo thang giao tranh khiến cho thỏa thuận ngừng bắn giữa 2 bên chính thức đổ vỡ sau 4 năm. Không những vậy, tình hình này đe dọa sự an toàn của tuyến hàng hải qua eo biển Bab al-Mandeb vốn đóng vai trò cửa ngõ nối đến biển Đỏ và kênh đào Suez. Vào các thời điểm xung đột leo thang, Houthi đã từng tập kích tàu thương mại qua biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb gây ảnh hưởng không nhỏ đến vận chuyển đường biển toàn cầu.
Lược đồ khu vực Ả Rập
Ảnh: Tổng hợp
Giá dầu gặp khó
Giữa tình hình trên, giá dầu Brent hôm qua đã vượt mức 100 USD/thùng, còn giá dầu WTI thì lên mức 95,6 USD/thùng. Đây là phản ứng của thị trường khi rủi ro tăng cao.
Thời gian qua, trong bối cảnh eo biển Hormuz - từng là nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu - bị đình trệ, các nước Ả Rập đang rót hàng tỉ USD để xây dựng các đường ống mới, khôi phục những tuyến đường ống cũ, cũng như chấp nhận các hành trình dài và tốn kém hơn nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Hormuz. Giờ đây, Iran đã tấn công đường ống dẫn dầu Đông - Tây của Ả Rập Xê Út, trong khi các tay súng thân Houthi tấn công tàu thuyền đi qua eo biển Bab el-Mandeb. Tình trạng này khiến cho nguồn dầu xuất khẩu của các nước Ả Rập không thể tận dụng biển Đỏ để qua Bab el-Mandeb rồi ra biển Ả Rập. Điều này đồng nghĩa với việc các lối thoát thêm khó khăn.
Trong khi đó, nỗ lực gia tăng sức ép kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran không được kỳ vọng sẽ khiến Tehran lùi bước. Trả lời Thanh Niên gần đây, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy tại ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá việc Nhà Trắng gia tăng biện pháp trừng phạt kinh tế Iran khó có thể sớm phát huy tác dụng. Theo vị chuyên gia, một trong các lý do là vì "Mỹ không còn giữ vị thế cường quốc kinh tế thống trị như trước đây. Trung Quốc sở hữu tiềm lực và tầm ảnh hưởng kinh tế đủ để mang lại cho Iran một "phao cứu sinh" thay thế về mặt thương mại và kinh tế. Mỹ không còn nắm thế độc quyền gần như tuyệt đối với các giao dịch ngân hàng".
Không những vậy, theo một số báo cáo tình báo của Mỹ mới đây mà tờ The New York Times thu thập được, Tehran đã trở nên tự tin hơn trong khả năng tấn công các mục tiêu ở Trung Đông và có thể đang quyết tâm kéo dài cuộc chiến trong nhiều tháng để làm khó Mỹ. Iran được cho là đang nhận thức rõ ràng hơn năng lực quân sự để đáp ứng mục tiêu kéo dài cuộc chiến.
Từ những phân tích trên, có thể thấy cuộc chiến Iran đang ngày càng khó lường hơn, gây sức ép lớn hơn cho giá dầu.
Reuters ngày 9.9 dẫn thông báo từ IRGC tuyên bố lực lượng này đã thu giữ một tàu ngầm không người lái của Mỹ tại lối vào eo biển Hormuz. Theo truyền thông Iran, chiếc tàu trên là dòng Dive-LD được sản xuất bởi Công ty Anduril Industries. Theo website công ty này công bố, Dive-LD dài 5,8 m và có khả năng thực hiện các nhiệm vụ như rà phá thủy lôi, lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo và kiểm tra cơ sở hạ tầng dưới nước như cáp ngầm và đường ống dẫn.
Trong khi đó, một phát ngôn viên của Bộ Chiến tranh Mỹ thông báo một thiết bị lặn không người lái đã "gặp sự cố kỹ thuật từ hơn một ngày trước".
Bình luận (0)