"Có tiền chưa chắc mua được cát"
Theo phản ánh của doanh nghiệp và chính quyền cơ sở, khan hiếm cát, vật liệu xây dựng đang trở thành một trong những điểm nghẽn đối với hoạt động thi công nhiều công trình trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Nguồn cung từ các mỏ được cấp phép chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, trong khi nhiều dự án đầu tư công được triển khai đồng thời khiến nhu cầu đất, đá, cát xây dựng tăng mạnh.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết toàn thành phố hiện có 41 giấy phép khai thác khoáng sản đá, cát, đất san lấp còn hiệu lực. Tính đến ngày 31.12.2025, tổng trữ lượng còn lại tại các mỏ khoảng 16,9 triệu m³ đá xây dựng, 0,66 triệu m³ cát, sỏi và 4,07 triệu m³ đất san lấp.
Mỏ cát của Công ty Pha Lê Quảng Nam đang hoạt động khai thác tại xã Thượng Đức (thành phố Đà Nẵng)
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Những con số này cho thấy Đà Nẵng không phải không có nguồn tài nguyên khoáng sản, mà vấn đề nằm ở khả năng đưa nguồn tài nguyên này vào khai thác, cung ứng cho thị trường đúng thời điểm và đáp ứng nhu cầu thực tế.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, công suất khai thác tại một số mỏ hiện chưa tương xứng với trữ lượng và nhu cầu. Việc rà soát, điều chỉnh, nâng công suất khai thác theo quy định được xem là một trong những giải pháp nhằm bổ sung nguồn cung vật liệu cho các dự án đang triển khai.
Ông Đoàn Văn Hùng, Giám đốc Công ty cổ phần 6.3, cho biết doanh nghiệp đang thi công 2 công trình tại xã Nông Sơn nhưng gặp rất nhiều khó khăn do thiếu vật liệu xây dựng.
Theo ông Hùng, sản lượng từ các mỏ được cấp phép trên địa bàn hiện còn thấp, không đáp ứng nhu cầu, trong khi cùng lúc nhiều công trình đầu tư công và tư nhân có nhu cầu sử dụng vật liệu rất lớn.
"Có thời điểm doanh nghiệp phải chờ 2 - 3 ngày mới mua được 1 xe cát đưa vào công trình. Trong khi một công trình có ngày cần đến 5 - 7 xe. Việc thiếu vật liệu khiến tiến độ bị ảnh hưởng rất lớn", ông Hùng nói.
Đối với các công trình tại khu vực Nông Sơn, tình trạng này càng rõ rệt khi địa phương hiện không có mỏ cát đang khai thác. Doanh nghiệp phải tìm nguồn cung từ các khu vực khác, trong khi sản lượng khai thác không đủ đáp ứng nhu cầu.
Xe tải xếp hàng dài chờ mua cát tại một điểm tập kết vật liệu xây dựng trên địa bàn xã Nông Sơn
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
"Không làm thì cũng không được, để công trình dang dở cũng rất khó, nhưng làm thì doanh nghiệp phải chịu áp lực rất lớn về chi phí. Trong khi đó, giờ có tiền cũng chưa chắc mua được cát", ông Hùng chia sẻ.
Không chỉ thiếu nguồn cung, giá vật liệu tăng cũng khiến chi phí thi công của doanh nghiệp đội lên đáng kể, tạo áp lực kép khi nhà thầu vừa phải bảo đảm tiến độ, vừa phải gánh thêm chi phí.
Từ thực tế này, ông Hùng đề xuất thành phố nghiên cứu cơ chế để từng địa phương có thể chủ động tận thu, khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ phục vụ các công trình thiết yếu.
"Có thể giao cho một đơn vị được chỉ định khai thác, cung cấp trực tiếp cho công trình trên địa bàn; phần vật liệu này có thể được tách khỏi giá dự toán để tháo gỡ khó khăn", ông Hùng đề xuất.
Tháo gỡ thủ tục, tăng nguồn cung
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Trần Văn Đoàn, Phó chủ tịch UBND xã Nông Sơn, cho biết nhiều doanh nghiệp trúng thầu các công trình từ hơn 3 năm trước nhưng đến nay khi triển khai vẫn gặp khó khăn do giá vật liệu tăng cao và nguồn cung thiếu ổn định.
"Giờ doanh nghiệp đổ một mẻ bê tông xuống công trình là có thể bị lỗ. Vì vậy, họ cũng chần chừ, kéo dài tiến độ để chờ cơ chế, chính sách hỗ trợ hoặc chờ nguồn vật liệu được tháo gỡ", ông Đoàn nói.
Theo ông Đoàn, địa phương thường xuyên đôn đốc các nhà thầu xây dựng kế hoạch, tiến độ thi công, huy động nhân lực và máy móc. Tuy nhiên, trong bối cảnh vật liệu khan hiếm, tiến độ một số công trình vẫn bị ảnh hưởng.
Đáng chú ý, tình trạng thiếu vật liệu không chỉ diễn ra tại Nông Sơn mà đang xuất hiện ở nhiều địa phương khác trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Khi nhiều dự án cùng triển khai, nhu cầu vật liệu tăng nhanh trong khi nguồn cung chưa được bổ sung tương ứng, doanh nghiệp phải cạnh tranh để tìm nguồn hàng.
Thuyền khai thác cát của Công ty Pha Lê Quảng Nam
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Theo ông Đoàn, nếu nguồn cung không sớm được cải thiện, hệ quả không chỉ dừng ở khó khăn của doanh nghiệp mà còn có thể tác động trực tiếp đến tiến độ các dự án đầu tư công, giải ngân vốn và hiệu quả đầu tư của địa phương.
Từ thực tế tại cơ sở, xã Nông Sơn đã nhiều lần kiến nghị thành phố sớm đưa các mỏ khoáng sản đã được quy hoạch vào khai thác nhằm tăng nguồn cung.
Ông Đoàn cho biết khu vực Quảng Nam - Đà Nẵng trước đây đã quy hoạch khá nhiều mỏ đất, mỏ cát, nhưng số mỏ được đưa vào khai thác thực tế còn hạn chế.
"Thành phố đã có nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu rà soát, đưa các mỏ vào đấu giá, khai thác, nhưng đến nay vẫn chưa có nhiều mỏ được triển khai thực tế. Nếu sớm đưa các mỏ đã được quy hoạch vào khai thác, sẽ giải quyết được đáng kể nguồn cung vật liệu", ông Đoàn nói.
Đối với những mỏ vật liệu quy mô nhỏ, địa phương kiến nghị nghiên cứu cơ chế thông thoáng hơn, rút gọn quy trình, thủ tục cấp phép; đồng thời xem xét phân cấp, ủy quyền hoặc có cơ chế để cơ quan chuyên môn xử lý nhanh hơn, nhất là các mỏ đất đắp phục vụ công trình đầu tư công.
Riêng tại Nông Sơn, hiện có 3 điểm mỏ cát đã được quy hoạch và đang thực hiện các bước kiểm tra, hoàn thiện thủ tục để cấp phép khai thác.
"Nếu một trong những mỏ cát trên địa bàn sớm được đưa vào khai thác, bài toán khan hiếm vật liệu sẽ được giải quyết ngay", ông Đoàn nhận định.
Phó chủ tịch UBND xã Nông Sơn cho rằng các chủ trương, cơ chế chính sách, thông tư hướng dẫn của thành phố đã rất thông thoáng. Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn cung và giá vật liệu xây dựng.
Tại cuộc họp mới đây nhằm tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục nâng công suất khai thác khoáng sản, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, yêu cầu các đơn vị rút ngắn tối đa thời gian giải quyết hồ sơ đối với các mỏ khoáng sản.
Theo đó, thời gian thẩm định hồ sơ đánh giá tác động môi trường không quá 21 ngày theo thời gian thực tế; thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư không quá 14 ngày làm việc.
Đáng chú ý, đối với nhóm mỏ phục vụ các dự án đầu tư công, thành phố áp dụng cơ chế không phải lập thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc đánh giá tác động môi trường bổ sung; phấn đấu hoàn tất thủ tục cấp phép trong 2 tuần làm việc để đưa một số mỏ vào hoạt động trước ngày 15.8.
Việc đẩy nhanh thủ tục được kỳ vọng sẽ giúp bổ sung nguồn cung vật liệu trong thời gian ngắn, giảm áp lực cho các nhà thầu và hạn chế nguy cơ đình trệ công trình.
UBND thành phố Đà Nẵng cũng đã có công văn yêu cầu các đơn vị liên quan và cơ sở khai thác khoáng sản tập trung triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các công trình đầu tư công trên địa bàn.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, dù thời gian qua đã có nhiều chỉ đạo nhằm bảo đảm nguồn cát, đá, đất san lấp cho các dự án, song nhiều địa phương, đơn vị vẫn tiếp tục phản ánh tình trạng thiếu vật liệu làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công.
Qua rà soát, thành phố cho rằng nguyên nhân không chỉ đến từ nguồn cung mà còn do một số chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương chưa chủ động khảo sát nhu cầu, xây dựng kế hoạch bảo đảm vật liệu ngay từ đầu.
Để khắc phục tình trạng này, UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu các chủ đầu tư phân loại rõ nguyên nhân thiếu vật liệu thành 4 nhóm: nguồn cung thực sự không đáp ứng nhu cầu; có nguồn nhưng không ký được hợp đồng; hồ sơ khảo sát, dự toán chưa đầy đủ ngay từ đầu và trường hợp nhà thầu cố tình kéo dài tiến độ để điều chỉnh giá hoặc giữ vốn…
Bình luận (0)