Đại đội ra đời năm 1945 và hành trình 81 năm của lực lượng vũ trang Đà Nẵng

Những năm tháng không thể nào quên

Ngày 28.8.1945, tại sân vận động Chi Lăng, Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời thành phố Đà Nẵng công bố quyết định thành lập Đại đội "Vệ quốc đoàn Phan Thanh" - đơn vị vũ trang tập trung đầu tiên của địa phương.

Sự kiện diễn ra trong những ngày đầu của chính quyền cách mạng, khi nhiệm vụ bảo vệ thành quả cách mạng Tháng Tám, giữ gìn an ninh, trật tự và củng cố chính quyền non trẻ đặt ra cấp thiết. Sự ra đời của Đại đội Vệ quốc đoàn Phan Thanh đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng tại Đà Nẵng.

Trước đó, ngày 4.5.1945, Đội Du kích Vũ Hùng được thành lập trên chiến trường Quảng Nam, tạo tiền đề quan trọng cho quá trình xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang cách mạng tại địa phương. Từ những tổ chức vũ trang ban đầu, lực lượng vũ trang Đà Nẵng từng bước được xây dựng, trưởng thành, trở thành lực lượng nòng cốt cùng nhân dân chiến đấu, bảo vệ địa bàn qua các cuộc kháng chiến.

Trong kháng chiến chống Pháp, lực lượng vũ trang và nhân dân Đà Nẵng vừa chiến đấu bảo vệ địa bàn, vừa phối hợp với các lực lượng trên chiến trường Quảng Nam, từng bước xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp.

Trong điều kiện chiến đấu đầy gian khổ, ác liệt, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang luôn nhận được sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, sự phối hợp của các lực lượng và đặc biệt là sự đùm bọc, che chở của nhân dân. Chính từ thực tiễn chiến đấu đó, bản lĩnh, ý chí và tinh thần đoàn kết của lực lượng vũ trang Đà Nẵng ngày càng được tôi luyện, trở thành những giá trị truyền thống được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tiếp nối.

Đến kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Đà Nẵng trở thành một trong những địa bàn ác liệt của chiến trường Khu 5. Quân và dân thành phố kiên cường chiến đấu ngay trong lòng địch, xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức các lực lượng vũ trang, đặc biệt là lực lượng biệt động và tự vệ.

Nhiều trận đánh táo bạo, bất ngờ đã được tổ chức, góp phần làm tiêu hao, tiêu diệt sinh lực và phương tiện chiến tranh của đối phương. Những chiến công ấy góp phần làm nên truyền thống "trung dũng, kiên cường" của quân và dân Đà Nẵng, đồng thời đóng góp vào những thắng lợi chung trên chiến trường Khu 5.

Đằng sau mỗi trận đánh, mỗi chiến công là sự hy sinh của biết bao cán bộ, chiến sĩ và đồng bào. Đó là một quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ, là minh chứng sinh động cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lòng yêu nước, ý chí bất khuất và sức mạnh của chiến tranh nhân dân.

Viết tiếp truyền thống trong thời bình

Sau ngày đất nước thống nhất, lực lượng vũ trang Đà Nẵng tiếp tục phát huy phẩm chất bộ đội cụ Hồ, thực hiện tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc.

Trong thời kỳ đổi mới, lực lượng vũ trang thành phố chủ động nắm tình hình, duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, diễn tập, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật. Cùng với đó, lực lượng tích cực tham gia phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ; thực hiện chính sách hậu phương quân đội, công tác đền ơn đáp nghĩa và dân vận.

Nếu trong chiến tranh, người lính cầm súng bảo vệ quê hương thì trong thời bình, hình ảnh người chiến sĩ vẫn xuất hiện ở những nơi khó khăn, nguy hiểm để giúp dân.

Từ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn đến hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, xây dựng cơ sở chính trị, thực hiện chính sách an sinh xã hội..., những việc làm cụ thể của cán bộ, chiến sĩ tiếp tục làm sáng đẹp phẩm chất bộ đội cụ Hồ trong lòng nhân dân.

Thực tiễn ấy cho thấy, dù hoàn cảnh và nhiệm vụ thay đổi, phẩm chất của người chiến sĩ lực lượng vũ trang Đà Nẵng vẫn thống nhất ở một điểm: sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ, đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết.

Với những thành tích trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ, lực lượng vũ trang thành phố được Đảng, Nhà nước, Quân đội, cấp ủy, chính quyền và nhân dân ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý.

Trong đó có 3 Huân chương Độc lập hạng nhất, nhì, ba; 2 Huân chương Chiến công hạng nhất, ba cùng nhiều phần thưởng khác. Gần đây, lực lượng vũ trang thành phố vinh dự được tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng ba vì có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn.

Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với những đóng góp, hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, đồng thời là nguồn động lực để lực lượng vũ trang thành phố tiếp tục phát huy truyền thống trong giai đoạn mới.

Sau khi Đà Nẵng mở rộng địa giới hành chính, không gian phát triển của thành phố lớn hơn; đồng thời, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng cũng đặt ra toàn diện, nặng nề và phức tạp hơn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng vũ trang thành phố là tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, không ngừng đổi mới, tự hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, chủ động thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới.

Trước hết, lực lượng vũ trang thành phố phải tiếp tục quán triệt, thực hiện hiệu quả quan điểm, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; xây dựng lực lượng vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu.

Cùng với giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, xây dựng bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm và tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ, lực lượng vũ trang thành phố cần chủ động nhận diện, đấu tranh với những tác động tiêu cực, giữ vững trận địa tư tưởng trong lực lượng.

Chất lượng huấn luyện, diễn tập và khả năng sẵn sàng chiến đấu cũng tiếp tục được đặt lên hàng đầu. lực lượng vũ trang thành phố hướng đến xây dựng lực lượng thường trực theo hướng tinh, gọn, mạnh; xây dựng dân quân tự vệ, dự bị động viên vững mạnh, rộng khắp; nâng cao năng lực tham mưu, phối hợp, hiệp đồng, xử trí hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Qua đó góp phần củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng khu vực phòng thủ thành phố ngày càng vững chắc, tạo môi trường hòa bình, ổn định để Đà Nẵng phát triển nhanh và bền vững.

Giữ đất, giữ trời và sát cánh cùng nhân dân

Cùng với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, lực lượng vũ trang thành phố tiếp tục phát huy vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội, an sinh xã hội, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Một trong những nhiệm vụ được tập trung thực hiện là Chiến dịch 500 ngày đêm, tham gia xóa nhà tạm, nhà dột nát; hỗ trợ xây dựng các trường liên cấp dân tộc nội trú, góp phần bảo đảm điều kiện để các công trình sớm đưa vào sử dụng, phục vụ năm học 2026 - 2027 cho học sinh đồng bào vùng dân tộc thiểu số.

Lực lượng vũ trang thành phố cũng tiếp tục tham gia các chương trình giảm nghèo, chính sách dân tộc, tôn giáo và nhiệm vụ an sinh xã hội, góp phần cùng cấp ủy, chính quyền chăm lo đời sống nhân dân, hỗ trợ các địa bàn khó khăn phát triển.

Đó cũng là cách người lính hôm nay viết tiếp truyền thống của những thế hệ đi trước: không chỉ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc mà còn có mặt khi nhân dân cần.

Kỷ niệm 81 năm ngày thành lập Đại đội Vệ quốc đoàn Phan Thanh là dịp để lực lượng vũ trang thành phố nhìn lại chặng đường đã qua, tri ân những thế hệ cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã chiến đấu, hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.

Từ sân vận động Chi Lăng năm 1945 đến những nhiệm vụ trong thời bình hôm nay, truyền thống ấy vẫn được tiếp nối.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố được đặt ra yêu cầu biến niềm tự hào truyền thống thành động lực hành động; tiếp tục xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu, thực sự là lực lượng chính trị, đội quân chiến đấu, đội quân công tác tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân.

Đó cũng là hành trình viết tiếp những trang sử mới bằng ý chí tự lực, tự cường, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến; góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, xây dựng Đà Nẵng ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.