Đang ngủ ngon bỗng tỉnh giấc: 4 nguyên nhân khiến khó ngủ lại

Tình trạng thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại nếu lặp lại nhiều lần có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, tâm trạng và sức khỏe. 

Thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại là một biểu hiện phổ biến của rối loạn giấc ngủ, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).

ẢNH: N.Quý tạo từ GM

Nguyên nhân thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại thường do những yếu tố sau:

Rối loạn nhịp sinh học

Ở người trẻ, đồng hồ sinh học thường có xu hướng muộn hơn so với người lớn tuổi, tức là dễ thức khuya và dậy muộn. Khi thói quen sinh hoạt không ổn định, chẳng hạn ngủ rất muộn vào ngày thường nhưng lại ngủ bù vào cuối tuần, nhịp sinh học sẽ bị xáo trộn. Điều này khiến giấc ngủ trở nên nông hơn và dễ bị gián đoạn vào giữa đêm.

Căng thẳng, lo âu

Căng thẳng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến người trẻ giật mình thức giấc nửa đêm. Khi cơ thể rơi vào trạng thái lo âu, nồng độ cortisol, loại hoóc môn liên quan đến sự tỉnh táo, sẽ tăng lên. Điều này khiến não khó duy trì giấc ngủ liên tục, ngay cả khi đã ngủ được vài tiếng.

Khi thức giấc nửa đêm, nếu đầu óc bắt đầu suy nghĩ về công việc, học tập hoặc các mối quan hệ, não sẽ chuyển sang trạng thái hoạt động cao. Lúc này, việc ngủ lại trở nên khó hơn. Hệ quả là tạo thành một vòng lặp. Càng lo lắng thì càng khó ngủ lại. Khó ngủ lại gây thiếu ngủ, cuối cùng làm tăng mức độ lo âu.

Sử dụng caffeine, chất kích thích

Caffeine là một chất kích thích thần kinh có trong cà phê, trà, nước tăng lực và nhiều loại đồ uống phổ biến khác. Chúng hoạt động bằng cách ức chế adenosine, một chất dẫn truyền thần kinh giúp tạo cảm giác buồn ngủ. Khi adenosine bị ức chế, não sẽ duy trì trạng thái tỉnh táo lâu hơn bình thường.

Nhiều nghiên cứu cho thấy caffeine không chỉ làm khó ngủ đầu giấc mà còn làm giảm độ sâu của giấc ngủ, khiến dễ thức giấc giữa đêm. Đáng chú ý, caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Vì vậy, uống cà phê vào buổi chiều hoặc tối có thể âm thầm làm gián đoạn giấc ngủ mà không nhận ra.

Thói quen sinh hoạt không điều độ

Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng nhỏ nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến giấc ngủ. Ăn khuya, uống rượu bia, tập thể dục quá muộn hoặc ngủ giờ giấc thất thường đều có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ tự nhiên của cơ thể. Khi các thói quen này lặp lại thường xuyên, não có thể khó duy trì một chu kỳ ngủ ổn định, dẫn đến dễ thức giấc giữa đêm, theo Medical News Today.