Đào nở 'trượt' tết, chủ vườn đứng ngồi không yên

Người bán đào… sầu lắm

Dạo quanh các vườn đào tại P.Đại Mỗ, P.Dương Nội (Hà Nội) những ngày này, không khó để bắt gặp những cành đào nở hoa rực rỡ. Nhưng trái ngược với vẻ đẹp rực rỡ ấy là gương mặt trĩu nặng ưu tư của những người làm vườn.

ẢNH: PHAN HẬU

Ngậm ngùi nhìn những gốc đào đã bung nở quá nửa, ông Nguyễn Văn Nam, một chủ vườn tại P.Đại Mỗ, cho biết sau vụ tết năm 2025, ông bán đi 3 cây vàng để đầu tư vào gần 1.000 gốc đào. Chẳng thể ngờ, giá vàng tăng chóng mặt trong khi vườn đào thì lận đận, giữa năm chống lụt liên miên, vườn đào chết mất vài chục cây. Đến cuối năm, đào gặp thời tiết nắng hanh, nở quá nhanh, không có cách nào hãm hoa, thế là đào nở "trượt tết".

Tính đến ngày 26.1, ông Nam cho hay, vườn đào đã nở sớm mất 30 - 40%. Nhiều cây hoa rực rỡ, nhìn thì rất đẹp nhưng chủ vườn xót ruột khi mất trắng vốn đầu tư.

"Vườn đào nở sớm thì chỉ có khách đến chụp ảnh vui, còn người bán đào thì sầu lắm. Kinh tế khó khăn, doanh nghiệp thắt chặt chi tiêu, khách quen của nhà quay lại cũng chỉ trả giá cầm chừng, không được là họ... chào thân ái luôn. Ở thời điểm tôi bán 3 cây vàng, giá vàng khi đó chỉ hơn 100 triệu đồng, giờ tăng lên hơn 170 triệu đồng/cây. Chỉ tính riêng trượt giá, tôi mất đứt gần 200 triệu và chưa biết liệu năm nay có thu hồi đủ vốn đầu tư hay không. Hiện tại, tôi đang bán lẻ bằng giá bán buôn, mục tiêu lớn nhất là sớm thu hồi vốn", ông Nam nói.

Cùng trong tình cảnh đứng ngồi không yên khi nhìn đào nở hoa rực rỡ, bà Nguyễn Thị Lý, chủ vườn tại làng đào Dương Nội, cho rằng Tết Nguyên đán 2026 sẽ là cái tết buồn của rất nhiều nhà vườn. Năm nhuận không phải là yếu tố thử thách với người trồng đào, khi mỗi giống đào đều có khoảng thời gian từ khi tuốt lá dao động trong khoảng 50 - 70 ngày. Canh theo mốc này, các nhà vườn có thể tuốt lá vào những thời điểm khác nhau để canh tỉ lệ nở trúng tết nhiều nhất.

Còn thời tiết năm nay thì quá bất thường, mùa đông mà có nhiều ngày nắng hanh, trời ấm nên nụ hoa bật rất nhanh, nở rộ thì không cách nào hãm lại.

ẢNH: PHAN HẬU

"Đào nở trước tết thì rất mất giá và rất kén người mua. Một cành đẹp nếu nở trúng tết có thể bán dễ dàng với giá 700.000 - 800.000 đồng, cành to có thể bán 1 - 2 triệu đồng. Còn nếu nở sớm trước tết bán vài trăm nghìn cũng rất khó vì chỉ khách thực sự thích chơi sớm mới mua đào dịp này. So với tết năm 2025, vụ tết năm nay nhà tôi thất thu hàng trăm triệu đồng. Công sức đầu tư, vất vả làm việc cả năm qua coi như đổ sông đổ bể", bà Lý ngậm ngùi.

Còn ở làng đào Ngọc Trục (P.Đại Mỗ), ông Bùi Văn Chức, chủ một vườn đào ở đây, chua chát ví von: "Thời tiết mấy năm nay thất thường, nghề trồng đào giống như đánh bạc. Năm 2025, đúng tết thì đào "đen sì", năm nay hoa nở rộ trước tết cả tháng. Nhà vườn nào may mắn không lỗ vốn thì cũng thất thu".

Chỉ tay về phía những ruộng đào đã nở hoa rực rỡ, ông Chức nhẩm tính, khoảng 40 - 50% diện tích ở làng đào Ngọc Trục bị nở sớm. Trong đó, nhà vườn nào trồng đào huyền, đầu tư trồng cây to sẽ thiệt hại nặng nhất.

"Một cành đào huyền giá bán dịp tết dao động từ 1 - 2 triệu nhưng khi nở sớm giá bán chỉ vài trăm nghìn đồng và nếu không bán được thì đành để ngắm chơi, cho đẹp vườn thôi chứ người làm vườn thì xót xa lắm, làm cả năm trời trông vào tết mà chẳng có công", ông Chức nói.

Chỉ mong trời rét đến tết

Ghi nhận từ các nhà vườn, điểm bán hoa trên đường Lê Văn Lương, cửa hàng hoa cây cảnh cho thấy, thời tiết lập xuân sớm, hoa đào nở căng, đẹp nhưng thị trường vẫn trầm lắng, ảm đạm, chưa có nhiều người đặt mua cây.

Bà Nguyễn Thị Lý chia sẻ, ở thời điểm này mọi năm, thị trường đào tết đã bắt đầu sôi động, nhộn nhịp, còn năm nay không khí trầm lắng, khách đến xem cây chưa nhiều và lượng hàng các nhà vườn bán ra rất ít.

ẢNH: PHAN HẬU

"Mọi năm cứ vào tháng chạp trở đi, thứ bảy, chủ nhật vườn đón rất đông khách, ngày bán vài chục cành, cây nhưng năm nay vẫn ế. Dù là ngày cuối tuần nhưng chủ nhật vừa qua (ngày 25.1), cả ngày tôi bán vỏn vẹn được 1 cây", bà Lý nói.

Còn theo ông Bùi Văn Chức, từ nay đến tết, ngoài mong có nhiều khách đến thăm vườn mua cây, người trồng đào, kinh doanh đào chỉ mong trời rét kéo dài. Bởi sau một đợt rét, trời nắng ấm thì đào nở hoa rất nhanh. Có thể cành đào vừa hôm nay mới bật nụ nhưng chỉ sau vài ngày nắng ấm thì nụ lớn nhanh, hoa nở rộ. 

"Không khéo năm nay đến sát tết các nhà vườn sẽ còn ít đào, lúc ấy đào được giá thì cũng chẳng nghĩa lý gì khi không còn cây để bán", ông Chức nói.

Chuyên trồng đào thất thốn - giống đào ưa lạnh rất khó nở hoa trúng dịp tết nếu trồng tại Hà Nội, vài năm trở lại đây, chị Khắc Mai (P.Đông Ngạc) đầu tư thuê đất ở Sa Pa (Lào Cai) trồng 1.000 gốc đào. Nhưng năm nay, đào thất thốn cũng nở rộ trước tết khiến nhà vườn này điêu đứng.

Chị Mai cho rằng, ngoài yếu tố năm nhuận, nền nhiệt cao bất thường khiến gần 30% số đào thất thốn đưa về Hà Nội bị nở sớm khi tết vẫn còn cách cả tháng trời. Mỗi gốc đào thất thốn, giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng, nở sớm cây nào là mất tiền cây ấy. Để giảm thiểu rủi ro, nhà vườn này chấp nhận tốn chi phí vận chuyển, chuyển đào về Hà Nội từng lô nhỏ, khai thác tối đa thời tiết lạnh giá ở Sa Pa để ém giữ, ngăn không cho đào nở sớm.

Cũng theo chị Mai, đào thất thốn đẹp nhưng kén khách chơi khi giá cao nhất thị trường hoa đào. Từ năm 2026, nhà vườn này chọn hướng đi mới làm cây mini để bàn, giá một vài triệu đồng dễ bán hơn. Nhưng năm nay, thị trường đào tết vẫn trầm lắng, chưa có nhiều đi xem, mua cây. Những lúc cửa hàng vắng khách, chị Mai chụp ảnh, quay video giới thiệu trên trang cá nhân và bước đầu thành công khi một số khách liên hệ chốt mua.

Là chủ cửa hàng kinh doanh thực phẩm kết hợp bán cây cảnh trên phố Nguyễn Quý Đức (P.Thanh Xuân, Hà Nội), chị Nguyễn Thị Điệp chuyên nhập các dòng đào Tây Bắc từ Mộc Châu (Sơn La) về bán. Theo chị Điệp, những năm trước, cây nhập về chỉ nhu nhú nụ, đưa về Hà Nội chờ hoa nở trước tết là đẹp. Nhưng năm nay, các giống đào Tây Bắc cũng nở rất sớm, cành đẹp nhưng lượng người mua sụt giảm mạnh khiến các cửa hàng nhập về cầm chừng, không dám mạo hiểm.

"Đến thời điểm này, lượng khách mua đào chơi tết chưa bằng một nửa so với năm ngoái. Mọi năm đào nhập về bán 1 - 2 ngày là hết, còn năm nay nhập một chuyến bán cả tuần lay lắt chưa xong", chị Điệp kể.