Để giáo viên mầm non dạy được bằng tiếng Anh

Nhiều phường, xã chưa có GV đạt trình độ B2 trở lên

Báo cáo về thực trạng, xây dựng lộ trình triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 với giáo dục mầm non trên địa bàn TP.HCM, công bố hôm 30.10 (khảo sát, tổng hợp từ báo cáo của 65 phường, xã và 3 trường mầm non trực thuộc Sở GD-ĐT), cho thấy tổng số giáo viên (GV) mầm non tham gia khảo sát trình độ tiếng Anh là 15.554 người; trong đó số GV có trình độ tiếng Anh đạt từ B2 trở lên (hoặc tương đương) là 484 người (tỷ lệ 3,11%); đạt B1 là 1.849 người (11,89%); trình độ khác là 10.131 người (65,13%). Còn 3.090 GV (19,87%) chưa phân loại trình độ tiếng Anh. Trong đó, có nhiều phường, xã chưa có GV đạt trình độ B2 trở lên.

ẢNH: PHƯƠNG HÀ

Từ năm học 2025-2026, TP.HCM tiếp tục nâng cao hoạt động tổ chức cho trẻ mẫu giáo làm quen tiếng Anh trên nền tảng số, một số cơ sở mầm non đang bước đầu triển khai chương trình tiếng Anh tích hợp bậc mầm non. Tại nhiều phường, xã, việc tổ chức cho trẻ làm quen tiếng Anh mới tập trung ở các trường mầm non; hầu như chưa triển khai ở các nhóm, lớp độc lập.

Sở GD-ĐT TP.HCM nhìn nhận có những khó khăn trong thực hiện đề án. Đầu tiên ở đội ngũ GV mầm non, tỷ lệ đạt trình độ tiếng Anh B2 trở lên thấp (chỉ 3,11%); hoạt động làm quen tiếng Anh tại phần lớn cơ sở còn phụ thuộc vào GV của trung tâm ngoại ngữ; GV mầm non chưa đủ khả năng tự tổ chức hoạt động, chưa thường xuyên giao tiếp bằng tiếng Anh với trẻ trong sinh hoạt hằng ngày mà chủ yếu chỉ giữ vai trò phối hợp, quản lý lớp, hỗ trợ.

Đáng chú ý, để GV đủ điều kiện tổ chức hoạt động bằng tiếng Anh cần phát triển năng lực nghe - nói, phát âm thực tế và phương pháp sư phạm, không thể chỉ căn cứ vào chứng chỉ ngoại ngữ. Bởi nhiều GV có chứng chỉ nhưng ít thực hành vẫn thiếu tự tin khi giao tiếp với trẻ.

Hơn 738 tỉ đồng triển khai đề án

Sở GD-ĐT cho biết thời gian tới sẽ xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GV mầm non theo từng nhóm năng lực, ưu tiên GV đã đạt B1 nâng chuẩn lên B2 và GV cốt cán; tạo điều kiện về thời gian, kinh phí cho GV tham gia các lớp nâng chuẩn; nghiên cứu chính sách thu hút GV có năng lực tiếng Anh…

Dự kiến tổng nhu cầu kinh phí (đào tạo, bồi dưỡng GV; học liệu, tài liệu, tài nguyên; đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất; mua sắm thiết bị; hạ tầng, nền tảng, công nghệ số; các nhiệm vụ khác...) đáp ứng nhu cầu triển khai tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 đối với giáo dục mầm non, giai đoạn 2026 - 2045 tại TP.HCM, là hơn 738 tỉ đồng.

Cô Võ Phan Thu Hương, giảng viên khoa Giáo dục mầm non, Trường ĐH Sài Gòn, cho biết cần xác định việc đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ GV là hành trình lâu dài, thực chất. Trong các trường sư phạm, sinh viên (SV) được đào tạo tiếng Anh cơ bản, chứ không phải là cung cấp năng lực cho các GV có thể ra trường đi dạy bằng tiếng Anh.

Cô Hương cho hay để đáp ứng lộ trình thực hiện Đề án tới 2030, hay 2045 thì không thể chờ tới lúc có đủ GV tiếng Anh hay chờ 4 năm sau, lứa SV sư phạm mầm non giỏi tiếng Anh tốt nghiệp, mới thực hiện, mà cần làm ngay, đồng thời nhiều giải pháp; vừa bồi dưỡng cho đội ngũ GV hiện hành, vừa chú trọng đào tạo SV.

Cô Trần Thị Tâm Minh, Phó trưởng khoa Giáo dục mầm non, Trường ĐH Sài Gòn, cho biết không phải chỉ dạy cho các thầy cô biết tiếng Anh mà cả phương pháp sư phạm để dạy bằng tiếng Anh, tổ chức hoạt động cho trẻ bằng tiếng Anh.

ảnh: Thúy Hằng

Chuẩn bị nguồn từ SV sư phạm mầm non

Cô Trần Thị Tâm Minh chỉ ra một "điểm nghẽn" trong quy chế tuyển sinh sư phạm mầm non cần được tháo gỡ. Để tuyển sinh được các SV sư phạm mầm non có nền tảng tiếng Anh, cần có môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, nhưng tổ hợp chỉ có 3 môn, trong đó 2 môn năng khiếu, 1 môn bắt buộc còn lại là toán hoặc ngữ văn, nếu thêm môn tiếng Anh sẽ vi phạm quy chế.

Cô Nguyễn Thị Ngọc Nuôi, giảng viên khoa Giáo dục mầm non, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nêu giải pháp đã và đang thực hiện tại đơn vị. Theo đó, SV phải vượt qua các học phần tiếng Anh chuyên ngành bắt buộc. SV cũng cần đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh, ít nhất bậc 3/6 (khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho VN) mới đủ điều kiện tốt nghiệp. Đồng thời phải tham gia hội thảo, sự kiện có khách mời quốc tế để có thêm động lực học tiếng Anh.

Bên cạnh đó, trường còn có mô hình lớp sư phạm mầm non tăng cường tiếng Anh. SV được dạy một số môn bằng tiếng Anh, sớm được đi thực tập, thực hành ở một số cơ sở giáo dục mầm non song ngữ, đơn ngữ, tiếng Anh tích hợp… để có thêm kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh.

Theo cô Nuôi, các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ GV mầm non cần thực hiện từng bước. Để tránh áp lực cho đội ngũ GV, nên bắt đầu từ những chuyên đề như làm sao để GV mầm non có thể là trợ giảng cho GV tiếng Anh trước, sau đó dần dần mới là GV mầm non tổ chức hoạt động bằng tiếng Anh…