Trả lời PV Thanh Niên ngay trước ngày thi, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định Bộ đã chỉ đạo làm sao chấm thi ngữ văn không có sự chênh lệch do yếu tố định tính, kết quả chấm thi phải phản ánh được năng lực học tập của từng thí sinh (TS). Giữa các em làm bài tốt, làm bài văn hay với các em làm kém hơn phải có sự phân biệt rõ ràng, kết quả phản ánh được sự phân hóa.
ĐỀ THI HAY VÀ KHÓ, PHÂN HÓA CAO
Cô Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên (GV) ngữ văn Trường THPT chuyên Chu Văn An (Hà Nội), cho rằng đề thi năm nay hay và khó, đồng nghĩa với độ phân hóa cao và cũng là thử thách không nhỏ với nhiều TS trong cả nước.
Năm nay, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo và Bộ GD-ĐT nêu quyết tâm đảm bảo độ công bằng, khách quan giữa các hội đồng thi trong việc chấm thi môn ngữ văn
ẢNH: NHẬT THỊNH
Đồng quan điểm, cô Phạm Hà Thanh, GV Trường THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông (Hà Nội), cho rằng đề thi ngữ văn năm nay phân hóa tốt hơn năm trước. Với đề năm trước, TS có năng lực tiếng Việt và ngữ văn tốt có thể đạt 9 - 9,5 điểm, thì năm nay chỉ khoảng 8 - 8,5 điểm. Nghĩa là việc phân biệt TS có năng lực tốt với năng lực khá hoặc trung bình khá sẽ rõ ràng hơn. Sự phân hóa chủ yếu thể hiện ở câu 2 phần viết (nghị luận xã hội). Dù vậy, cô Phạm Hà Thanh cũng nhìn nhận những sáng tạo hay quan điểm cá nhân của TS thường sẽ chỉ là suy nghĩ và những ý tưởng "chợt đến". Do vậy, ở các câu hỏi phân hóa, như câu "làm thế nào để có Steve Jobs của Việt Nam?" khi chấm thi cũng phải đặt trong nhận thức, tâm lý của lứa tuổi, bối cảnh tiếp cận yêu cầu của TS để đánh giá chứ không thể đòi hỏi TS phải đề xuất được giải pháp hay "hiến kế" về chính sách…
27 thí sinh bị đình chỉ thi, chủ yếu do mang điện thoại
Theo báo cáo nhanh của Bộ GD-ĐT, sau ngày đầu thi tốt nghiệp THPT 2026, có 27 TS vi phạm quy chế và bị đình chỉ thi (năm 2025, ngày thi thứ nhất có 15 TS). Trong đó, môn ngữ văn là 16 TS; môn toán là 11 TS. Có 25 TS sử dụng điện thoại, 2 TS sử dụng tài liệu.
CHỜ ĐỢI ĐÁP ÁN CÓ THỰC SỰ MỞ HAY KHÔNG ?
Năm nay, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo và Bộ GD-ĐT nêu quyết tâm đảm bảo độ công bằng, khách quan giữa các hội đồng thi khác nhau trong việc chấm thi môn ngữ văn, môn tự luận duy nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Một số chuyên gia và GV ngữ văn nhận định cách ra đề thi năm nay đã đáp ứng được yêu cầu phân hóa rõ hơn và như vậy, việc chấm thi cũng sẽ thuận lợi hơn khi nương theo những yêu cầu của đề thi mà cho điểm ở các mức độ bài làm khác nhau.
PGS-TS Bùi Mạnh Hùng, Điều phối viên chính, Ban phát triển Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhận định đề năm nay bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hơn so với năm ngoái. Cách hỏi cũng đúng định hướng hơn.
Trả lời câu hỏi về việc làm thế nào để đảm bảo việc chấm thi ngữ văn năm nay công bằng và phản ánh đúng năng lực của TS hơn, ông Hùng cho rằng phải chờ đáp án chính thức của Bộ GD-ĐT và "vấn đề là đáp án có thực sự mở hay không".
Gia đình đồng hành cùng thí sinh trong những ngày thi tốt nghiệp THPT
ảnh: Tuấn Minh
PGS-TS Bùi Mạnh Hùng từng nêu quan điểm một đáp án mở chuẩn cần đáp ứng 2 yêu cầu: Thứ nhất, mở về nội dung, rõ về tiêu chí. Mở về nội dung là không bắt buộc bài viết phải đúng từng ý, từng dẫn chứng; chấp nhận nhiều cách hiểu, nhiều hướng triển khai, miễn hợp lý, có cơ sở. Thứ hai, rõ về tiêu chí, tức là chấm theo khả năng xác định vấn đề, lập luận, dẫn chứng, diễn đạt… "Tất nhiên, chấm bài viết của TS theo hệ thống tiêu chí đòi hỏi kỹ năng cao của giám khảo. GV cần được tập huấn kỹ trước khi tham gia chấm thi và cần tổ chức các buổi chấm mẫu dựa trên tiêu chí để giảm thiểu sự vênh lệch giữa các tỉnh thành và giữa các giám khảo", PGS-TS Bùi Mạnh Hùng chia sẻ.
Như vậy, đáp án và hướng dẫn chấm thi thế nào sẽ rất quan trọng để đánh giá toàn diện về một đề thi. Trước yêu cầu quyết liệt về việc chấm dứt tình trạng "chấm phóng tay" với môn ngữ văn, nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại đáp án chấm thi sẽ bị "đóng" lại theo cách hướng dẫn chi tiết hơn, "đếm ý cho điểm".
Theo cô Phạm Hà Thanh, nếu đóng đáp án lại như trước kia thì sẽ rất "nguy hiểm" cho việc đổi mới dạy học và đánh giá. Cô Hà Thanh nhìn nhận khi đánh giá các câu yêu cầu TS viết về suy nghĩ, quan điểm cá nhân, giám khảo cần có sự linh hoạt. Nếu đáp án quá chi tiết, giám khảo phải khiên cưỡng đối sánh bài làm với đáp án thì bài làm của TS khó đạt điểm cao nhưng lại chưa phản ánh đúng năng lực của các em.
Một GV khác ở Hà Nội cho rằng chất lượng chấm thi phụ thuộc vào năng lực của người chấm nhưng cũng bị ảnh hưởng bởi năng lực chung của TS mỗi địa phương. Hà Nội là nơi hội tụ nhiều trường chuyên, nhiều trường top đầu nên chất lượng bài làm của TS cũng cao. Đội ngũ GV được chọn làm giám khảo cũng vậy, do đó nhiều khi yêu cầu của giám khảo khắt khe hơn so với các tỉnh khác. Ở chiều ngược lại, những địa phương có chất lượng TS không cao nên khi gặp một số bài làm chỉn chu, tốt hơn đa số bài còn lại, thì thường có xu hướng chấm "phóng tay".
Thí sinh thoải mái, tự tin trong kỳ thi tốt nghiệp THPT
ảnh: Tuấn Minh
Đó là điều lý giải tại sao các địa phương có chất lượng học ngữ văn không nổi trội nhưng lại nhiều điểm 9 hoặc 9,5; trong khi Hà Nội hay TP.HCM lại thường không có kết quả đứng đầu về môn này trong bảng xếp hạng.
PGS Đỗ Ngọc Thống, Chủ biên Chương trình môn ngữ văn trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, cũng cho rằng: "Trình độ giám khảo khác nhau, mục tiêu và động cơ khác nhau, thêm vào đó là áp lực thành tích của mỗi địa phương…, nên dù có đáp án và hướng dẫn chi tiết nhưng việc chấm bài vẫn mang tính chủ quan, kết quả có thể rất khác nhau nếu bộ chủ quản không có giải pháp quản lý và chỉ đạo chấm thi phù hợp và hiệu quả".
Quy trình chấm ngữ văn
Theo quy chế thi, sau khi thảo luận về đáp án, tổ chấm tự luận sẽ chấm chung khoảng 10 bài, sau đó chấm theo quy trình 2 vòng độc lập. Trong đó, giám khảo chấm lần thứ nhất chỉ được chấm điểm thi trên phiếu; giám khảo chấm lần thứ hai chấm trực tiếp vào bài thi. Sau đó, trưởng môn chấm thi tiếp nhận bài thi và phiếu chấm, chỉ đạo tổ chấm thống nhất điểm bài thi.
Nếu 2 giám khảo chấm lệch nhau dưới 1 điểm, sẽ tự thảo luận và thống nhất mức điểm chung. Nếu 2 giám khảo lệch nhau từ 1-1,5 điểm, phải thảo luận và ghi lại biên bản, báo cáo trưởng môn chấm. Trường hợp không thống nhất được điểm, thì trưởng môn chấm thi ủy quyền tổ trưởng tổ chấm quyết định điểm.
Trường hợp điểm vênh lệch hơn 1,5 điểm, bài thi sẽ được chấm lần thứ 3. Nếu kết quả 3 lần chấm lệch nhau lớn nhất đến 2,5 điểm, sẽ lấy điểm trung bình cộng của 3 lần chấm làm điểm chính thức.
Bình luận (0)