Sáng 25.9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi. Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, trình bày báo cáo của Chính phủ giải trình, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Pháp luật - Tư pháp, đại biểu Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất về dự án này.
Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an
ẢNH: QUOCHOI
Thu hẹp phạm vi tử hình 6 tội danh
Tại dự thảo luật được trình, Chính phủ đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình với 6 tội danh, chỉ giữ lại hình phạt này với 4 tội.
Theo Chính phủ, đa số các ý kiến tán thành chủ trương thu hẹp hình phạt tử hình, song một số ý kiến đại biểu còn băn khoăn, đề nghị cần cân nhắc, đánh giá việc thu hẹp, đặc biệt với tội mua bán trái phép chất ma túy và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Chính phủ nêu rõ, qua tổng kết thi hành, thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy, với tội mua bán trái phép chất ma túy thì pháp luật hình sự hiện hành quy định ngưỡng định lượng ma túy làm căn cứ áp dụng khung hình phạt có quy định hình phạt tử hình thấp hơn nhiều so với khối lượng ma túy mà các đối tượng mua bán trên thực tế.
Do vậy, khi khối lượng ma túy mua bán đã vượt ngưỡng định lượng thuộc khung hình phạt có quy định hình phạt tử hình, người phạm tội có thể nhận thức rằng việc tiếp tục gia tăng khối lượng ma túy cũng không làm thay đổi khung hình phạt áp dụng, từ đó gây nguy hiểm cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Thực tiễn cũng cho thấy, với một số tội danh mặc dù tỷ lệ áp dụng hình phạt tử hình là tương đối cao, trong đó có tội mua bán trái phép chất ma túy, tuy nhiên, diễn biến của loại tội phạm này thời gian qua vẫn rất phức tạp.
Do đó, hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh đối với loại tội phạm này không chỉ phụ thuộc vào việc có áp dụng hình phạt tử hình hay không mà còn phụ thuộc chủ yếu vào hiệu quả của công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh của các cơ quan chức năng, bảo đảm kịp thời và hiệu quả.
Với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, cơ quan chủ trì soạn thảo thống nhất về yêu cầu bảo vệ đặc biệt đối với trẻ em và xử lý nghiêm tội phạm xâm hại trẻ em.
Tuy nhiên, việc xác định phạm vi áp dụng hình phạt tử hình còn phải đặt trong tổng thể chính sách hình sự và các nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam.
Theo điều 6 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, với quốc gia chưa xóa bỏ hình phạt tử hình, hình phạt này chỉ áp dụng đối với những tội phạm nghiêm trọng nhất gắn với hành vi cố ý tước đoạt tính mạng.
Trên cơ sở đó, Chính phủ nêu rõ dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng không quy định hình phạt tử hình tại điều 142 nhưng vẫn giữ đây là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; khoản 3 quy định hình phạt 20 năm tù hoặc tù chung thân với các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.
Trường hợp hành vi đồng thời đủ yếu tố cấu thành tội phạm khác xâm phạm tính mạng thì trách nhiệm hình sự được xác định theo quy định tương ứng của bộ luật Hình sự.
Với quy định như trong dự thảo bộ luật sẽ vừa bảo đảm yêu cầu bảo vệ trẻ em, vừa bảo đảm sự tương xứng, nhất quán của chính sách hình sự.
Đề nghị cân nhắc kỹ, tránh tác động bất lợi
Nêu ý kiến về bỏ hình phạt tử hình một số tội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, thường trực ủy ban tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.
Tuy nhiên, việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ để tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm, nhất là tội mua bán trái phép chất ma túy và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị, trường hợp còn có nhiều ý kiến khác nhau về phạm vi thu hẹp hình phạt tử hình ở các tội danh, thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo việc xin ý kiến đại biểu. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho ý kiến chỉ đạo.
Với hành vi chuẩn bị phạm tội, Thường trực Ủy ban Pháp luật - Tư pháp tán thành việc thu hẹp phạm vi chịu trách nhiệm hình sự xuống còn 12 tội danh (giảm 1 tội so với dự thảo bộ luật Hình sự trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất).
Bình luận (0)