Đề xuất chủ tịch xã toàn quyền quyết định các biện pháp xử lý hành chính

Bộ Tư pháp vừa tổ chức cuộc họp thẩm định hồ sơ chính sách luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Dự án luật này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

ẢNH: T.HOÀNG

Chuyển thẩm quyền từ tòa án sang chủ tịch xã

Luật hiện hành quy định 4 biện pháp xử lý hành chính, gồm: giáo dục tại xã, phường, đặc khu; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc; và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Trong đó, chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu. Với 3 biện pháp còn lại, thẩm quyền quyết định áp dụng thuộc về TAND khu vực.

Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng 3 biện pháp xử lý hành chính nêu trên từ TAND khu vực sang chủ tịch xã. Nghĩa là, chủ tịch xã sẽ có quyền quyết định áp dụng đối với tất cả các biện pháp xử lý hành chính.

Cơ quan soạn thảo cho rằng, sự thay đổi như trên là phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giúp nâng cao tính kịp thời, linh hoạt trong áp dụng biện pháp xử lý.

Việc tăng cường thẩm quyền cho chính quyền cấp xã, nơi trực tiếp quản lý dân cư, sẽ phát huy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở, tăng hiệu quả phòng ngừa, giáo dục và quản lý đối tượng, góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài ra, Bộ Công an còn đề xuất sửa đổi quy định về trình tự, thủ tục trong việc xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian, giảm chi phí xã hội và chi phí ngân sách…

Và để đảm bảo chính sách hiệu quả, cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, cần tăng cường cơ chế giám sát, kiểm soát quyền lực chặt chẽ; bảo đảm quyền khiếu nại, khiếu kiện hành chính, trợ giúp pháp lý cho người bị áp dụng biện pháp; nâng cao năng lực, trách nhiệm và đạo đức công vụ của cán bộ tư pháp, công an cấp xã và chủ tịch UBND cấp xã.

ẢNH: T.N

Nên nghiên cứu theo hướng cải cách thủ tục

Tại cuộc họp thẩm định, đại diện TAND tối cao đề nghị không chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính từ tòa án sang chủ tịch UBND cấp xã.

Theo vị đại diện, đây là các biện pháp hạn chế quyền con người nên cần được xem xét, quyết định bởi cơ quan tư pháp độc lập.

Việc đề xuất chuyển thẩm quyền là chưa phù hợp với Hiến pháp và các chủ trương tại Nghị quyết số 27-NQ/TW; đồng thời thiếu cơ sở thực tiễn, chưa đánh giá đầy đủ tác động, có nguy cơ phát sinh chồng chéo, vướng mắc trong cơ chế khiếu nại, khiếu kiện.

Cùng quan điểm, đại diện Viện KSND tối cao kiến nghị giữ thẩm quyền của tòa án đối với các biện pháp xử lý hành chính, và nhấn mạnh đến yêu cầu bảo đảm cơ chế kiểm soát khách quan, độc lập nhằm bảo vệ quyền con người.

Chủ trì cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cũng cho rằng, đề xuất chuyển thẩm quyền như dự thảo chưa có cơ sở vững chắc, ảnh hưởng đến tính thống nhất của hệ thống pháp luật và cơ chế bảo vệ quyền con người.

Thay vì chuyển thẩm quyền, cần nghiên cứu các giải pháp cải cách thủ tục theo hướng rút gọn, thiết lập cơ chế xét xử nhanh, tăng cường ứng dụng công nghệ, bảo đảm xử lý kịp thời nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc tư pháp hóa.