Đề xuất tăng gấp đôi mức tiền xử phạt không lập biên bản, thêm cả 'phạt nguội'

Ngày 20.3, Bộ Tư pháp công bố tài liệu thẩm định đối với dự thảo hồ sơ chính sách luật Xử lý vi phạm hành chính. Dự án này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

ẢNH: HỮU TIẾN

Tăng gấp đôi mức tiền tối đa xử phạt không lập biên bản

Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành quy định hình thức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản được áp dụng khi mức phạt tiền tối đa là 500.000 đồng (với cá nhân) và 1 triệu đồng (với tổ chức).

Theo Bộ Công an, thực tiễn thi hành luật cho thấy các mức tiền phạt nêu trên là tương đối thấp so với mặt bằng chung của các khung xử phạt trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước. Điều này dẫn đến phạm vi áp dụng xử phạt không lập biên bản rất hẹp.

Nhiều hành vi vi phạm hành chính phổ biến có mức tiền phạt cao hơn, dù tính chất, mức độ vi phạm không nghiêm trọng và có thể xử lý theo thủ tục đơn giản. Song, việc giới hạn mức tiền phạt thấp đã làm cho số vụ việc đủ điều kiện áp dụng hình thức xử phạt không lập biên bản rất ít, không đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Để khắc phục bất cập, Bộ Công an đề xuất tăng mức tiền tối đa được áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, lên mức 1 triệu đồng (với cá nhân) và 2 triệu đồng (với tổ chức).

Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định mức phạt tiền tối đa được áp dụng xử phạt không lập biên bản là 250.000 đồng (với cá nhân), 500.000 đồng (với tổ chức). Tháng 6.2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật này, nâng mức phạt tiền tối đa lên 500.000 đồng (với cá nhân) và 1 triệu đồng (với tổ chức). Đến nay, Bộ Công an đề xuất tiếp tục nâng ngưỡng phạt tiền tối đa như đã nêu.

Áp dụng với cả "phạt nguội"

Một nội dung đáng chú ý khác tại dự thảo luật, là bổ sung trường hợp được áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản.

Theo quy định hiện hành, trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ, thì phải lập biên bản.

Bộ Công an dẫn thực tế cho thấy, nhiều hành vi vi phạm có tính chất đơn giản, mức xử phạt thấp được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ (như camera giám sát, thiết bị ghi hình, ghi âm…) đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu điện tử để ra quyết định xử phạt.

Việc buộc phải lập biên bản trong tất cả các trường hợp này làm tăng thủ tục không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Do đó, cơ quan soạn thảo đề xuất trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ cũng được áp dụng hình thức xử phạt không lập biên bản. Nếu áp dụng, người có thẩm quyền xử phạt được quyền ra quyết định xử phạt tại chỗ.