Đề xuất xóa nợ thuế gốc, tiền phạt cho một số trường hợp doanh nghiệp 03, 06

Nội dung trên được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề cập tại công văn gửi Bộ Tài chính góp ý dự án nghị quyết của Quốc hội và dự án nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. 

Dự thảo nghị quyết của Quốc hội quy định điều kiện bắt buộc để người nộp thuế ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế) và 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) được xóa tiền chậm nộp là phải nộp đủ 100% số tiền thuế nợ gốc chậm nhất vào ngày 30.6.2028.

ẢNH: ĐAN THANH

Theo VCCI, áp dụng tuyệt đối điều kiện này cho mọi đối tượng sẽ tạo ra điểm nghẽn không thể vượt qua. 

Có những khoản nợ thuế gốc "vô vọng" không còn khả năng thu hồi. Đó là các trường hợp cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự; hoặc các doanh nghiệp đã hoàn tất việc xử lý, thanh lý toàn bộ tài sản theo quy định của luật Phục hồi, phá sản năm 2025 mà ngân sách nhà nước không còn nguồn nào để phân chia thu hồi nợ.

Nhóm này không còn chủ thể, nguồn tài chính để nộp nợ gốc. Nếu ép điều kiện nộp 100% nợ gốc thì các mã số thuế này vĩnh viễn tồn tại trên hệ thống, vô hiệu hóa mục tiêu làm sạch dữ liệu quốc gia.

Ngoài ra, nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp khởi nghiệp thất bại chỉ còn nợ khoản thuế gốc nhỏ (dưới 10 triệu đồng đến vài chục triệu đồng) từ nhiều năm trước nhưng nay đã giải tán, không còn tài sản kê biên. Chi phí quản lý, theo dõi, cưỡng chế của cơ quan thuế với các khoản nợ này qua nhiều năm thậm chí lớn hơn giá trị khoản nợ.

VCCI kiến nghị bổ sung vào dự thảo nghị quyết của Quốc hội cơ chế khoanh nợ, xóa nợ thuế gốc, tiền phạt, tiền chậm nộp.

Điều này áp dụng với người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06 mà người đại diện theo pháp luật hoặc chủ cơ sở kinh doanh đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự (có giấy chứng tử hoặc quyết định có hiệu lực của tòa án); hoặc kết thúc thi hành theo quyết định tuyên bố phá sản của tòa án.

Cạnh đó, nghiên cứu cơ chế xử lý nợ thuế gốc quy mô nhỏ: xem xét cho phép xóa các khoản nợ thuế gốc có giá trị dưới 20 triệu đồng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và dưới 50 triệu đồng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ đã ngừng hoạt động trên 5 năm, sau khi cơ quan thuế đã thực hiện các biện pháp xác minh tài sản nhưng không còn khả năng thu hồi.

Kiến nghị bổ sung cơ chế xử lý tiền thuế nộp thừa

VCCI cũng kiến nghị bổ sung cơ chế xử lý tiền thuế nộp thừa để giải tỏa điểm nghẽn đóng mã số thuế tại dự thảo nghị quyết của Chính phủ.

Theo đó, trường hợp người nộp thuế thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế mà có số tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp đã nộp thừa vào ngân sách nhà nước có giá trị từ 10 triệu đồng trở xuống, nếu người nộp thuế có văn bản cam kết tự nguyện từ bỏ quyền nhận lại khoản tiền nộp thừa đó thì cơ quan thuế thực hiện ghi thu khoản nộp thừa vào ngân sách nhà nước, thực hiện tất toán tài khoản và ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế mà không phải thực hiện quy trình hoàn trả tiền nộp thừa.

ẢNH: NGỌC THẮNG

VCCI lý giải, nhiều doanh nghiệp khi làm thủ tục quyết toán giải thể chỉ còn nộp thừa một số tiền rất nhỏ (từ vài nghìn đồng, vài chục nghìn đồng đến vài triệu đồng tiền thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng tạm nộp hoặc tiền chậm nộp).

Quy định của luật Quản lý thuế yêu cầu phải xử lý triệt để toàn bộ số dư tài khoản thuế (cả nợ và thừa) mới được hoàn tất đóng mã số thuế. Trong khi đó, quy trình hoàn trả tiền thuế nộp thừa của cơ quan thuế đòi hỏi thủ tục kiểm tra, đối chiếu hồ sơ phức tạp, kéo dài hàng năm.

Nhiều doanh nghiệp xin nộp văn bản từ bỏ số tiền nộp thừa để được đóng mã số thuế nhanh chóng nhưng cơ quan thuế không có cơ sở pháp lý để chấp thuận.

Theo Bộ Tài chính, hiện có hơn 2,5 triệu người nộp thuế đang ở trạng thái 03 và 06. Trong đó, 529.041 chủ thể đã ngừng hoạt động trên 10 năm. Đi kèm với đó là khối nợ đọng kéo dài 27.805 tỉ đồng (gồm 18.090 tỉ đồng tiền thuế nợ gốc và 9.715 tỉ đồng tiền chậm nộp).