Đi chùa online, lạy Phật qua game 3D: Có phải là tu tập?

Trào lưu đi chùa online, lạy Phật, niệm Phật qua các trò chơi 3D đang thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Những nghi thức vốn quen thuộc tại chùa nay được mô phỏng trên điện thoại, máy tính, trở thành một hình thức trải nghiệm được nhiều người chú ý.

Vì sao người trẻ thích đi chùa online?

Trao đổi với PV Thanh Niên, thượng tọa Thích Quang Thạnh, Phó viện trưởng, Tổng thư ký Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, cho rằng việc giới trẻ quan tâm đến các hình thức niệm Phật, đi chùa online trước hết xuất phát từ tâm lý hiếu kỳ, thích khám phá những điều mới lạ.

Theo vị tu sĩ, giới trẻ thường muốn trải nghiệm những hình thức mới, nhưng sự quan tâm này có thể không duy trì lâu dài.

"Ở góc độ tích cực, việc người trẻ lựa chọn lạy Phật, niệm Phật online thay vì dành thời gian rảnh để chơi game cũng là điều có thể hoan hỷ. Đây có thể là phương tiện đầu tiên giúp một số bạn trẻ tiếp cận Phật pháp, dù hiệu quả tu học còn hạn chế", thượng tọa nói.

Từ góc nhìn về hoạt động Phật giáo trên không gian mạng, thượng tọa Thích Minh Nhẫn, Phó tổng thư ký đặc trách Tổ chức hành chính, báo chí, truyền thông và chuyển đổi số Phật giáo thuộc Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho rằng thói quen sinh hoạt của giới trẻ trong xã hội số cũng là yếu tố đáng chú ý.

Hiện nay, người trẻ dành nhiều thời gian tham gia các hoạt động trên không gian mạng. Vì vậy, khi các nội dung Phật giáo được đưa lên những nền tảng trực tuyến, nhóm này cũng có điều kiện tiếp cận thuận tiện hơn.

Phó tổng thư ký Hội đồng Trị sự cho biết qua mạng xã hội Phật giáo Butta và một số nền tảng được các giảng sư sử dụng, lượt tiếp cận nội dung hoằng pháp đã tăng lên rõ rệt.

Tuy nhiên, từ sự quan tâm ban đầu đến việc thực sự hiểu Phật pháp vẫn là một quá trình cần có sự hướng dẫn.

Đi chùa online: Khi nào là tu tập, khi nào chỉ là giải trí?

Theo thượng tọa Thích Quang Thạnh, Phật giáo có nhiều phương tiện để giúp những người có duyên tiếp cận giáo lý. Việc sử dụng công nghệ, các hình thức trực tuyến cũng có thể tạo thêm cơ hội để người trẻ biết đến Phật giáo.

Tuy nhiên, khi người trẻ muốn tìm hiểu sâu hơn, vấn đề đặt ra là ai sẽ hướng dẫn họ thực hành đúng cách.

Phó viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM đặt vấn đề, nhiều người trẻ mong muốn lễ Phật, tụng kinh, bái sám nhưng chưa biết phải thực hiện như thế nào. Nếu chỉ tham gia các hoạt động trên mạng mà không có người hướng dẫn, các bạn có thể chưa hiểu hết ý nghĩa của những nghi thức mình đang thực hiện.

"Người mới tiếp cận Phật giáo cần được hướng dẫn kiến thức căn bản, từ cách lễ Phật, tâm thế khi thực hiện nghi thức đến ngôn từ sử dụng sao cho phù hợp", thượng tọa Thích Quang Thạnh nói.

Theo thượng tọa, trong những trò chơi mô phỏng hoạt động tại chùa, có người tham gia với tâm hướng về Đức Phật, nhưng cũng có những bạn trẻ chỉ vì tò mò, chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của các nghi thức.

Khi chưa hiểu, một số người có thể có những lời nói, hành vi chưa phù hợp, thậm chí biến hoạt động mang ý nghĩa tâm linh thành nơi đùa cợt.

Thượng tọa Thích Quang Thạnh cho rằng nếu được hướng dẫn nghiêm túc, người trẻ sẽ có cơ hội hiểu đúng hơn về Phật giáo, thay vì chỉ dừng lại ở sự hiếu kỳ khi tham gia một trào lưu trên mạng.

Ở góc nhìn khác, thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho rằng không gian mạng có thể cung cấp kiến thức, phương pháp để người dân hiểu và vận dụng Phật pháp.

Tuy nhiên, việc thực hành cần xuất phát từ sự nỗ lực của mỗi người. Nếu chỉ tiếp nhận kiến thức hoặc thực hiện những thao tác mang tính hình thức mà nội tâm không có sự chuyển biến thì chưa thể xem là đã có trải nghiệm tu tập.

Học Phật trên mạng: Quan trọng là ứng dụng vào đời sống

Theo thượng tọa Thích Quang Thạnh, hoạt động hoằng pháp trong thời đại số cần thay đổi cách truyền tải để người nghe dễ hiểu và biết vận dụng giáo lý vào cuộc sống. Người làm công tác hoằng pháp không thể chỉ giảng giải kinh điển mà thiếu sự liên hệ với thực tế.

Chẳng hạn, khi người dân gặp những khó khăn, rắc rối trong gia đình hoặc cuộc sống, người giảng pháp cần biết vận dụng giáo lý phù hợp, sử dụng ngôn từ gần gũi để giúp họ hiểu được giá trị của lời Phật dạy.

Vị tu sĩ cho rằng dù giáo lý có ý nghĩa đến đâu, nếu người nghe không biết ứng dụng thì cũng khó mang lại lợi ích thiết thực.

Trước đây, muốn nghe giảng pháp, người dân thường phải dành thời gian đến chùa. Hiện nay, những bài giảng được đăng tải trên mạng giúp người không có điều kiện trực tiếp đến chùa vẫn có thể tìm hiểu Phật pháp.

Phó viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM nhìn nhận đây là phương tiện hữu ích, nhưng nội dung bài giảng phải hướng người nghe đến việc thực hành, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức lý thuyết.

"Học Phật cần có sự kết hợp giữa học, tu và ứng dụng. Những điều đã học phải được vận dụng vào môi trường sống thực tế, hướng đến làm lợi ích cho người khác và cho đời", thượng tọa Thích Quang Thạnh nêu ý kiến.

Cùng quan điểm, thượng tọa Thích Minh Nhẫn chia sẻ, việc tìm hiểu Phật pháp trên không gian mạng có thể giúp người dân tiếp cận kiến thức, phương pháp thực hành. Tuy nhiên, những điều đã học cần được vận dụng vào đời sống, thể hiện qua sự chuyển biến trong suy nghĩ và hành động của mỗi người.

Trong nhiệm kỳ IX, Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã xây dựng và phổ biến quy chế thuyết giảng, nhằm cụ thể hóa các tiêu chí đối với hoạt động thuyết giảng và đội ngũ giảng sư.

Bước sang nhiệm kỳ X, Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn phật tử Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phổ biến quy chế thuyết giảng, tổ chức các khóa tập huấn dành cho giảng sư; đồng thời phối hợp với bộ phận thông tin, truyền thông của các ban, viện Trung ương Giáo hội và ban trị sự tỉnh, thành phố tăng cường rà soát, kiểm duyệt nội dung thuyết giảng và bài viết trước khi đăng tải trên không gian mạng.

"Giáo hội sẽ phổ biến danh mục các trang thông tin chính thức của Phật giáo, các kênh thông tin của ngành hoằng pháp và danh sách giảng sư, giúp quần chúng, phật tử thuận tiện tìm kiếm nguồn thuyết giảng đáng tin cậy", thượng tọa Thích Minh Nhẫn thông tin.

Trong phương hướng hoạt động nhiệm kỳ X, Giáo hội Phật giáo Việt Nam xác định đổi mới công tác hoằng pháp, ứng dụng công nghệ thông tin và công nghệ số phù hợp với thời đại, đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật và giới luật.

Theo Phó tổng thư ký Hội đồng Trị sự, việc ứng dụng công nghệ phải dựa trên nền tảng giới luật để không đi lệch hướng.

Từ góc nhìn của hai vị tu sĩ, đi chùa online có thể bắt đầu từ sự tò mò, thích khám phá của người trẻ. Nhưng để những trải nghiệm ấy trở thành cơ hội học Phật, điều quan trọng là người tham gia được hướng dẫn đúng, hiểu ý nghĩa của những việc mình thực hiện và biết ứng dụng giáo lý vào đời sống.