Điện đi trước, metro theo sau...

Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên chính thức vận hành thương mại từ ngày 22.12.2024, đánh dấu lần đầu tiên TP.HCM có hệ thống đường sắt đô thị đi vào khai thác.

Chỉ sau một năm vận hành, tuyến metro đã nhanh chóng trở thành một trong những phương tiện giao thông công cộng được người dân đón nhận, thực hiện hơn 78.000 chuyến tàu an toàn, đưa đón gần 19 triệu lượt hành khách đúng giờ và trở thành một trong những hệ thống giao thông công cộng có độ tin cậy cao nhất thành phố.

Ảnh: HUỲNH THẢO MAI

Những đoàn tàu metro số 1 vận hành đúng giờ mỗi ngày là phần dễ nhận thấy nhất của một công trình hiện đại. Thế nhưng, phía sau những đoàn tàu đó là một hệ thống hạ tầng điện đã được chuẩn bị từ nhiều năm trước. Với các hệ thống đường sắt đô thị hiện đại, độ tin cậy của nguồn điện luôn được xem là một trong những yếu tố quyết định đến khả năng vận hành liên tục, an toàn và chính xác của toàn tuyến.

Không chỉ hiện diện trên những đường ray, metro số 1 còn được nâng đỡ bởi một hệ thống hạ tầng điện vận hành âm thầm của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), với nhiệm vụ bảo đảm dòng điện liên tục 24/7 cho toàn bộ hệ thống, từ sức kéo đoàn tàu, tín hiệu điều khiển, thông tin liên lạc đến các thiết bị an toàn.

EVNHCMC hiện diện trong hầu hết cột mốc phát triển của TP.HCM

Nhìn từ metro số 1 có thể thấy rõ hành trình phát triển của ngành điện thành phố suốt nửa thế kỷ qua: điện luôn đi trước một bước để tạo nền tảng cho những công trình mang tính biểu tượng và những động lực tăng trưởng mới.

Không chỉ riêng metro số 1, ngành điện đang tiếp tục chuẩn bị hạ tầng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM. Thành phố đặt mục tiêu triển khai 6 tuyến và đoạn tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 187 km, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 17 tỉ USD trước năm 2030. Trong đó, metro số 2 Bến Thành - Tham Lương và nhiều đoạn tuyến kết nối mới đang được xúc tiến đầu tư.

Đảm bảo nguồn điện ổn định cho các tuyến metro tương lai chỉ là một phần trong những đóng góp thầm lặng mà EVNHCMC đang thực hiện đối với quá trình phát triển của thành phố.

Ảnh: HUỲNH THẢO MAI

Ảnh: HUỲNH THẢO MAI

Nếu nhìn lại chặng đường 50 năm, dấu ấn của EVNHCMC hiện diện trong hầu hết mọi cột mốc phát triển của TP.HCM. Từ khôi phục và mở rộng hệ thống điện sau năm 1975, đưa điện đến hàng triệu hộ dân để phục vụ công cuộc tái thiết; đến đồng hành cùng làn sóng công nghiệp hóa và thu hút FDI thông qua việc bảo đảm điện cho các khu chế xuất Tân Thuận, Linh Trung, các khu công nghiệp, cảng biển và trung tâm logistics.

EVNHCMC cũng góp phần bảo đảm hạ tầng năng lượng cho hàng loạt công trình động lực của thành phố như Khu Công nghệ cao TP.HCM, Khu đô thị mới Thủ Thiêm, cảng Cát Lái, hệ thống bệnh viện, sân bay, trung tâm thương mại và mạng lưới hạ tầng đô thị hiện đại. Song song đó là quá trình tiên phong xây dựng lưới điện thông minh, tự động hóa vận hành và chuyển đổi số, giúp TP.HCM trở thành một trong những địa phương có chất lượng cung cấp điện hàng đầu cả nước.

Mở đường cho kỷ nguyên tăng trưởng mới

Sau nửa thế kỷ phát triển, TP.HCM đang được định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị tích hợp, đa trung tâm. Trong đó, cấu trúc tổng thể được hình thành theo định hướng "một không gian - ba vùng - một đặc khu", vùng lõi sẽ đóng vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo, kết nối với các động lực tăng trưởng mới của thành phố.

Thủ Thiêm hướng tới trở thành trung tâm tài chính quốc tế; mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) dọc các tuyến metro mở ra dư địa lớn về phát triển đô thị và thương mại; Cần Giờ trở thành cực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế biển và cảng trung chuyển quốc tế; cùng hệ thống logistics, cảng biển, các tuyến vành đai và làn sóng đầu tư vào bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 cũng đang mở ra nhu cầu điện năng mới. Từ xe máy điện, ô tô điện, xe buýt điện đến các trung tâm dữ liệu, nhà máy công nghệ cao hay hệ thống metro, tất cả đều cần một hạ tầng điện đủ mạnh, vận hành ổn định và có độ tin cậy cao.

Để những cực tăng trưởng mới phát huy hiệu quả, điện năng không đơn thuần là hàng hóa thiết yếu mà đã trở thành hạ tầng chiến lược. Các trung tâm tài chính, khu công nghệ cao, hệ thống logistics, cảng biển, đô thị TOD hay nền kinh tế số đều đòi hỏi nguồn điện liên tục 24/7. Chính vì vậy, việc EVNHCMC đầu tư các trạm biến áp 220 kV, 110 kV, phát triển lưới điện thông minh và nâng cao năng lực cung ứng điện cho khu Đông, khu Nam thành phố đang tạo nền tảng cho các dư địa tăng trưởng mới của TP.HCM trong nhiều thập niên tới.

Ảnh: LÝ CHUNG

Từ trung tâm tài chính Thủ Thiêm, đô thị sáng tạo Thủ Đức đến cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và các trung tâm logistics mới, TP.HCM đang kiến tạo những động lực tăng trưởng cho nhiều thập kỷ tới. Tương tự metro số 1, thành công của các dự án này sẽ bắt đầu từ những hạ tầng nền tảng được chuẩn bị trước, trong đó có điện năng.

Nếu metro số 1 là biểu tượng của thành phố đang chuyển mình, thì những dòng điện âm thầm vận hành chính là nền tảng hướng tới tương lai. Nửa thế kỷ qua, EVNHCMC đã đi cùng thành phố mang tên Bác trên hành trình phát triển. Và ở chặng đường phía trước, điện vẫn sẽ là hạ tầng đi trước một bước trên con đường nuôi dưỡng khát vọng tăng trưởng của thành phố trong "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".