Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Ong Thị Tố Linh, Trưởng Khoa Điều trị đặc biệt, Bệnh viện Tim Tâm Đức (TP.HCM), những yếu tố nguy cơ thường gặp gây đột quỵ ở người dưới 45 tuổi gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, thừa cân, béo phì, hút thuốc lá và ít vận động. Người bệnh có thể không biết mình mắc bệnh cho đến khi khám sức khỏe hoặc xuất hiện biến chứng.
Các yếu tố tim mạch và chuyển hóa có thể cùng tồn tại, tác động qua lại, khiến nguy cơ xảy ra đột quỵ tăng dần theo thời gian
ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT
Thức khuya, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài dù không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, nhưng có thể ảnh hưởng đến huyết áp, chuyển hóa và hành vi sức khỏe.
Người trẻ có cường độ làm việc cao, ăn uống thất thường, dùng nhiều muối, rượu bia hoặc nước tăng lực nhưng ít kiểm tra sức khỏe, về lâu dài cũng có thể tích lũy nhiều yếu tố nguy cơ gây đột quỵ.
Ngoài ra, đột quỵ ở người trẻ có thể liên quan đến bệnh tim, đặc biệt là rối loạn nhịp tim như rung nhĩ, bệnh tim cấu trúc hoặc các tình trạng làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Một số nguyên nhân khác cần lưu ý là bóc tách động mạch cảnh, dị dạng mạch máu, bệnh lý tự miễn và rối loạn đông máu.
Chủ động kiểm tra sức khỏe, phát hiện nguy cơ từ sớm
Theo bác sĩ Tố Linh, các yếu tố nguy cơ tim mạch và chuyển hóa có thể đồng thời tồn tại, tác động qua lại và làm tăng nguy cơ đột quỵ theo thời gian. Người trẻ cần chủ động theo dõi, kiểm tra sức khỏe, không nên chờ có triệu chứng mới đi khám.
Các chỉ số cần theo dõi gồm huyết áp, cân nặng, chỉ số khối cơ thể (BMI), vòng bụng, đường huyết và lipid máu. Những người có huyết áp cao, thừa cân, béo phì, rối loạn đường huyết hoặc mỡ máu, người hút thuốc, sử dụng chất kích thích, ít vận động hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ cùng lúc cần chú ý nhiều hơn.
Ngoài ra người có tiền sử bệnh tim, bệnh thận, nhịp tim bất thường hoặc gia đình có người mắc bệnh tim mạch, đột quỵ khi còn trẻ cũng cần được đánh giá phù hợp. Đặc biệt, không nên bỏ qua các triệu chứng thần kinh thoáng qua như mất thị lực, yếu tay chân, tê bì hoặc rối loạn ngôn ngữ xuất hiện đột ngột, dù tự hết.
Việc cấp cứu sớm khi có dấu hiệu đột quỵ giúp tăng cơ hội để các bác sĩ điều trị kịp thời, hạn chế tổn thương não
ẢNH: NHƯ QUYÊN
Phòng ngừa đột quỵ từ những thói quen hằng ngày
Nhân ngày Đột quỵ thế giới 29.10, để giảm nguy cơ lâu dài, bác sĩ Tố Linh khuyên người trẻ nên duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và cá; hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn, chất béo không lành mạnh và đồ uống nhiều đường.
Bên cạnh đó, cần duy trì cân nặng hợp lý, vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần ở cường độ trung bình như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội; tránh thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia và không sử dụng chất kích thích bất hợp pháp.
Người trẻ cũng nên duy trì giờ ngủ phù hợp, hạn chế thức khuya kéo dài, quản lý căng thẳng và chú ý các biểu hiện gợi ý ngưng thở khi ngủ. Nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bất thường, được đánh giá và điều trị phù hợp.
Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, tiểu đường hoặc rối loạn lipid máu, cần tuân thủ điều trị và tái khám đúng hẹn. Không tự ý ngừng thuốc khi thấy khỏe hoặc sử dụng aspirin để phòng đột quỵ khi chưa có chỉ định.
“Đột quỵ không chỉ là câu chuyện của một bệnh lý đơn lẻ mà có thể là kết quả của nhiều yếu tố nguy cơ âm thầm tích lũy nhiều năm. Kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và điều chỉnh lối sống từ sớm sẽ giúp giảm nguy cơ tim mạch và đột quỵ về lâu dài”, bác sĩ Tố Linh nhấn mạnh.
Chơi pickleball giữa trưa nắng, liệu có nguy cơ đột quỵ?
Theo bác sĩ Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh, Trưởng đơn vị Y học tái tạo, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), pickleball là môn thể thao đòi hỏi người chơi liên tục tăng tốc, dừng lại và đổi hướng đột ngột, khiến cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng và thể lực. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để xác định mức độ gia tăng nguy cơ đột quỵ do chơi nhiều trận vào giữa trưa. Những vấn đề đáng lưu ý hơn là mất nước, sốc nhiệt, tụt huyết áp và các biến cố tim mạch khi gắng sức đột ngột, đặc biệt ở người có bệnh nền.
Bác sĩ Ngọc Huỳnh khuyên người mắc bệnh mạch vành, suy tim, rối loạn nhịp, tăng huyết áp hoặc tiểu đường nên trao đổi với bác sĩ điều trị trước khi chơi thể thao cường độ cao.
Khi chơi cần khởi động kỹ, tăng cường độ từ từ, bổ sung đủ nước và điện giải, tránh trời quá nóng.
Dừng chơi ngay nếu chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, yếu bất thường, chuột rút nhiều hoặc cảm giác sắp ngất.
Gọi cấp cứu ngay khi có dấu hiệu nghi biến cố tim mạch (đau ngực, khó thở dữ dội, vã mồ hôi lạnh, choáng…); đột quỵ (đột ngột méo miệng, yếu hoặc tê một bên người, nói khó, rối loạn thị giác, mất thăng bằng); hoặc sốc nhiệt (lú lẫn, đi loạng choạng, co giật, bất tỉnh…).
Sau buổi chơi, cần đến bệnh viện ngay nếu đau cơ quá mức kèm yếu nhiều hoặc nước tiểu màu trà vì có thể là dấu hiệu tiêu cơ vân.
Bình luận (0)