Đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão, con cái dễ bị ‘ném đá’

Ngày 23.9, tại TP.HCM, Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam phối hợp Công ty cổ phần triển lãm và hội nghị Toàn Cầu tổ chức tọa đàm “Kinh tế bạc và mô hình chăm sóc người cao tuổi”.

Những rào cản trong chăm sóc người cao tuổi

Tại chương trình, ông Bùi Anh Trung, nhà sáng lập, Tổng giám đốc Hệ thống dưỡng lão Bình Mỹ, cho biết nhận thức xã hội về việc người cao tuổi vào viện dưỡng lão đã thay đổi nhiều so với trước. 

Tuy nhiên, khi lựa chọn cơ sở chăm sóc cho cha mẹ, người con vẫn có thể bị "ném đá", bị chất vấn vì sao không tự chăm sóc bố mẹ. Những lời trách móc, câu hỏi dồn dập khiến họ chịu nhiều áp lực.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Từ đó, ông Trung cho rằng: "Đây là một trong những rào cản lớn nhất đối với cả người con và người cao tuổi khi lựa chọn cơ sở dưỡng lão". Ông mong truyền thông góp phần thay đổi nhận thức xã hội về việc người cao tuổi được chăm sóc tại các cơ sở này.

Để tạo niềm tin, ông Trung đề xuất mở cửa cơ sở chăm sóc cho gia đình trải nghiệm thực tế. Theo ông, niềm tin đến từ việc nhìn thấy thực tế cuộc sống, sinh hoạt của người cao tuổi, không từ quảng cáo.

Bên cạnh đó, ông Trung rất trăn trở khi nhiều người vẫn xem chăm sóc người cao tuổi đơn thuần là giúp việc, khiến nhân viên tủi thân. Ông mong công việc này được nhìn nhận đúng là một nghề chăm sóc, đòi hỏi kiến thức, kỹ năng và sức khỏe.

Theo ông, người trẻ chưa chắc lựa chọn nghề này, còn người lớn tuổi phải cân nhắc khả năng đáp ứng công việc. Việc thường xuyên nâng đỡ, bế người cao tuổi và chăm sóc ngày đêm đòi hỏi nhiều sức lực.

Về đào tạo, ông cho biết các trường chủ yếu đào tạo điều dưỡng phục vụ công tác chăm sóc tại bệnh viện, còn nhân viên chăm sóc người cao tuổi tại cơ sở dưỡng lão phần lớn do doanh nghiệp tự đào tạo.

ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Từ thực tế đó, ông đề xuất xây dựng chuẩn năng lực và chứng chỉ cho nhân viên chăm sóc, gắn với hệ thống đào tạo nghề. Đồng thời, cần có bộ tiêu chuẩn quốc gia về an toàn cơ sở chăm sóc người cao tuổi.

Ông Trung cũng kiến nghị xây dựng cơ chế báo cáo sự cố trong hoạt động chăm sóc người cao tuổi, tham khảo mô hình báo cáo sự cố y khoa. Cơ chế này chú trọng việc chia sẻ thông tin, rút kinh nghiệm để các cơ sở cùng học hỏi, thay vì tập trung vào quy kết lỗi.

Người cao tuổi không chỉ là người thụ hưởng

PGS-TS Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam, cho rằng "kinh tế bạc" không đơn thuần là thị trường dành cho người cao tuổi. Đó là hệ sinh thái kinh tế - xã hội lấy sức khỏe, nhu cầu, năng lực và chất lượng cuộc sống của người cao tuổi làm trung tâm. 

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Để biến thách thức già hóa dân số thành cơ hội phát triển, bà Bình đề nghị tập trung vào ba chuyển đổi.

Trước hết là chuyển từ chăm sóc thụ động sang chủ động, từ tư duy “đợi có bệnh rồi chữa” sang phòng bệnh, quản lý sức khỏe và duy trì năng lực sống. 

Thứ hai, chuyển từ chăm sóc đơn ngành sang hệ sinh thái chăm sóc tích hợp. Cần có sự phối hợp của nhiều bên, hình thành chuỗi chăm sóc liên tục giữa cơ sở y tế, gia đình và cộng đồng.

Thứ ba, chuyển từ tư duy “người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng” sang “người cao tuổi là chủ thể của xã hội già hóa khỏe mạnh”.

Theo bà Bình, khi khỏe mạnh, độc lập và tiếp tục tham gia đời sống xã hội, người cao tuổi không chỉ giảm nhu cầu chăm sóc mà còn tiếp tục tạo ra giá trị thông qua tri thức, kinh nghiệm, lao động, tiêu dùng và đóng góp cho gia đình, cộng đồng.