Cụ thể, tối 11.8, sân bay Tân Sơn Nhất đã 2 lần ra lệnh dừng toàn bộ hoạt động cất - hạ cánh do phát hiện máy bay không người lái (UAV) xâm nhập trái phép vùng trời cấm. Ước tính, khoảng 70 chuyến bay trong nước và quốc tế đã bị ảnh hưởng dây chuyền. Trong đó, nhiều máy bay phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay dự bị như Cần Thơ (TP.Cần Thơ), Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa).
Đến tối 13.8, có 3 vật thể lạ - về sau được phát hiện là diều có gắn đèn chớp nháy - bị phát hiện xuất hiện ở khu vực lân cận sân bay Tân Sơn Nhất khiến nhà chức trách hàng không phải tạm dừng cất, hạ cánh, làm ảnh hưởng trực tiếp 16 chuyến bay. Trong khi vụ việc tối 11.8 đang được điều tra làm rõ, thì lực lượng chức năng ngày 14.8 tiến hành tạm giữ 3 người để điều tra, xử lý về hành vi thả diều gắn đèn chớp liên quan vụ việc tối 13.8.
Rõ ràng, 2 vụ việc đã gây thiệt hại không nhỏ. Trước hết là hoạt động bay bị gián đoạn, nhiều hành khách đã bỏ lỡ công việc khi tốn nhiều thời gian vì máy bay chậm trễ, bay sang các sân bay khác rồi mới về lại Tân Sơn Nhất. Thiệt hại còn là kinh tế khi hàng chục chuyến bay phải bay thêm làm tiêu tốn nhiên liệu, phí hạ cánh ở sân bay khác… dẫn đến phát sinh chi phí không nhỏ.
Nhưng đáng lo hơn, 2 vụ việc còn đe dọa nguy cơ an toàn ở mức độ thảm họa. Vì các vật thể này khi va chạm với máy bay ở tốc độ cao, đặc biệt nếu chúng bị cuốn vào động cơ, thì có thể gây thảm họa hàng không. Vì UAV có thể chỉ có trọng lượng khoảng vài trăm gram hoặc khung diều có dây, nên nếu bị hút vào động cơ phản lực đang quay ở tốc độ cực cao có thể gây cháy động cơ, mất lực đẩy ở độ cao thấp thì gần như phi công không còn đủ điều kiện để xử lý. Đặc biệt, UAV có chứa pin lithium và kim loại cứng nên ngay cả khi va vào buồng kính lái hoặc các bộ phận điều khiển khác thì đều có thể gây hậu quả khó lường.
Vấn đề đặt ra là cách đây chưa lâu, đã có một số vụ UAV đe dọa an toàn bay ở sân bay Tân Sơn Nhất và một số sân bay khác ở VN. Cơ sở kiểm soát UAV cũng đã được thắt chặt qua luật Phòng không nhân dân và Nghị định 288/2025/NĐ-CP về quản lý máy bay không người lái.
Thế nhưng, các vụ việc tương tự vẫn tiếp tục xảy ra và vụ việc đêm 11.8 gây hậu quả nghiêm trọng hơn các lần trước đây. Điều này cho thấy dù hậu quả có thể rất khủng khiếp nhưng các biện pháp ngăn chặn, phòng ngừa UAV đe dọa an toàn bay được áp dụng thời gian qua chưa phát huy hiệu quả, hoặc ẩn chứa lỗ hổng.
Trước thực tế như vậy, cơ quan chức năng không thể lơ là, cần nhanh chóng triển khai những phương thức kiểm soát ở mức độ cao hơn, điển hình là áp dụng các thiết bị chuyên dụng hiện đại đủ sức nhanh chóng phát hiện, cảnh báo sớm và chế áp những UAV vi phạm.
Kèm theo đó là xử lý nghiêm khắc các hành vi vi phạm các quy định pháp luật liên quan. Điển hình, đến nay vẫn còn tình trạng chia sẻ, hướng dẫn "hack" phần mềm điều khiển UAV để có thể không bị hạn chế vận hành ở các vùng cấm bay trên bản đồ được thiết lập.
Chỉ khi thực hiện chặt chẽ các quy định lẫn biện pháp phòng ngừa liên quan thì mới có thể hạn chế tối đa những rủi ro đe dọa an toàn bay - điều mà không thể lơ là.
Bình luận (0)