Một người đột quỵ ngã xuống tại nhà, một nạn nhân gặp tai nạn giao thông nằm bất động giữa đường, một người đang khỏe mạnh bỗng ngưng tim tại nơi làm việc... Trong những tình huống ấy, sự sống có thể được quyết định ngay từ những phút đầu tiên, trước khi người bệnh đến bệnh viện.
Đề án "Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện (CCNV) giai đoạn 2026 - 2030" xác định CCNV là cấu phần quan trọng của hệ thống y tế, giữ vai trò tuyến đầu trong bảo vệ tính mạng, sức khỏe người dân; hướng tới một hệ thống gần dân, chuyên nghiệp, hiện đại, thống nhất và liên thông trên toàn quốc.
CCNV không chỉ xe cứu thương, mà cả một chuỗi hoạt động bắt đầu khi người dân phát hiện tình huống nguy cấp và gọi 115. Tổng đài viên tiếp nhận thông tin, xác định tình trạng, sàng lọc mức độ khẩn cấp, hướng dẫn sơ cứu trong lúc chờ lực lượng chuyên môn và điều phối nguồn lực phù hợp.
Một cuộc gọi cấp cứu vì thế không đơn giản là "gọi xe", mà là thời điểm hệ thống bắt đầu vận hành. Tổng đài phải biết nghe đúng, hỏi đúng, đánh giá đúng và điều phối đúng. Với trường hợp ngưng tim, người gọi có thể được hướng dẫn hồi sinh tim phổi trong khi kíp cấp cứu được điều động. Với trường hợp nghi đột quỵ, tổng đài cần nhận diện dấu hiệu quan trọng, ghi nhận thời điểm khởi phát và điều phối người bệnh đến nơi có khả năng điều trị phù hợp.
Đây cũng là nơi kết nối người dân, y tế, PCCC-CNCH, chính quyền địa phương cùng các lực lượng khác khi cần. Một nền tảng quản lý CCNV toàn quốc sẽ được xây dựng, kết nối, liên thông dữ liệu với nền tảng tích hợp các số 113, 114, 115. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn từng bước được ứng dụng trong quản lý, điều hành.
"Giờ vàng" không bắt đầu khi xe cứu thương đến bệnh viện, mà từ lúc người bệnh gặp biến cố. Mỗi phút từ khi phát hiện, gọi cấp cứu, hướng dẫn sơ cứu, điều phối, tiếp cận hiện trường đến khi được điều trị đều có giá trị.
Một mắt xích quan trọng nằm ngay trong cộng đồng: người dân. Đề án hướng tới trao cho người dân kiến thức, kỹ năng và công cụ cần thiết để trở thành "mắt xích đầu tiên" của chuỗi cấp cứu.
Đến năm 2030, đề án đặt mục tiêu phổ cập kiến thức sơ cứu, cấp cứu ban đầu cho tối thiểu 3% dân số, trong đó tối thiểu 1% được đào tạo thực hành; đồng thời nghiên cứu lồng ghép kỹ năng này vào giáo dục cho học sinh từ THCS trở lên. Muốn cứu người trong những phút đầu tiên, kiến thức, kỹ năng và phương tiện cấp cứu phải được đưa đến gần người dân nhất có thể.
Với TP.HCM, cơ hội càng rõ nét khi có thể tiếp tục phát triển mạng lưới cấp cứu vệ tinh, nâng cao năng lực Trung tâm Cấp cứu 115, đào tạo tổng đài viên và nhân viên cấp cứu, ứng dụng công nghệ trong định vị, điều phối, quản lý nguồn lực; đồng thời tăng cường phối hợp giữa ngành y tế với Hội Chữ thập đỏ, công an, PCCC-CNCH, chính quyền cơ sở và các bệnh viện.
Một hệ thống CCNV tốt không chỉ được đo bằng số lượng xe cứu thương mà bằng cuộc gọi được xử lý đúng, người được hướng dẫn đúng, nguồn lực được huy động kịp thời và cuối cùng là số sinh mạng được cứu sống.
Nếu người dân hành động sớm hơn, tổng đài điều phối thông minh hơn, lực lượng cấp cứu đến nhanh hơn và bệnh viện chuẩn bị tốt hơn, những phút ngắn ngủi ấy có thể trở thành những phút giành lại sự sống.
Bình luận (0)