Đường tới mốc 50 triệu khách du lịch quốc tế

Ba kịch bản cho mục tiêu 2030

Bộ VH-TT-DL đã xây dựng các kịch bản phát triển du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong đó đặt ra 3 phương án tăng trưởng cho giai đoạn 2027 - 2030. Theo kịch bản thấp, lượng khách quốc tế tăng bình quân khoảng 8 - 10% mỗi năm, đạt 35 - 38 triệu lượt vào năm 2030; khách nội địa khoảng 155 triệu lượt. Với kịch bản trung bình, khách quốc tế tăng 12 - 15% mỗi năm, đạt khoảng 40 - 45 triệu lượt và khách nội địa khoảng 158 triệu lượt. Kịch bản cao đặt ra mức tăng 15 - 18% mỗi năm, đưa lượng khách quốc tế lên 45 - 50 triệu lượt vào năm 2030; khách nội địa đạt khoảng 160 triệu lượt. Tổng thu từ du lịch được kỳ vọng đạt khoảng 80 - 90 tỉ USD.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trước mắt, năm 2026 được xem là bước đệm quan trọng, ngành du lịch hướng tới khoảng 25 - 27 triệu lượt khách quốc tế, 150 - 153 triệu lượt khách nội địa. Nếu đạt mức cao của mục tiêu này, lượng khách quốc tế cần tiếp tục tăng rất mạnh trong 4 năm sau để chạm mốc 45 - 50 triệu lượt. Dữ liệu những năm gần đây cho thấy nền tảng tăng trưởng đang khá tích cực. Năm 2025, VN đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm trước. Trong 8 tháng năm 2026, lượng khách quốc tế đạt gần 15,9 triệu lượt, tăng 14,4% so với cùng kỳ.

Trao đổi với PV Thanh Niên, TS Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, cho rằng nếu VN đạt 25 - 27 triệu lượt khách quốc tế trong năm nay, đây sẽ là tiền đề quan trọng cho giai đoạn 2027 - 2030. Tuy nhiên, từ quy mô khoảng 27 triệu lượt lên 45 - 50 triệu lượt chỉ sau 4 năm vẫn là một bước tăng rất lớn. Tin tưởng mục tiêu này khả thi, nhưng theo ông Huy, điều kiện tiên quyết là VN phải thay đổi cách tiếp cận phát triển du lịch. Thay vì tư duy đơn thuần đón thêm khách, cần thiết kế lại năng lực cạnh tranh của toàn bộ hệ sinh thái điểm đến, từ hàng không, điểm đến, sản phẩm, dịch vụ đến dữ liệu và xúc tiến. VN vẫn còn dư địa lớn tại các thị trường Đông Bắc Á, Ấn Độ, châu Âu, Úc, Trung Đông và Bắc Mỹ. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng đang có những thay đổi đáng kể với sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc và nhiều dự án giao thông lớn được triển khai.

ẢNH: NHẬT THỊNH

"Một thách thức lớn nằm ở khả năng biến tài nguyên thành sản phẩm. VN có lợi thế rất lớn về văn hóa bản địa, ẩm thực, thiên nhiên nhưng nhiều giá trị vẫn chưa được phát triển thành sản phẩm đủ chiều sâu để giữ chân khách và tạo thêm chi tiêu", ông Trần Tường Huy lưu ý.

PGS-TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, cũng cho rằng mục tiêu 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế là tham vọng lớn và có thể tạo động lực cho ngành du lịch. Tuy nhiên, muốn biến mục tiêu thành kết quả thực tế, cần có những chính sách đủ mạnh để hỗ trợ. Trong bối cảnh nhiều địa phương vừa trải qua quá trình sắp xếp, sáp nhập, hệ thống sản phẩm và không gian phát triển du lịch cũng cần được định vị lại. Trong khi đó, sản phẩm tại không ít điểm đến vẫn chưa có nhiều đổi mới, khiến sức cạnh tranh chưa tương xứng với tiềm năng. "Tham vọng là cần thiết, nhưng để thực hiện được phải có những chính sách mang tính đột phá cho phát triển du lịch", ông Lương nhận định. Các chính sách về visa, hàng không, khu du lịch quốc gia, phát triển sản phẩm, xúc tiến, nguồn nhân lực cần được rà soát đồng bộ. Khi đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao, cơ chế và nguồn lực hỗ trợ cũng phải được thiết kế tương ứng.

Hạ tầng phải theo kịp tốc độ tăng trưởng

Một trong những câu hỏi lớn nhất là năng lực hạ tầng có đủ sức phục vụ quy mô 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế hay không. TS Trần Tường Huy phân tích, khi đặt ra mục tiêu tăng trưởng đột phá, VN cần có các chỉ số dự báo cụ thể về yêu cầu hạ tầng tương ứng, thay vì chỉ xác định tổng lượng khách. Ở lĩnh vực hàng không, sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng tạo thêm dư địa rất lớn khi giai đoạn 1 có công suất khoảng 25 triệu hành khách mỗi năm. Tuy nhiên, nếu phần lớn các chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất được chuyển sang Long Thành, công suất này có thể nhanh chóng được khai thác hết. Do đó, cần tính toán sớm các giai đoạn tiếp theo của sân bay, đồng thời giải quyết đồng bộ kết nối đường bộ, đường sắt, metro, xe buýt và các dịch vụ hỗ trợ hành khách từ cửa ngõ hàng không tới các điểm đến. Không chỉ những dự án quy mô lớn, hạ tầng trực tiếp tại điểm đến cũng cần được quan tâm nhiều hơn. Nhiều địa phương có tài nguyên tốt nhưng còn thiếu bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, trung tâm thông tin, bến tàu, cảnh quan, giao thông nội vùng và các tiện ích cơ bản. Nếu lượng khách tăng nhanh trong khi hạ tầng điểm đến không được cải thiện tương ứng, nguy cơ quá tải và giảm chất lượng trải nghiệm sẽ ngày càng rõ.

ẢNH: NHẬT THỊNH

PGS-TS Phạm Trung Lương đánh giá, các trục giao thông lớn và liên kết vùng của VN những năm gần đây đã được cải thiện đáng kể, nhưng đoạn cuối từ trung tâm đô thị, sân bay, cao tốc đến từng khu, điểm du lịch vẫn là một nút thắt. Qua khảo sát tại ĐBSCL, ông nhận thấy hạ tầng du lịch đường sông chưa tương xứng với thế mạnh vốn có của khu vực. Đây là vùng nổi tiếng về sông nước nhưng nhiều bến tàu, tuyến kết nối và dịch vụ phục vụ du khách vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. Nếu du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn thì hạ tầng phục vụ du lịch cũng phải được đầu tư tương xứng. Ví dụ, các khu công nghiệp thường được đầu tư hạ tầng trước để thu hút doanh nghiệp vào sản xuất. Với các khu du lịch quốc gia, cũng cần có cách tiếp cận tương tự: Nhà nước đầu tư những hạng mục nền tảng, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ.

"Việc đặt mục tiêu 45 - 50 triệu lượt khách chỉ thực sự có ý nghĩa nếu đi kèm những chỉ tiêu phản ánh chất lượng phát triển. Vì thế, du lịch VN cần quan tâm nhiều hơn tới thời gian lưu trú bình quân, mức chi tiêu, doanh thu và mức đóng góp của khách du lịch vào kinh tế địa phương. Đây cũng là tinh thần chuyển từ tăng trưởng theo số lượng sang tăng trưởng theo chất lượng mà các định hướng phát triển du lịch đã nhiều lần đặt ra. Nếu chính sách, hạ tầng, sản phẩm, nguồn nhân lực và năng lực quản trị cùng được nâng lên, mốc 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế sẽ có cơ sở vững chắc hơn", PGS-TS Phạm Trung Lương nhấn mạnh.