Giá vàng thế giới có đang nghịch lý?

07/10/2026 05:40 GMT+7

Dù chính trị lẫn kinh tế thế giới đang trải qua nhiều biến động và vàng vốn vẫn được xem là nơi "trú ẩn" để đầu tư khi bất ổn, nhưng vì sao giá vàng thế giới vẫn biến động ở mức thấp hơn rất nhiều so với đỉnh điểm hồi đầu năm?

Hôm qua (6.10), giá vàng thế giới tăng khoảng 0,6%, dao động ở mức 4.156 USD/ounce. So với một năm trước, mức giá này tăng khoảng 3,76%. Nhưng nếu so với 6 tháng trước thì giá vàng đang thấp hơn khoảng 11,37%, đồng thời thấp hơn đến 26% so với đỉnh điểm ngày 28.1 năm nay là 5.595 USD/ounce - mức kỷ lục trong lịch sử. Trong khi đó, giá vàng đã tăng đến 64,8% trong năm 2025, từ mức 2.624 USD/ounce khi kết thúc năm 2024 lên mức 4.325 USD/ounce khi kết thúc năm 2025.

Trập trùng dự báo

Ngày 9.6, tuy giá vàng giảm đáng kể so với đỉnh điểm nhưng Ngân hàng JPMorgan vẫn đưa ra dự báo giá vàng kết thúc năm 2026 ở mức 6.000 USD/ounce, và cán mức 6.300 USD/ounce. Đến ngày 3.7, JPMorgan hạ thấp dự báo giá vàng chỉ còn 4.500 USD/ounce trong quý 4 và đây là dự báo mới nhất của ngân hàng này cho đến nay.

Trong khi đó, nếu như HSBC ngày 3.7 dự báo giá vàng trung bình của năm 2026 là 4.560 USD/ounce, thì con số này còn 4.490 USD/ounce trong dự báo được đưa ra ngày 1.10. Ngân hàng này cũng cắt giảm mức dự báo giá vàng trung bình năm 2027 từ 4.925 USD/ounce xuống còn 4.825 USD/oune. Tương tự, Bank of America (BofA) ngày 30.9 dự báo giá vàng quý 4 có thể đạt mức trung bình là 4.000 USD/ounce, nhưng trong đó có thể có thời điểm hạ chỉ còn 3.750 USD/ounce, và phải đến năm 2027 thì mới đạt mức giá trung bình trong quý nào đó là 5.000 USD/ounce.

Tuy nhiên, một số ngân hàng và tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới khác gần đây vẫn đưa ra mức dự báo có phần "tươi sáng" hơn đối với giá vàng thời gian tới. Goldman Sachs dự báo giá vàng sẽ đạt 4.900 USD vào cuối năm 2026. UBS kỳ vọng khoảng 4.600 USD vào tháng 12, tiếp theo là 5.000 USD vào tháng 3.2027. Deutsche Bank và Morgan Stanley đều dự báo giá vàng vượt mức 5.000 USD/ounce trong năm 2027.

Wells Fargo giữa tháng 8 cũng đã hạ dự báo giá vàng năm 2026 còn 4.900 - 5.100 USD/ounce, thấp hơn đáng kể so với mức 5.300 - 5.500 USD/ounce trước đó vài tháng.

Xu hướng bị đảo ngược?

Những căng thẳng thương mại và địa chính trị trong năm 2025 được xem là nguyên nhân khiến cho giá vàng tăng cao với mức 64,8% như đã nói, vì kim loại quý này trở thành nơi "trú ẩn" cho giới đầu tư.

Năm 2026, lạm phát nhiều nước vẫn tiếp diễn ở mức cao, tranh chấp thương mại quốc tế gia tăng. Về địa chính trị, cuộc chiến Iran nổ ra và diễn biến đến nay tiếp tục khó lường, đồng thời xung đột Ukraine vẫn chưa có lối thoát. Không những vậy, nhiều bất ổn khác đang tiềm ẩn. Thế nhưng, sau khi tăng kỷ lục vào cuối tháng 1 thì giá vàng nhanh chóng giảm rồi "nằm im" dao động ở mức thấp hơn đáng kể so với đỉnh điểm.

Tuy nhiên, xu hướng đang bị đảo ngược so với năm 2025 được cho là đến từ một số nguyên nhân sau. Chính việc ứng phó lạm phát khiến nhiều ngân hàng T.Ư tăng lãi suất điều hành, như Fed lần đầu tiên tăng lãi suất sau 3 năm. Song song, lợi suất của nhiều loại trái phiếu chính phủ cũng tăng cao. Điển hình, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ 10 năm vừa qua cán mức 5%, hay lợi suất trái phiếu chính phủ Đức và Anh cùng kỳ hạn 10 năm lần lượt tăng cao nhất kể từ năm 2011 và 2008. Cũng liên quan thị trường tài chính, nhiều thị trường chứng khoán đã tăng điểm, giá chứng khoán tăng cao từ sự nổi lên của ngành công nghệ do lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ.

Khi lãi suất tăng, cổ phiếu tăng giá thì chi phí cơ hội về đầu tư cũng tăng lên bởi nhà đầu tư có nhiều lựa chọn đầu tư hấp dẫn. Thực tế này khiến vàng kém thu hút hơn. Thêm vào đó, USD mạnh lên và vàng được định giá bằng USD, nên giá vàng trở nên đắt đỏ hơn với người mua ở các nước ngoài Mỹ. Qua đó, vàng bị tác động thêm một yếu tố dẫn đến kém hấp dẫn.

Theo một số phân tích, giá vàng lẽ ra còn giảm hơn nữa, nhưng vì một số ngân hàng T.Ư tăng cường tái cơ cấu danh mục dự trữ nên đẩy mạnh mua vàng, giúp phần nào vực dậy giá vàng. Như từ tháng 3 - 7 vừa qua, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), ngân hàng T.Ư của nước này, liên tục tăng mức mua vàng. Tháng 7 vừa qua ghi chuỗi 21 tháng liên tục PBOC nhập vàng và đây cũng là tháng có mức mua vào kỷ lục kể từ tháng 10.2023 với 640.000 ounce, theo Reuters.

Thế nhưng, việc các ngân hàng T.Ư tăng cường mua vàng cũng ẩn chứa một rủi ro cho giá của kim loại quý này. Đó là nếu giá dầu thô tăng cao trở lại, các ngân hàng T.Ư có thể sẽ phải bán vàng ra để lấy USD nhập khẩu dầu, thì giá vàng có thể bị đẩy xuống mức thấp vì lượng cung tăng cao.