Giảm áp lực tuyển sinh lớp 10: Bắt đầu từ đâu?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 tiếp xúc cử tri 10 phường của Hà Nội để thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vào sáng 4.5. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành nhiều thời gian chia sẻ với cử tri về những vấn đề còn nhiều bức xúc, điển hình trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận thấy việc học sinh thi vào lớp 10 còn căng thẳng hơn cả thi vào đại học. Điều này tạo ra tâm lý bất an, nặng nề cho học sinh, phụ huynh và tạo ra khó khăn cho thầy cô giáo.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên là do thiếu trường lớp, thiếu giáo viên nên sinh ra thi cử để "loại các cháu không cho vào học". Trong khi đó, việc thi cử là để đánh giá chất lượng giảng dạy, không phải là một biện pháp để loại học sinh.

ảnh: Nhật Thịnh

Đẩy nhanh, mạnh xây dựng đủ trường lớp

Để không còn tình trạng thiếu trường lớp dẫn đến áp lực tuyển sinh lớp 10,  cần đẩy nhanh, mạnh việc xây dựng đủ trường lớp cho học sinh, nhất là trường THPT nhằm phục vụ đủ nhu cầu học tập của các em.

Các địa phương cần phải ưu tiên bố trí quỹ đất dành cho giáo dục xây dựng trường lớp. Chúng ta không thể nói giáo dục là quốc sách hàng đầu khi học sinh thiếu trường lớp để học tập. Cơ sở vật chất, xây dựng đủ trường lớp cần xem là tiêu chí xếp loại đánh giá sự phát triển của mỗi địa phương.

Giải quyết bài toán thiếu giáo viên

Khi có trường học tất nhiên cần phải có giáo viên. Hiện nay bài toán thiếu biên chế viên chức giáo dục chưa được giải quyết triệt để, tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ cũng chưa được giải quyết thấu đáo vì vậy dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên kéo dài.

Để giải quyết biên chế cho giáo viên, cần có cơ chế ưu tiên trong đào tạo tuyển chọn, có thể thực hiện phân công giáo viên sau khi tốt nghiệp ĐH sư phạm về công tác ở những địa phương có nhu cầu như chúng ta đã thực hiện trước đây.

Hiện nay công tác tuyển viên chức giáo dục theo đúng quy trình rất phức tạp: báo cáo số liệu thừa thiếu giáo viên; xin biên chế; chờ duyệt định mức; xây dựng kế hoạch; thông báo – thi tuyển; niêm yết kết quả thi… nhiều thủ tục, kéo dài thời gian. Có địa phương thiếu giáo viên THPT nhưng 7, 8 năm nay không tổ chức thi tuyển được vì thừa - thiếu giáo viên cục bộ.

Để giải quyết tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ cũng như tuyển mới giáo viên, chúng ta nên bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết, rút ngắn quy trình tuyển chọn viên chức giáo dục, đẩy mạnh đào tạo giáo viên phân công về những nơi thiếu, có nhu cầu, thực hiện luân chuyển điều động biệt phái quyết liệt mạnh mẽ. Có như vậy mới đáp ứng được việc giải quyết bài toán thiếu giáo viên.

Nâng cao chất lượng giảng dạy đồng đều ở các trường

Vì sao tỷ lệ chọi khác nhau giữa các trường? Các "trường tốp" thường có tỷ lệ chọi rất cao, áp lực lớn nhưng trong khi đó còn có những trường số lượng đăng ký thấp hơn chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Câu trả lời đó là do chất lượng giảng dạy không đồng đều giữa các trường. Tâm lý phụ huynh và học sinh luôn muốn con em mình vào học ở những trường THPT có chất lượng giảng dạy tốt nhất. Vì vậy mà áp lực thi tuyển vào lớp 10 công lập căng thẳng hơn thi vào đại học, nhất là ở các đô thị lớn.

Để giải quyết vấn đề này, cần xem đây là trách nhiệm quản lý chính của ngành giáo dục đào tạo trong việc kiểm định đánh giá chất lượng giảng dạy của thầy cô ở các trường THPT công lập. Thiết nghĩ cần phải có đánh giá năng lực giảng dạy của giáo viên thực chất, có phân công hợp lý trong việc điều hòa chất lượng giữa các trường thường xuyên hàng năm.

Công tác bồi dưỡng năng lực giảng dạy giáo viên cần được chú trọng, nên tập trung thời gian cho giáo viên làm công tác chuyên môn hơn phải tốn thời gian tham gia phong trào, hồ sơ sổ sách, họp hành quá nhiều.

Giáo viên cũng cần được đánh giá định kỳ để phân công chuyên môn. Có như vậy chất lượng giảng dạy giữa các trường tương đồng, giúp học sinh không áp lực trong việc đăng ký chọn trường tuyển sinh lớp 10.