Gỡ vướng mặt bằng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Ngày 7.9, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức cuộc họp về tình hình triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

ẢNH: KỲ NAM

Nhiều hộ vẫn chờ xác minh nguồn gốc đất

Tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 ở xã Phước Dinh, toàn dự án có 783 trường hợp bị ảnh hưởng với diện tích 515 ha. Đến ngày 5.9, địa phương đã dự thảo xác nhận nguồn gốc đất, lập, niêm yết phương án đối với 333 trường hợp, diện tích 338,1 ha. Tuy nhiên mới chi trả 86 trường hợp, diện tích 146,6 ha.

Tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 ở xã Vĩnh Hải, tiến độ cao hơn khi đã phê duyệt 814/841 trường hợp, đạt 98,6%, tương ứng 97,5% diện tích; đã chi trả cho 754 trường hợp. Hiện còn 45 trường hợp tại khu nhà máy và 15 trường hợp tại khu tái định cư chưa nhận tiền.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Thắng, người dân thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh, cho biết từng có 5 năm làm trưởng thôn nên khá hiểu tâm tư, nguyện vọng của bà con trong khu vực. Theo ông, người dân cơ bản đồng thuận, sẵn sàng bàn giao mặt bằng để triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Tuy nhiên, phần lớn các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án còn nhiều khó khăn, trong đó khoảng 70% thuộc diện hộ nghèo. Vì vậy, khi dự án được tái khởi động, bà con vừa mừng vì kỳ vọng cuộc sống đổi thay, vừa lo về thủ tục, chính sách bồi thường, tái định cư và quyền lợi sau khi nhường đất cho dự án.

ẢNH: KỲ NAM

Theo ông Thắng, trước đây không ít hộ dân gặp vướng mắc khi hoàn thiện hồ sơ, xác minh nguồn gốc đất. Những trường hợp thiếu hoặc không đầy đủ giấy tờ thì lo ngại quyền lợi bồi thường, hỗ trợ sẽ bị ảnh hưởng.

Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo sinh kế sau di dời cũng là điều bà con trăn trở. Theo ông Thắng, một số hộ trước đây đã chuyển nhượng đất nông nghiệp nên lo không còn đủ điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ.

Phải hoàn thành mặt bằng trước ngày 15.10

Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng đánh giá tiến độ giải phóng mặt bằng hiện còn chậm so với yêu cầu, đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý theo phương châm "cuốn chiếu". Trường hợp đủ điều kiện phải nhanh chóng hoàn tất thủ tục chi trả bồi thường, thu hồi đất và bàn giao mặt bằng. Đối với những trường hợp phức tạp, vướng mắc, phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm xử lý và thời hạn hoàn thành.

Việc xác minh nguồn gốc đất và đối tượng được hưởng hỗ trợ chuyển đổi nghề phải thực hiện chặt chẽ, đúng thực tế, tránh hợp thức hóa hồ sơ hoặc để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách. Phó chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ khu tái định cư, hoàn thành theo thời hạn đề ra, ưu tiên bàn giao mặt bằng để người dân xây dựng nhà ở; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các hạng mục hạ tầng phục vụ dự án, trong đó có khu cải táng, mỏ vật liệu và các công trình kè, âu thuyền.

Mục tiêu được UBND tỉnh Khánh Hòa đặt ra là hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận trước ngày 15.10.2026.

Chính sách mới gỡ vướng cho người dân

Trong khi đó, ngày 5.9, Chính phủ ban hành Nghị quyết 66.26/2026 quy định chính sách hỗ trợ bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống và tái định cư đối với người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Theo chính sách mới, một số trường hợp sử dụng đất có nguồn gốc lấn, chiếm nhưng không đủ điều kiện được bồi thường vẫn được xem xét hỗ trợ. Trong đó, 65 hộ sử dụng hơn 22 ha đất nông nghiệp ổn định có nguồn gốc lấn, chiếm trước ngày 1.7.2014 thuộc diện được hỗ trợ bằng tiền.

Mức hỗ trợ đối với đất bị thu hồi bằng mức tiền bồi thường của loại đất nông nghiệp thu hồi trong hạn mức giao đất; tài sản gắn liền với đất được hỗ trợ tương ứng theo quy định. Người dân còn được hỗ trợ bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống bằng 1 lần giá đất nông nghiệp trong bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án, nhân với 1,5 lần đối với diện tích trong hạn mức.

Đối với trường hợp sử dụng đất nông nghiệp ổn định có nguồn gốc lấn, chiếm từ ngày 1.7.2014 đến trước thời điểm Nghị quyết 174/2024/QH15 có hiệu lực, mức hỗ trợ đối với đất và tài sản gắn liền với đất bằng 80% mức bồi thường tương ứng. Tổng số hộ dân là 33 hộ với hơn 11 ha.

Về tái định cư, hộ gia đình, cá nhân có nhà ở gắn liền với đất phải di chuyển chỗ ở và không còn chỗ ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi được giao đất tái định cư. Người được giao suất tái định cư tối thiểu phải nộp 50% giá suất tái định cư tối thiểu; nếu được giao diện tích lớn hơn thì nộp thêm 100% phần giá trị tăng thêm.