Hàng ngàn dự án tồn đọng được đánh thức

Đưa 17.000 ha đất vào khai thác

Trong nhiều năm, tình trạng dự án chậm triển khai, dự án "treo" kéo dài do vướng mắc pháp lý là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của kinh tế TP.HCM. Không ít doanh nghiệp (DN) rơi vào tình trạng vốn bị chôn, chi phí tài chính gia tăng, trong khi nguồn lực đất đai và cơ hội phát triển của TP bị lãng phí. Dự án bỏ hoang khiến nguồn cung nhà ở ngày càng "teo tóp" kéo theo giá bất động sản (BĐS) tăng phi mã, vượt quá thu nhập của đại đa số người dân.

ẢNH: MINH THƯ

Điều đáng nói là phần lớn những vướng mắc này không xuất phát từ năng lực của nhà đầu tư (NĐT) mà đến từ sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật, sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và tâm lý e ngại trách nhiệm trong xử lý hồ sơ của những người có trách nhiệm. Chính vì vậy, việc TP chủ động rà soát, phân loại và tháo gỡ hàng trăm dự án tồn đọng, với quỹ đất lên đến 17.000 ha, tổng vốn đầu tư hơn 206.000 tỉ đồng, được các chuyên gia nhận xét là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị.

Từ chỗ chờ DN kiến nghị từng trường hợp riêng lẻ, TP đã chủ động rà soát, lập danh sách và phân loại các vướng mắc theo nhóm, theo trách nhiệm từng sở, ngành để chỉ mặt, điểm tên trong quá trình xử lý. Đây là cách làm thể hiện rõ tinh thần "lấy kết quả làm thước đo" thay vì chỉ dừng ở các quy trình hành chính; đồng thời biến những dự án "ngủ quên" thành những nhà máy, khu đô thị, công trình hạ tầng hiện đại, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo ông Nguyễn Việt Hoài Văn, Tổng giám đốc Tập đoàn Gotec Land, DN của ông cũng có dự án được TP gỡ vướng trong đợt này bằng những hành động cụ thể và quyết liệt. Nhờ thế, những khó khăn vướng mắc của dự án đã từng bước được tháo gỡ và đang vào giai đoạn cuối cùng để có thể mở bán.

Với 838 dự án được tháo gỡ trong đợt này không chỉ là kết quả về mặt số lượng mà còn phản ánh sự quyết liệt của chính quyền trong việc đối diện trực tiếp với những điểm nghẽn kéo dài, ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư, nguồn cung nhà ở, tiến độ phát triển đô thị và niềm tin của DN. Đáng chú ý, cam kết trong năm 2026 sẽ tiếp tục tháo gỡ cho tất cả các dự án tồn đọng kéo dài cho thấy TP không dừng ở xử lý tình huống mà đang hướng đến một cơ chế giải quyết có hệ thống, rõ trách nhiệm và có thời hạn cụ thể.

"Hiệu quả bước đầu là tích cực, bởi khi các dự án được khơi thông, nguồn lực xã hội sẽ được đưa trở lại nền kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và cải thiện diện mạo đô thị. Tất nhiên, kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào chất lượng thực thi và sự phối hợp giữa các sở, ngành. Tuy vậy, tinh thần chủ động, cầu thị và quyết liệt của lãnh đạo TP.HCM là rất đáng ghi nhận, cần được tiếp tục duy trì bằng cơ chế minh bạch, nhất quán và bền vững", ông Hoài Văn kỳ vọng.

Cần kiên quyết thu hồi dự án nếu lỗi thuộc DN

Còn ông Phan Viết Nuôi, Tổng giám đốc Công ty CP Tư vấn và đầu tư NHQ, nhận xét kết quả nổi bật lần này là 100% công trình, dự án, khu đất tồn đọng cơ bản đã được tháo gỡ hoặc có phương án xử lý dứt điểm. Nhờ đó GRDP năm 2025 của TP đạt 8,03%, mức cao nhất trong 10 năm gần đây. Quý 1/2026 GRDP đạt 8,27%, tiếp tục dẫn đầu cả nước và cao hơn mức bình quân các địa phương thí điểm. Kết quả này thể hiện quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị TP. "Hiện chính quyền TP cũng đang rà soát thêm và rất quyết tâm tháo gỡ vướng mắc về pháp lý cho các dự án. Nếu đáp ứng đủ điều kiện về đất đai, quy hoạch, hạ tầng thì thời gian ra quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư rất nhanh. Đây là tín hiệu đáng mừng, rất cần phải tiếp tục phát huy", ông Nuôi nhận xét và nói thêm với các chủ đầu tư có đủ năng lực tài chính thì đây giống như bước vào đường cao tốc sau một thời gian di chuyển trên tuyến đường nội đô bị kẹt xe liên tục.

Ngược lại, với những NĐT hạn chế về năng lực tài chính hoặc các dự án có vướng mắc về đất đai như nguồn gốc đất chưa rõ ràng, chưa hoàn thành bồi thường giải phóng mặt bằng, đất đã bị thế chấp ngân hàng hoặc đã "bán lúa non" khi chưa đủ điều kiện, chắc chắn sẽ không thể chạy được. Đối với những dự án thuộc lỗi của DN cần mạnh tay thu hồi hoặc hủy bỏ các dự án này, đồng thời nêu phương án xử lý quỹ đất của dự án đối với từng trường hợp đặc thù. Điều này giúp hủy bỏ các dự án treo, tranh chấp, giúp các NĐT có tiềm lực thực sự tiếp cận và phát triển dự án. Những tồn đọng các dự án kiểu này đang còn khá nhiều, cần phải sớm giải quyết để đảm bảo phát triển đồng bộ các khu vực.

"Điểm sáng trong công tác xử lý dự án tồn đọng kéo dài lần này là tinh thần trách nhiệm của những người đứng đầu TP rất cao, rất quyết tâm khi chỉ đạo thực hiện nghiêm nguyên tắc "6 rõ", nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy, chậm trễ trong thực thi nhiệm vụ. Ngoài ra còn có cơ chế bảo vệ và khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm. Đây là điểm mấu chốt giúp cho những cán bộ "làm thật", làm vì cái tâm trong sáng, không sợ bị truy trách nhiệm. Từ đó tiến trình gỡ vướng cho các dự án được chạy nhanh hơn. Những quyết sách này giúp tăng thu ngân sách để phục vụ vốn cho các công trình hạ tầng trọng điểm", ông Phan Viết Nuôi nhận định.

Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo các DN BĐS đều vui mừng trước những đổi thay trong quan điểm làm việc của lãnh đạo TP và hiệu quả có thể thấy được trên thực tế. Các dự án được khơi thông sẽ tạo ra nguồn cung mới cho thị trường, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách. Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực tăng trưởng, việc "kích hoạt" các dự án đã có sẵn quỹ đất, nguồn vốn và NĐT là giải pháp mang lại hiệu quả nhanh và thiết thực. Đặc biệt, việc TP.HCM cam kết xử lý toàn bộ dự án tồn đọng trong năm 2026 cho thấy quyết tâm rất lớn để khơi thông nguồn lực ngủ đông cũng như phục hồi quyền lợi của nhiều người dân, DN bị treo lưu cữu. Đây sẽ là một trong những dấu ấn của công tác điều hành kinh tế tại TP.HCM trong kỷ nguyên mới của đất nước.