Hé lộ cuộc gọi từ Israel trước khi ông Trump ra lệnh triệt hạ lãnh đạo Iran

Cả Tổng thống Trump lẫn Thủ tướng Netanyahu, qua các cuộc họp báo tình báo trước đó trong tuần lễ kết thúc vào ngày 1.3, đều nắm được thông tin Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các phụ tá chủ chốt của ông sẽ sớm gặp nhau tại khu nhà riêng ở thủ đô Tehran, tạo ra cơ hội tiến hành một cuộc "tấn công đầu não". Kiểu tấn công nhắm vào các nhà lãnh đạo hàng đầu của một quốc gia như vậy thường được Israel sử dụng nhưng ít được Mỹ sử dụng hơn, theo Reuters.

Ảnh: Reuters

Nhưng thông tin tình báo mới cho thấy cuộc gặp đã được dời từ tối 28.2 sang sáng 28.2, hãng tin Reuters cho biết, dựa trên ba nguồn tin được thông báo về cuộc điện đàm giữa hai ông Trump và Netanyahu. Cuộc gọi này chưa từng được báo cáo trước đây.

"Sẽ không bao giờ có cơ hội tốt hơn"

Các nguồn tin cho biết trong cuộc điện đàm, Thủ tướng Netanyahu, người kiên trì quyết tâm tiến hành một chiến dịch chống Iran, lập luận rằng có lẽ sẽ không bao giờ có cơ hội tốt hơn để hạ sát ông Khamenei và trả đũa những nỗ lực trước đây của Iran nhằm ám sát ông Trump. Trong số đó có trường hợp Iran bị cáo buộc đứng sau một âm mưu thuê người ám sát vào năm 2024, khi ông Trump còn là ứng viên tổng thống.

Bộ Tư pháp Mỹ khi đó đã cáo buộc một người Pakistan tìm cách tuyển mộ người ở Mỹ tham gia kế hoạch ám sát nói trên, nhằm trả đũa vụ Washington giết chết tướng Qassem Soleimani của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào tháng 1.2020.

Ảnh: Reuters

Vào thời điểm cuộc điện đàm diễn ra, ông Trump đã chấp thuận ý tưởng Mỹ sẽ tiến hành một chiến dịch quân sự chống lại Iran nhưng vẫn chưa quyết định khi nào hoặc trong hoàn cảnh nào Mỹ sẽ can thiệp, theo các nguồn tin. Quân đội Mỹ đã tăng cường hiện diện trong khu vực trong nhiều tuần, khiến nhiều người trong chính quyền Trump kết luận rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi tổng thống quyết định tiến hành.

Reuters không thể xác định lập luận của Thủ tướng Netanyahu đã ảnh hưởng đến Tổng thống Trump như thế nào khi ông cân nhắc ra lệnh tấn công Iran, nhưng cuộc điện đàm nói trên được xem là lập luận cuối cùng của nhà lãnh đạo Israel gửi đến chủ nhân Nhà Trắng. Ông Netanyahu còn thuyết phục ông Trump có thể làm nên lịch sử bằng cách giúp loại bỏ giới lãnh đạo Iran từ lâu đã bị phương Tây và nhiều người Iran phản đối.

Ba nguồn tin được thông báo về cuộc điện đàm cho hay họ tin rằng lập luận của ông Netanyahu, cùng với thông tin tình báo cho thấy thời gian để hạ sát ông Ali Khamenei đang cạn dần, là chất xúc tác cho quyết định cuối cùng của ông Trump khi ra lệnh cho quân đội tiến hành Chiến dịch Epic Fury vào ngày 27.2. Những quả bom đầu tiên được thả xuống Iran vào sáng 28.2. Tối hôm đó, ông Trump tuyên bố ông Khamenei đã chết.

Đáp lại yêu cầu bình luận, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly không trực tiếp đề cập cuộc điện đàm giữa hai ông Trump và Netanyahu nhưng nói với Reuters rằng chiến dịch quân sự được thiết kế để "phá hủy năng lực sản xuất và tên lửa đạn đạo của chế độ Iran, tiêu diệt hải quân Iran, chấm dứt khả năng trang bị vũ khí cho các lực lượng ủy nhiệm và đảm bảo rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân".

Văn phòng của Thủ tướng Netanyahu và đại diện của Iran tại Liên Hiệp Quốc đều không trả lời yêu cầu bình luận, theo Reuters.

Trong một cuộc họp báo hôm 19.3, Thủ tướng Netanyahu đã bác bỏ những tuyên bố cho rằng "Israel bằng cách nào đó đã lôi kéo Mỹ vào cuộc xung đột với Iran" là tin giả. Tổng thống Trump đã công khai nói rằng quyết định tấn công là của riêng ông.

Dự đoán chính xác

Vào gần cuối tháng 2, nhiều quan chức Mỹ và các nhà ngoại giao khu vực cho rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào Iran rất có khả năng sẽ diễn ra, dù các chi tiết vẫn chưa chắc chắn, theo Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ, một quan chức Israel và hai quan chức khác quen thuộc với vấn đề này.

Ông Trump đã được các quan chức Lầu Năm Góc và tình báo báo cáo về những lợi thế tiềm năng có thể đạt được từ một cuộc tấn công thành công, trong đó có việc phá hủy chương trình tên lửa của Iran, theo hai nguồn thạo tin khác.

Trước cuộc điện đàm giữa hai Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với một nhóm các nhà lãnh đạo cấp cao của Quốc hội Mỹ vào ngày 24.2 rằng Israel có khả năng sẽ tấn công Iran, dù Mỹ có tham gia hay không, và Iran sau đó có thể sẽ nhắm vào các mục tiêu của Mỹ để trả đũa, theo Reuters dẫn một số nguồn thạo tin khác.

Đằng sau lời cảnh báo của ông Rubio là đánh giá của các quan chức tình báo Mỹ rằng một cuộc tấn công như thế thực sự sẽ kích động các cuộc phản công từ Iran nhắm vào các tiền đồn ngoại giao và quân sự của Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ, theo ba nguồn tin quen thuộc với các báo cáo tình báo từ Mỹ.

Dự đoán này đã được chứng minh là chính xác. Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28.2 đã dẫn đến các cuộc phản công từ Iran nhắm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ, cái chết của hơn 2.300 dân thường Iran và ít nhất 13 binh sĩ Mỹ, các cuộc tấn công vào những đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh, việc đóng cửa eo biển Hormuz và tình trạng giá dầu tăng vọt lịch sử mà người tiêu dùng ở Mỹ và các nơi khác đã cảm nhận được.

Ảnh: Reuters

Ông Trump cũng đã được báo cáo rằng có khả năng việc hạ sát các lãnh đạo cấp cao của Iran có thể mở đường cho một chính phủ ở Tehran sẵn sàng đàm phán với Washington hơn, theo hai nguồn tin khác.

Reuters dẫn một số nguồn tin cho hay khả năng thay đổi chế độ là một trong những lập luận của Thủ tướng Netanyahu trong cuộc điện đàm ngay trước khi ông Trump ra lệnh tấn công Iran.

Quan điểm đó không được Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) tán thành. CIA trong những tuần trước đó cho rằng ông Ali Khamenei có thể sẽ được thay thế bởi một người theo đường lối cứng rắn nếu vị lãnh tụ tối cao này bị giết.

Sau khi ông Ali Khamenei bị hạ sát, ông Trump liên tục kêu gọi nổi dậy ở Iran. Khi cuộc chiến bước sang tuần thứ tư và khu vực chìm trong xung đột, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn tuần tra trên khắp các đường phố và hàng triệu người Iran vẫn đang trú ẩn trong nhà, theo Reuters.

Con trai của ông Khamenei là Mojtaba Khamenei, người được cho là có lập trường chống Mỹ gay gắt hơn cả cha mình, đã được bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao mới của Iran.