Khi chữ, số đều có câu chuyện riêng
Một tiết học tiếng Việt lớp 1 tại Trường tiểu học Hiền Trí (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM) được bắt đầu bằng câu chuyện và những hình vẽ trên bảng. Phía trên bục giảng, giáo viên (GV) vừa kể chuyện vừa vẽ, thỉnh thoảng dừng lại đặt câu hỏi. Bên dưới, những cánh tay nhỏ liên tục giơ lên, tiếng học trò ríu rít trả lời, mỗi em một cách liên tưởng.

Giáo viên vừa kể chuyện vừa vẽ, thỉnh thoảng dừng lại đặt câu hỏi cho học sinh
ẢNH: YẾN THI
Khi được hỏi về câu chuyện của số 6, mỗi em lại có một cách hình dung khác nhau. Có em bảo số 6 giống hình ảnh người mẹ đang mang em bé trong bụng; vài em khác nhanh nhảu gọi tên "ốc sên, ốc sên".
Bắt đầu từ những câu chuyện, hình ảnh gần gũi, rồi từng bước kết nối với kiến thức, là cách học sinh (HS) ở đây làm quen với chữ cái và con số.
Mỗi chữ cái là một nhân vật, mỗi nhân vật tạo nên một câu chuyện được kể mỗi ngày nằm trong chuỗi chuyện dài kết nối chặt chẽ, khiến trẻ tò mò và hứng thú. Chẳng hạn, chữ a có chú cá, chữ b có bạn bướm, chữ c có anh cò, chữ h có cô hươu...
Qua nhiều lần tiếp xúc, trẻ dần hình thành mối liên hệ giữa chữ cái, con số với câu chuyện và hình ảnh tương ứng. Khi nhắc đến một âm hay một chữ, các em có thể nhớ lại hình ảnh đã được GV kể, vẽ và cùng khám phá trong lớp. Những con số cũng được giới thiệu theo cách tương tự.
Theo cô Nguyễn Thị Anh Thư, đồng sáng lập Trường tiểu học Hiền Trí, những câu chuyện giúp trẻ kết nối hình ảnh với kiến thức thực tế. Nội dung được xây dựng dựa trên đặc điểm, tính chất của sự vật, hiện tượng, chứ không chỉ là những liên tưởng tùy ý. Khi đã nhận diện và thực hành các âm, GV tiếp tục hướng dẫn trẻ thay đổi phụ âm đầu để tạo ra từ mới.
Theo cô Thư, điều quan trọng không chỉ là trẻ nhớ được chữ hay viết đúng từ, mà còn từng bước hình thành thói quen tư duy và học tập, các em biết đặt câu hỏi, tự nảy ra ý tưởng, trao đổi với bạn và diễn đạt suy nghĩ một cách tự nhiên.
Học tập từ trực quan sinh động
Quan sát lớp học, một điều dễ nhận thấy là trên bàn học của các em không có sách giáo khoa, vở viết hay bút. Hầu hết HS hướng mắt lên bảng, theo dõi hình vẽ của GV và tham gia trả lời câu hỏi.

Thay vì làm bài tập toán trong vở, học sinh được làm bài tập số đếm bằng các thanh gỗ
ẢNH: YẾN THI
Cô Anh Thư cho biết nhà trường vẫn thực hiện đầy đủ các quy định của Bộ GD-ĐT. HS được trang bị sách giáo khoa; phụ huynh phối hợp với nhà trường chuẩn bị tài liệu học tập cho con. Sách giáo khoa được sử dụng linh hoạt và đúng thời điểm để các em học sinh khai thác tài nguyên trong sách hiệu quả nhất. Giáo viên hướng dẫn HS đọc bài và chuẩn bị trước nội dung học tập ở nhà.
Riêng ở những tiết học kiến thức mới, chẳng hạn khi học đánh vần từ mới trong giờ tiếng Việt hay giờ toán, HS tập trung vào các hoạt động trải nghiệm trực quan để cùng GV khám phá kiến thức mới trước khi làm các bài trong sách. "Kiến thức đã được GV chuyển tải thành các hoạt động trên lớp, để trẻ tập trung theo dõi, tương tác và trực tiếp tham gia vào bài học", cô Thư cho biết.
Để làm được điều đó, GV không chỉ chuẩn bị nội dung mà còn phải biết kể chuyện, vẽ tranh và tổ chức hoạt động. "Nhà trường tổ chức đào tạo nhiều kỹ năng vẽ để GV có thể minh họa trực tiếp trên bảng", cô Thư nói.
Chị Nguyễn Thiên An cho biết, dù con mới học tại trường chưa lâu, gia đình đã nhận thấy trẻ vui vẻ, hào hứng hơn khi đến lớp. Theo chị, khối lượng học tập được nhà trường cân đối phù hợp với lứa tuổi. Các em vẫn học tập nghiêm túc nhưng không bị quá tải, có thời gian vui chơi, trải nghiệm và phát triển kỹ năng.

Bên dưới, các em học sinh chăm chú nghe giáo viên kể chuyện, tích cực trả lời. Trên bàn của các em không có sách giáo khoa, vở viết hay bút. Các em chủ yếu hướng mắt lên bảng, tham gia trả lời câu hỏi
ẢNH: YẾN THI
"Với gia đình, giáo dục hiệu quả không nhất thiết phải đến từ việc học thật nhiều, mà quan trọng là khơi gợi được niềm vui học tập và giúp trẻ hình thành sự chủ động trong quá trình tiếp nhận kiến thức", chị An chia sẻ.
25 phút để trẻ học cách hiểu mình, hiểu người
Không chỉ đổi mới cách tiếp cận kiến thức, nhà trường còn dành thời gian riêng để HS nhận diện cảm xúc, học cách lắng nghe và thấu hiểu bản thân cũng như những người xung quanh.
Đầu giờ chiều, HS ngồi quây quần thành vòng tròn cùng GV. Không phải học kiến thức mới hay làm bài tập, các em có thời gian lắng lại, chia sẻ câu chuyện của mình, lắng nghe bạn bè và nhận ra những cảm xúc của chính mình. Đó là 25 phút sinh hoạt mỗi buổi chiều tại trường, gắn với SEE Learning - chương trình giáo dục cảm xúc, xã hội và đạo đức được phát triển tại ĐH Emory (Mỹ).
Buổi sinh hoạt được tổ chức theo tiến trình 5 bước. Trước tiên, các em dành thời gian chú tâm vào cơ thể, theo dõi hơi thở, nghĩ về những điều khiến mình cảm thấy an toàn để nhận biết trạng thái hiện tại. Sau đó, cô và trò cùng trò chuyện về một chủ đề thông qua những câu chuyện, tình huống gần gũi trong cuộc sống.
Không chỉ ngồi nghe, HS còn được tham gia các hoạt động viết, vẽ, đóng vai để khám phá vấn đề theo nhiều cách khác nhau. Từ những trải nghiệm ấy, các em nhìn lại cảm xúc, suy nghĩ của mình, chia sẻ điều đã nhận ra và cùng GV đúc kết bài học, tìm cách vận dụng vào cuộc sống hằng ngày.
Cô Lê Thị Bích Nguyệt, đạt chứng nhận Facilitator Level 1 của chương trình SEE Learning do ĐH Emory cấp, đồng sáng lập trường, cho biết những giờ sinh hoạt vòng tròn dần trở thành khoảng thời gian quen thuộc mà HS hào hứng chờ đợi. Các em biết gọi tên cảm xúc, nhận ra khi nào mình vui, buồn, lo lắng hay khó chịu; đồng thời nhớ được những cách giúp bản thân bình tĩnh và trở về trạng thái an ổn.
Từ những vòng tròn nhỏ mỗi ngày, nhà trường mong muốn xây dựng một môi trường mà ở đó, việc chăm sóc đời sống tinh thần luôn song hành với học tập; sức khỏe thể chất, sự phát triển trí tuệ và năng lực cảm xúc của trẻ đều được quan tâm.









Bình luận (0)