Học gì để góp phần tạo nên những bộ phim 'bom tấn'?

Vào lúc 14 giờ ngày 23.4, Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến do Báo Thanh Niên tổ chức với chủ đề "Khi công nghiệp văn hóa cất cánh, AI đổi luật chơi: Người trẻ nên chọn gì trong ngành kỹ xảo điện ảnh (VFX), diễn hoạt 3D (Animation) và đồ họa game" sẽ giúp bạn trẻ hiểu rõ hơn về những ngành học rất hot trong nền công nghiệp hậu kỳ và giải trí.

Chương trình được trực tuyến tại địa chỉ thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà trí tưởng tượng không còn biên giới. Từ những trận chiến trong phim sử thi khoa học viễn tưởng Dune: Hành tinh cát, những sinh vật kỳ ảo trong Avatar, cho đến những thế giới sống động trong các trò chơi điện tử... Tất cả các bộ phim bom tấn này đều được nhào nặn bởi bàn tay của những 'phù thủy' công nghệ.

Nhưng đằng sau những thước phim triệu đô hay những game thu hút đó là gì? Liệu đam mê vẽ hay chơi game có đủ để bạn trụ vững trong ngành kỹ xảo điện ảnh (VFX), diễn họa 3D hay đồ họa game?

Theo các báo cáo, thị trường VFX, 3D Animation và Game trên thế giới mang lại doanh thu khủng, mỗi năm hàng trăm tỉ đô la. Tại Việt Nam, thành công của phim Mưa Đỏ với hơn 700 shots kỹ xảo và kỷ lục mọi thời đại về doanh thu phòng vé với 714 tỉ, hay phim Tử chiến trên không và Địa đạo cũng có thành công vang dội về mặt tiếng tăm và thương mại, đều có sự đầu tư thích đáng về kỹ xảo 3D.

Bên cạnh đó, các show diễn âm nhạc quốc gia nhân dịp A80 hay Anh trai vượt ngàn chông gai có hàm lượng rất cao về kỹ xảo 3D trên màn hình LED sân khấu. Sự phát triển mạnh mẽ của ngành truyền thông giải trí của Việt Nam đang là cơ hội lớn để những người làm nghề hậu kỳ thể hiện tài năng.

Để làm việc trong lĩnh vực này, bạn trẻ có thể lựa chọn 3 ngành học kỹ xảo (VFX), diễn hoạt 3D (3D Animation) và đồ họa game (Game Art Design). Nhưng giữa những ngành học này có sự giống và khác nhau ra sao?

Sau khi học xong, liệu có phải chỉ làm phim hay game hay có thể mở rộng sang các lĩnh vực khác như quảng cáo, kiến trúc, giáo dục…? Một bạn học VFX sau này có thể làm trong ngành game không? Một bạn học 3D Animation sau này có thể làm phim hay làm game không? Mức lương và cơ hội thăng tiến khi học những ngành này ra sao?

ẢNH: MAAC

Tại chương trình tư vấn, các chuyên gia không chỉ giải đáp những thắc mắc trên, mà còn chia sẻ về thị trường lao động, nhu cầu nhân lực của các ngành kỹ xảo, diễn hoạt 3D và đồ họa game, các tố chất cần thiết để có thể học tốt và phát triển sự nghiệp…

Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến chiều 23.4 có các khách mời

ảnh: Lê Thanh Hải

• Anh Hoàng Việt Hùng, Founder & CEO của Sparta VFX Studio, một studio hình ảnh số thành lập từ năm 2015 tại Hà Nội, hoạt động mạnh trong các mảng VFX cho phim và truyền hình, game cinematic trailer, CGI quảng cáo và các hình thức sản xuất hình ảnh số quy mô lớn.
• Anh Võ Huy Giáp, Giám đốc Đào tạo Học viện MAAC, đồng thời là Founder của Layer5 Animation Studio. Trước khi trở thành người phụ trách đào tạo tại MAAC, anh Giáp từng có hơn 3 năm giảng dạy 3D Animation và Modeling tại Pixel Blue College, Canada.
• Đặng Huệ My, học viên kỳ 4, khóa 3D Animation, Học viện MAAC.

Việt Nam đang có nhiều lợi thế

Hiện nay, chúng tôi nhận được các câu hỏi gửi về Báo Thanh Niên và rất nhiều người không phân biệt được giữa 3 khái niệm kỹ xảo (VFX), diễn hoạt 3D (3D Animation) và đồ họa game (Game Art Design). Vì có vẻ như khóa học 3 lĩnh vực này đều cho ra các sản phẩm đẹp hơn, hoành tráng hơn so với thực thế. Vậy sự khác nhau và điểm chung mang tính chuyên môn của 3 lĩnh vực này là gì? 

Anh Hoàng Việt Hùng, Founder & CEO của Sparta VFX Studio cho rằng bạn trẻ nên tự hỏi xem mình thực sự muốn gì, lúc đó sẽ xác định được con đường mình đi. Trong quá trình đầu chưa thấy phù hợp thì các bạn vẫn có thể chọn lại.

Anh Võ Huy Giáp, Giám đốc Đào tạo Học viện MAAC, cho hay 3 năm trở lại đây, phim chiếu rạp của VN có rất nhiều lựa chọn, có năm hơn 30, hơn 50 phim chiếu. số lượng phim ngày càng nhiều do nhu cầu người xem nhiều. Nước ngoài đang muốn đầu tư vào VN để làm phim về VN. Những năm sau số lượng phim chiếu rạp sẽ ngày càng nhiều hơn, không chỉ nhiều về số lượng mà khán giả cũng khó tính hơn. Từ đó nhu cầu nhân sự cũng cần nhiều.

MAAC hiện có 3 chuyên ngành VFX, 3D Animation và game, nhiều trường ĐH chính quy cũng đang nghiên cứu để tuyển sinh đào tạo. Nhu cầu tuyển dụng của các studio là rất lớn. Các studio cũng đầu tư với chi phí rất lớn. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của lĩnh vực này.

Anh Hoàng Việt Hùng cho biết thêm trong mấy năm qua chúng ta nghe nhiều tin các studio lớn trên thế giới gặp khó khăn. Nhưng thực ra VN đang có nhiều lợi thế. VN là một trong những thị trường mới nổi, có lợi thế về giá cả, nhân sự. Có nhiều bạn trẻ đang làm trong các dự án phim lớn trên thế giới, điều đó khẳng định người Việt có đủ khả năng đáp ứng.

''Chúng ta phải chuẩn bị đủ nhân sự kỹ thuật cao để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời gian tới. VN cũng có những chính sách phát triển văn hoá, phim ảnh, công nghiệp giải trí'', anh Hùng nhấn mạnh.

Theo anh Hoàng Việt Hùng, Việt Nam vốn dĩ trở thành công xưởng gia công đồ họa cho thế giới, làm nhiều phim cho Disney, Netflix. Nhiều quốc gia lúc đầu cũng là công xưởng gia công, sau đó họ có những bộ phim của riêng. Việc gia công giúp tiết kiệm thời gian thay vì phải tự mày mò. Các hãng lớn đưa quy trình cho Việt Nam gia công, giúp chúng ta học được quy trình, cách quản lý một dự án... Sau này khi nguồn lực đủ, cả hạ tầng lẫn con người, Việt Nam cũng sẽ có sản phẩm riêng của mình. Nhiều dự án phim của Việt Nam cũng do người Việt tự sáng tạo. Làm xưởng gia công sẽ là bước đệm quan trọng cho tương lai. Hiện nay chúng ta có công nghệ, có công cụ nên rất nhiều lợi thế.

ảnh: Lê Thanh Hải

Thị trường lao động tại Việt Nam về ngành kỹ xảo điện ảnh (VFX), diễn hoạt 3D (Animation), đồ họa game

Anh Võ Huy Giáp cho hay cả 3 ngành này đều phục vụ cho giải trí trên nền tảng số. VFX không chỉ làm kỹ xảo cho phim mà còn cho nhiều sản phẩm của nhiều lĩnh vực. 3D Animation làm phim hoạt hình cũng cần kỹ xảo. Có những bộ phim có cảnh nguy hiểm, cần diễn viên đóng thế do 3D tạo ra vì nếu con người đóng thế sẽ rất nguy hiểm. Trong game cũng có các kỹ thuật của 3D Animation hỗ trợ. 3D Animation được ứng dụng trong VFX, game.

Có những bộ phim cần bối cảnh ngày xưa, 3D Animation sẽ tạo ra bối cảnh. Các em thích loại kỹ năng nào thì chọn kỹ năng đó để học nhưng học xong các em có thể làm được nhiều công việc trong các lĩnh vực khác nhau. Công nghệ ngày càng phát triển nên đây là công cụ đắc lực, lúc này các bạn chỉ cần phát triển tư duy sáng tạo thêm nhiều hơn nữa.

Anh Huy Giáp cũng cho hay khi mới bắt đầu làm việc, mức lương khởi điểm chung tại TP.HCM khoảng 8 triệu đồng/tháng, sau đó tùy năng lực và kinh nghiệm sẽ tăng theo thời gian. Có 2 hướng về mức độ thăng tiến:. Một là phát triển kỹ năng thành chuyên gia hoặc trở thành nhà sản xuất, quản lý dự án...

ảnh: Lê Thanh Hải

Để học và làm việc tốt ở ngành 3D Animation, cần những tố chất nào?

Tham gia chương trình, nhiều bạn đọc gửi câu hỏi mong muốn được giải đáp. 

Một bạn đọc thắc mắc: ''Em rất yêu thích những bộ phim có sử dụng kỹ xảo điện ảnh hoành tráng như Chiến tranh giữa các vì sao, Avatar… Để tạo ra những cảnh phim tuyệt vời như vậy, có cần sự phối hợp giữa đạo diễn và người làm hậu kỳ (kỹ xảo) hay không? Em muốn học thì có những hình thức nào, em nên tự học, học các khóa online hay ở trường chuyên nghiệp như MAAC? Theo các anh thời gian học là bao lâu có thể làm việc được?

Anh Hoàng Việt Hùng cho hay để được nhận các dự án lớn phải có kinh nghiệm, được rèn luyện qua nhiều dự án, có bề dày thành tích... Phải có sự trao đổi, phối hợp chặt chẽ với đạo diễn để hiểu được đạo diễn muốn gì, nhân vật trông phải như thế nào, bối cảnh ra sao... Học bài bản tại trường là sẽ giúp các bạn đỡ phải tự mày mò, rút ngắn được thời gian, được cung cấp nền tảng cơ bản. Tuy nhiên bên cạnh đó phải có khả năng tự học hàng ngày.

Một bạn đọc khác cho biết: ''Em vẽ không đẹp thì có thể học được 3D Animation hay không? Còn với ngành đồ họa game thì có phải chơi game giỏi học ngành này cũng sẽ giỏi?''. 

Anh Võ Huy Giáp  nhận định: Học ngành này không cần phải vẽ đẹp. Quan trọng là phải có trí tưởng tượng, cảm nhận tốt, đã có công nghệ hỗ trợ. Nếu biết vẽ thì có nhiều lợi thế khi có khả năng cảm thụ màu sắc đường khối, cảm nhận và tưởng tượng tốt.

Các bạn nên có trải nghiệm chơi game để học ngành này tốt hơn. Chơi nhiều thể loại game khác nhau để biết tại sao game này hay với mình mà dở với người khác hoặc ngược lại. Lúc này chơi game là để phân tích để học, để sáng tạo.

''Để học tốt và làm việc tốt ở ngành 3D Animation, ngoài sự yêu thích và đam mê thì bạn trẻ cần có các tố chất, tính cách nào?'' là băn khoăn của nhiều bạn trẻ muốn theo đuổi ngành này.

Theo Đặng Huệ My,  tố chất để học tốt ngành này là phải có sự kiên trì vì trong quá trình học sẽ có lúc bị nản khi gặp khó khăn. Có những bài tập phải sửa đi sửa lại 4-5 lần, nếu không có sự kiên trì thì sẽ bỏ cuộc giữa chừng. Tiếp đến là tinh thần học hỏi, chủ động và khả năng tự học. Khi không biết gì thì hỏi thêm thầy cô.

Anh Võ Huy Giáp nói thêm: Giảng viên rất mong muốn học viên hỏi càng nhiều càng tốt. Càng chủ động, ham học hỏi thì các em càng có nhiều kiến thức, kỹ năng. Ngoài ra học viên phải tự học vì công nghệ thay đổi rất nhanh.

ảnh: Lê Thanh Hải

AI tác động thế nào đến lĩnh vực thiết kế, nghệ thuật?

Có một thực tế là hiện nay trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm được quá nhiều việc, đặc biệt trong lĩnh vực thiết kế. Vậy học sinh có nên học VFX, 3D Animation, Game Art hay không? Với sự tác động của AI, chương trình đào tạo của MAAC có những đổi mới gì? Cơ hội thực tập, thực hành và tham gia các dự án khi còn đang theo học?

Anh Hoàng Việt Hùng nhận định AI là công cụ hỗ trợ rất tốt trong lĩnh vực này. Tuy nhiên AI vẫn có giới hạn lớn, không phải là công cụ toàn năng. Thời gian tới công cụ AI sẽ không còn rẻ. Sự sáng tạo là yếu tố vô cùng quan trọng. ''Bạn trẻ cần giỏi các kiến thức kỹ năng nền tảng cơ bản để làm chủ và tạo sự khác biệt lớn với AI bằng sự sáng tạo'', anh Hùng nhấn mạnh.

Anh Võ Huy Giáp thì quan niệm AI không có con người ra lệnh thì không thể làm việc nên con người vẫn là chủ thể. Những sản phẩm sử dụng AI thì con người vẫn thẩm định khâu cuối cùng. AI chỉ giúp rút ngắn thời gian. Người có kiến thức nền tảng mới có thể thẩm định và chỉnh sửa sản phẩm.

''Người làm trong lĩnh vực này có nhiệm vụ hiện thực hóa tầm nhìn của đạo diễn. AI không thể hiểu để làm nếu không có con người ra lệnh chi tiết'', anh Giáp nhấn mạnh.