Kẹt xe ở TP.HCM: Vì sao mở rộng đường vẫn chưa đủ?

Những ngày đầu tổ chức lại giao thông tại vòng xoay Điện Biên Phủ để giảm kẹt xe, không ít người đi đường lúng túng vì phải làm quen với cách lưu thông mới. Có người đi nhầm làn, có người phải chạy thêm một đoạn mới quay đầu được.

Sau các lần điều chỉnh phân làn và đèn tín hiệu, tình hình giao thông tại khu vực này dần ổn định. Dòng xe được tách theo từng hướng di chuyển, giảm cảnh chen cắt giữa các luồng phương tiện như trước. Trước đó, làn đường đảo chiều trên đường Cộng Hòa cũng từng gây nhiều bỡ ngỡ trong những ngày đầu vận hành nhưng đã góp phần tăng khả năng thoát xe tại cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Thay vì chờ thêm một con đường mới hay một cây cầu mới, nhiều giải pháp gần đây tập trung vào việc giúp dòng xe di chuyển hợp lý hơn trên những tuyến đường vốn đã quá tải từ lâu.

Vì sao mở thêm đường vẫn chưa đủ?

Chị Nguyễn Quỳnh An (phường Hiệp Bình) cho biết mỗi ngày mất khoảng 40 phút để đi từ nhà đến công ty ở phường Xuân Hòa. Thế nhưng vào giờ tan tầm, nếu gặp ùn tắc trên đường Điện Biên Phủ, thời gian về nhà có thể kéo dài hơn một giờ.

Đây cũng là tình cảnh quen thuộc của nhiều người lao động tại TP.HCM. Dù nhiều tuyến đường, nút giao đã được mở rộng hoặc điều chỉnh tổ chức giao thông, áp lực đi lại vẫn rất lớn khi lượng phương tiện ngày càng tăng. Câu chuyện của chị Quỳnh An cho thấy áp lực giao thông không chỉ nằm ở một điểm kẹt xe cụ thể mà còn liên quan đến nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Trong nhiều năm qua, đầu tư hạ tầng luôn được xem là giải pháp quan trọng để giảm ùn tắc. Tuy nhiên, theo ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng phòng Quản lý, bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), việc mở rộng đường tại khu vực nội đô ngày càng gặp nhiều khó khăn do quỹ đất hạn chế, chi phí giải phóng mặt bằng lớn và thời gian thực hiện kéo dài.

Chính vì vậy, TP.HCM liên tục thử nghiệm những cách tổ chức giao thông mới tại các điểm thường xuyên kẹt xe. Khi số lượng phương tiện tiếp tục tăng qua từng năm, thành phố cần thêm nhiều giải pháp khác để hỗ trợ việc đi lại của người dân. Trước mắt, TP.HCM tập trung khai thác hiệu quả metro số 1, mở rộng mạng lưới xe buýt kết nối và tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác điều hành giao thông.

Phòng CSGT Công an TP.HCM cho hay hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai trên hàng trăm tuyến đường, nút giao trọng điểm và các khu vực thường xuyên xảy ra kẹt xe.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Nếu trước đây lực lượng chức năng chủ yếu phát hiện kẹt xe qua tuần tra trực tiếp hoặc phản ánh từ hiện trường, hiện nay nhiều điểm ùn ứ đã được nhận diện sớm hơn thông qua hệ thống camera giám sát. Từ đó, CSGT có thể đưa ra phương án phân luồng, điều tiết từ xa hoặc điều động lực lượng đến hiện trường để xử lý.

Theo Phòng CSGT, cùng với các giải pháp tổ chức giao thông tại hiện trường, hệ thống camera AI đang góp phần nâng cao hiệu quả điều hành giao thông đô thị, giúp nhiều điểm ùn ứ được giải tỏa sớm hơn và hạn chế tình trạng kẹt xe kéo dài.

"Trong thời gian tới, hệ thống camera AI sẽ tiếp tục được mở rộng đến các tuyến đường mới, khu vực ngoại thành và nghiên cứu kết nối với đèn tín hiệu giao thông cùng các hệ thống điều hành thông minh khác nhằm nâng cao khả năng điều tiết giao thông trên toàn thành phố", đại diện Phòng CSGT chia sẻ.

Không phải việc gì cũng dồn vào trung tâm

Ngay cả khi các nút giao được tổ chức lại tốt hơn, giao thông công cộng được mở rộng hay công nghệ được ứng dụng nhiều hơn, áp lực ùn tắc vẫn khó giảm nếu mỗi ngày hàng trăm nghìn người tiếp tục đổ vào trung tâm.

Đại diện Sở Xây dựng đánh giá áp lực ùn tắc không xuất phát riêng từ hạ tầng. Việc nhiều người phải sống ở một nơi, làm việc ở một nơi khác khiến nhu cầu di chuyển xuyên tâm mỗi ngày ngày càng lớn.

"Khi phần lớn việc làm, dịch vụ và các hoạt động kinh tế vẫn tập trung ở khu vực lõi đô thị, nhu cầu đi lại vào trung tâm tiếp tục gia tăng. Điều này tạo thêm áp lực cho hệ thống giao thông vốn đã quá tải ở nhiều khu vực", ông Hải nói.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Do đó, TP.HCM đang nghiên cứu mô hình phát triển đô thị đa cực, từng bước hình thành thêm các trung tâm kinh tế - dịch vụ tại những khu vực lân cận nhằm giảm áp lực dồn nén vào khu vực trung tâm. Theo định hướng của Sở Xây dựng, các khu dân cư, thương mại và dịch vụ sẽ được phát triển quanh các đầu mối giao thông công cộng lớn.

"Cách làm này hướng đến việc giúp người dân tiếp cận nơi làm việc, trường học và các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn, giảm nhu cầu di chuyển quãng đường dài mỗi ngày. Bên cạnh đó, khi hệ thống vận tải công cộng đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại, thành phố sẽ từng bước nghiên cứu các đề án kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân theo lộ trình phù hợp", đại diện Sở Xây dựng thông tin.

Với người dân TP.HCM, điều dễ cảm nhận nhất vẫn là quãng đường đi làm có bớt kẹt xe hơn hay không, thời gian về nhà có ngắn hơn hay không. Bởi với nhiều người dân, đó mới là thay đổi dễ nhận thấy nhất trong cuộc sống hằng ngày.