Phía sau mỗi phương án chống kẹt xe được triển khai thời gian qua tại TP.HCM là một quy trình ít người nhìn thấy. Từ việc điều chỉnh một nút giao đến thay đổi thời lượng đèn tín hiệu, Sở Xây dựng cùng lực lượng CSGT phải thu thập dữ liệu, phân tích dòng xe và mô phỏng nhiều kịch bản trước khi đưa ra quyết định.
Các phương án tổ chức giao thông ở TP.HCM không còn được xây dựng chủ yếu từ kinh nghiệm hay cảm nhận thực tế, mà dựa trên dữ liệu giao thông và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình quản lý, điều hành giao thông đô thị.
Hệ thống camera AI giúp điều hành, xử lý vi phạm giao thông trên địa bàn TP.HCM
ẢNH: NHẬT THỊNH
AI đang tham gia điều hành giao thông
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết thông qua Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị, AI hiện được ứng dụng trong nhiều khâu khác nhau. Hệ thống camera tích hợp AI có khả năng tự động nhận diện và phân loại phương tiện, đọc biển số xe, đồng thời đo đếm lưu lượng giao thông theo thời gian thực để cơ quan chức năng có phương án chống kẹt xe.
AI cũng hỗ trợ phát hiện các tình huống bất thường như phương tiện dừng đỗ sai quy định, tai nạn giao thông hoặc khi mật độ phương tiện vượt ngưỡng cho phép. Khi phát hiện các tình huống bất thường, hệ thống sẽ gửi cảnh báo về trung tâm điều hành để Sở cùng CSGT theo dõi và phối hợp xử lý.
Theo Phòng CSGT Công an TP.HCM, hệ thống camera AI đã được bố trí trên hàng trăm tuyến đường, nút giao trọng điểm và các khu vực có tình hình giao thông phức tạp trên địa bàn thành phố.
Hệ thống camera phủ khắp đường phố góp phần thay đổi ý thức giao thông, qua đó kéo giảm kẹt xe tại TP.HCM
ẢNH: NHẬT THỊNH
Các vị trí lắp đặt được lựa chọn dựa trên nhiều tiêu chí như khu vực thường xảy ra tai nạn giao thông, nơi có mật độ phương tiện cao hoặc các tuyến đường dễ phát sinh vi phạm. Mục tiêu là tăng khả năng giám sát, hỗ trợ phát hiện vi phạm và giúp công tác điều hành giao thông hiệu quả hơn.
Dự kiến hệ thống camera AI sẽ tiếp tục được mở rộng đến các tuyến đường mới và khu vực ngoại thành. Cùng với đó, Sở Xây dựng và Phòng CSGT Công an TP.HCM cũng nghiên cứu tích hợp thêm các công nghệ nhận diện hành vi, phân tích dữ liệu theo thời gian thực, đồng thời kết nối với hệ thống đèn tín hiệu và điều hành giao thông thông minh để nâng cao hiệu quả quản lý.
Không còn làm theo cảm tính
Theo ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông, Sở Xây dựng TP.HCM các phương án tổ chức giao thông hiện nay không được xây dựng dựa trên cảm nhận chủ quan mà dựa trên hệ sinh thái dữ liệu giao thông. Trước khi quyết định điều chỉnh tổ chức giao thông tại một nút giao hoặc tuyến đường, cơ quan chức năng phải thu thập và phân tích nhiều nguồn dữ liệu khác nhau.
Các nguồn dữ liệu bao gồm hình ảnh từ hệ thống camera giám sát thuộc Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị; dữ liệu đo đếm và phân loại phương tiện tại hiện trường; khảo sát các luồng giao thông; nghiên cứu các điểm giao cắt bất lợi; đánh giá hành vi tham gia giao thông của người dân cũng như hiện trạng hạ tầng khu vực.
AI có thể dự báo kẹt xe để cơ quan chức năng phân luồng từ sớm
ẢNH: NHẬT THỊNH
Từ các dữ liệu này, cơ quan chuyên môn có cơ sở đánh giá đặc điểm lưu thông của từng khu vực trước khi xây dựng phương án điều chỉnh phù hợp để chống kẹt xe. "Mỗi tuyến đường, mỗi nút giao đều có những đặc điểm riêng về lưu lượng phương tiện, hướng di chuyển và mức độ xung đột giao thông. Vì vậy, việc thu thập và phân tích dữ liệu thực tế là bước quan trọng trong quá trình xây dựng giải pháp", ông Đỗ Ngọc Hải chia sẻ.
Mô phỏng nhiều kịch bản trước khi triển khai
Sau quá trình thu thập dữ liệu, nhiều kịch bản tổ chức giao thông sẽ được xây dựng và đưa vào mô phỏng trên phần mềm chuyên dụng. Việc mô phỏng giúp cơ quan chức năng đánh giá tác động của từng phương án trước khi triển khai trên thực tế. Từ kết quả mô phỏng, cơ quan chuyên môn sẽ lựa chọn phương án phù hợp để hoàn thiện hồ sơ đề xuất.
Theo đại diện Sở Xây dựng, sau khi hoàn thiện phương án sơ bộ, cơ quan chức năng tổ chức lấy ý kiến từ Ban An toàn giao thông, Công an TP.HCM, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan.
Camera dày đặc tại các giao lộ ở trung tâm TP.HCM
ẢNH: NHẬT THỊNH
Trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông thông tin: "Đối với những khu vực giao thông phức tạp, thành phố sẽ tham vấn các chuyên gia, đơn vị tư vấn và trường đại học trước khi lựa chọn phương án cuối cùng. Việc lấy ý kiến nhiều bên nhằm đánh giá toàn diện tác động của từng giải pháp trước khi áp dụng".
Theo tìm hiểu, TP.HCM đang vận hành hệ thống điều khiển giao thông thông minh ứng dụng công nghệ Digital Twins.
Khác với cách vận hành theo chu kỳ cố định trước đây, hệ thống này có khả năng điều chỉnh thời lượng các pha đèn tín hiệu dựa trên lưu lượng phương tiện thực tế. Ở những hướng có mật độ phương tiện cao, thời gian đèn xanh có thể được kéo dài hơn nhằm tăng khả năng giải tỏa dòng xe. Mô hình này hiện đang được triển khai trên các trục đường Phạm Văn Đồng, Mai Chí Thọ và Võ Văn Kiệt.
Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết một phương án tổ chức giao thông chỉ được xem là hiệu quả khi giúp dòng xe lưu thông thuận lợi hơn, giảm ùn ứ và hạn chế các điểm xung đột giao thông.
Còn với người dân, điều dễ cảm nhận nhất không phải là những thuật ngữ như AI hay dữ liệu giao thông, mà là những chuyến đi ít phải chờ đợi hơn trên các tuyến đường từng là nỗi ám ảnh vì ùn tắc.
Bình luận (0)