Xung quanh cánh đồng tôm bạt ngàn (phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau), Khu bảo tồn loài và sinh cảnh vườn chim Bạc Liêu hiện lên như một "báu vật thiên nhiên" còn sót lại ở vùng bán đảo Cà Mau.

Cò trắng ở vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
"Vương quốc chim" ở Đồng bằng sông Cửu Long
Không chỉ là nơi trú ngụ, sinh sản của hàng chục ngàn cá thể chim cò quý hiếm, vườn chim Bạc Liêu còn là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của hệ sinh thái rừng đặc dụng ở vùng bán đảo Cà Mau - một trong những vùng sinh thái đặc sắc nhất của Việt Nam.

Nhiều loài chim nguy cấp, quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam hiện sinh sống ở vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Ông Lê Chí Linh, Phó giám đốc Ban quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ Bạc Liêu (thuộc Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Cà Mau) cho biết vườn chim Bạc Liêu là hệ sinh thái rừng ngập mặn hình thành hơn 100 năm trước.
Năm 1986, vườn chim Bạc Liêu được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên cấp quốc gia và đến năm 2014 được công nhận là khu bảo tồn loài và sinh cảnh vườn chim Bạc Liêu.
Theo ông Linh, vườn chim Bạc Liêu rộng 125 ha, giá trị nổi bật nhất chính là sự đa dạng về các loài chim. Với 105 loài chim, khoảng 20.000 - 30.000 cá thể đã được ghi nhận, biến khu bảo tồn trở thành một trong những "vương quốc chim" lớn nhất ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đàn cò trắng ở vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Mỗi mùa sinh sản, hàng chục ngàn con cò trắng, còng cọc, vạc, diệc xám... kéo về làm tổ, phủ kín những tán rừng xanh, hiếm nơi nào có được; trong đó loài chiếm tỷ lệ cao là cò, vạc, còng cọc...
Đặc biệt, vườn chim Bạc Liêu còn là nơi xuất hiện 11 loài chim nguy cấp, quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam, như: cò lạo Ấn Độ (giang sen); điêng điểng (cổ rắn); bồ nông chân xám; cò óc (cò nhạn)... cùng nhiều loài chim có giá trị bảo tồn cao.

Hệ sinh thái rừng ngập mặn ở vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Sự hiện diện của những loài này cho thấy chất lượng môi trường sinh thái tại khu bảo tồn vườn chim quan trọng ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Vườn chim Bạc Liêu - kho báu rừng ngập mặn ven biển
Theo ông Linh, hệ sinh thảm thực vật ở vườn chim Bạc Liêu vô cùng phong phú với 32 loài cây, trong đó nổi bật là mắm biển, mắm trắng, mắm đen, đước, cây dà, tra, phi lao, tra, chà là, cây giá, dừa nước... cùng nhiều loài thực vật bản địa khác. Chính những tán rừng đa dạng, sự cộng sinh ấy đã tạo nên môi trường cư trú lý tưởng cho các loài chim sinh sống, làm tổ và sinh sản.

Hàng ngàn cá thể chim, cò về vườn chim Bạc Liêu trú ngụ, sinh sản
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Không chỉ là nơi cư trú của chim, khu bảo tồn còn ghi nhận nhiều loài động vật thuộc nhiều nhóm khác nhau, từ bò sát, lưỡng cư, thú nhỏ đến các loài cá, côn trùng và động vật không xương sống.

Còng cọc làm tổ, sinh sản ở vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Điển hình, như: chồn, rắn, heo rừng, trăn, vọp, sò, ba khía, còng, nghêu, chem chép, tôm, cua, cá đối, cá bóng trăng, cá thòi lòi... Tất cả tạo nên một hệ sinh thái phong phú, góp phần duy trì cân bằng môi trường thiên nhiên cho cả vùng bán đảo Cà Mau.

Chim, cò về vườn chim Bạc Liêu sinh sản
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Bảo tồn vườn chim và hệ sinh thái rừng đặc sắc
Vai trò của vườn chim Bạc Liêu không chỉ dừng lại ở bảo tồn động, thực vật. Những cánh rừng ngập mặn nơi đây còn chống xói lở và góp phần giảm tác động của nước biển dâng. Đối với khu vực bán đảo Cà Mau - nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và sạt lở bờ biển thì vườn chim Bạc Liêu được xem như "lá chắn sinh thái", góp phần nâng cao khả năng thích ứng của toàn vùng.

Cò sinh làm tổ sinh sản trong vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Theo ông Linh, việc bảo tồn vườn chim Bạc Liêu có ý nghĩa và tầm quan trọng. Bởi nếu xảy ra sự cố cháy rừng quy mô lớn, thì vườn chim có nguy cơ bị "xóa xổ". Do đó, nhiều năm qua, công tác bảo tồn tại vườn chim được tăng cường tuần tra, bảo vệ nghiêm ngặt, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng, săn bắt chim, động vật trái phép.

Xung quanh cánh đồng tôm bạt ngàn là vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
Đồng thời phục hồi sinh cảnh, trồng bổ sung thêm nhiều cây bản địa, như: đước, mấm, chà là, cóc... Ban quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ Bạc Liêu thành lập 1 tổ dự báo cấp cháy rừng, thường xuyên theo dõi diễn biến tình hình thời tiết và đo cấp dự báo cháy rừng. Trang bị 4 máy chữa cháy chuyên dụng, 4 xe đẩy vận chuyển máy chữa cháy, xây dựng 3 chòi canh lửa, 3 hồ chứa nước ngọt, nạo vét kênh ngăn lửa dài gần 4.500 m...

Gốc cây tra cổ thụ trong vườn chim Bạc Liêu
ẢNH: PHAN THANH CƯỜNG
"Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức trong cộng đồng coi việc bảo tồn vườn chim Bạc Liêu không chỉ bảo vệ một khu rừng đặc dụng hay nơi cư trú của các loài chim quý hiếm mà còn gìn giữ một phần "di sản" sinh thái đặc sắc của vùng bán đảo Cà Mau và cho các thế hệ mai sau", ông Lê Chí Linh chia sẻ.
Bình luận (0)