Gián đáng iu hông?, Ăm chã húi hay Zombie V4 là những trường hợp như thế. Trong khi Gián đáng iu hông? được sử dụng trong hơn 9,4 triệu video TikTok, thì Ăm chã húi xuất hiện trong hơn 2,6 triệu video ngắn. Những con số ấy thể hiện "sức hút" có thật của một vài ca khúc được gọi là "nhạc vô tri".
Hình ảnh trong MV Gián đáng iu hông?
Ảnh: Chụp màn hình
Điều này trước hết cho thấy thực tế rằng người nghe hôm nay không nhất thiết phải nghe hết một bài hát mới thích nó. Họ có thể không biết tên ca khúc, chẳng nhớ người hát nhưng lại thuộc một câu vì liên tục bắt gặp khi lướt mạng xã hội. Một đoạn nhạc 5 - 15 giây đủ bắt tai đôi khi có sức mạnh lớn hơn cả bài hát dài vài phút. Đó là sự đảo chiều trong cách âm nhạc tiếp cận công chúng - không phải bằng chất lượng sáng tạo hay sự đầu tư nghệ thuật.
Trong thế giới của video ngắn, người ta có thể lấy một đoạn nhạc làm nền cho video, dùng câu hát để diễn tả tâm trạng, biến thành câu cửa miệng hay chất liệu của một trào lưu. Mỗi video lại giúp bài hát ấy tiếp cận thêm người mới. Càng được sử dụng, ca khúc càng được phân phối; càng được phân phối, càng có thêm người sử dụng. Một vòng quay có thể biến đoạn nhạc "vô danh" thành hiện tượng chỉ sau vài ngày. Vì vậy "nhạc vô tri" là sản phẩm kiểu "mì ăn liền" của môi trường nghe nhìn hiện nay bởi tốc độ, sự ngắn gọn và khả năng lan truyền tác động đến thị hiếu người nghe. Và người làm nhạc đang dẫn dắt thị hiếu, chạy theo thuật toán để tạo nên "cơn sốt", còn người nghe đang "bắt trend" với loại nhạc dễ dãi đó.
Tuy nhiên, mạng xã hội có thể khiến một bài hát nổi tiếng rất nhanh và cũng khiến nó bị lãng quên nhanh chóng. Một câu hát hôm nay xuất hiện trong hàng triệu video có thể biến mất khi trào lưu mới xuất hiện ngày mai. Hàng triệu lượt sử dụng chứng minh sức lan truyền, nhưng chưa đủ bảo chứng cho sức sống của tác phẩm. Một đoạn nhạc có thể chiến thắng trên TikTok nhưng không phải là bài hát người ta còn muốn nghe trở lại.
Âm nhạc là loại hình giải trí và chuyển tải cảm xúc ở nhiều góc độ. Khán giả có quyền tìm đến một giai điệu chỉ để thư giãn "một vài trống canh". Nhưng nếu lấy lượt xem và độ viral trở thành chuẩn mực để khẳng định giá trị của một bản nhạc thì môi trường âm nhạc dễ bị kéo vào một cuộc cạnh tranh mà ở đó, cả người sáng tác và người nghe đều bị "đánh lừa" về giá trị thật. Ở đây cần phân biệt giữa giải trí đơn giản và sự dễ dãi. Chưa kể những câu từ, giai điệu "vô thưởng vô phạt" xuất hiện ngày càng nhiều ở các bài hát rồi nhanh chóng viral trên môi trường số sẽ tạo nên một thói quen nghe và thưởng thức, giải trí vô bổ, thiếu bản sắc.
Bình luận (0)