Bởi thực tế chúng ta đều chứng kiến, chi phí tăng mạnh do tác động của chiến sự Trung Đông khiến ngay cả doanh nghiệp (DN) còn điêu đứng. Còn với hộ kinh doanh (HKD), những quán phở, gánh bún, xe bánh mì... nguyên liệu đầu vào đều tăng mạnh trong khi đầu ra phải hết sức cân nhắc, tăng thêm 3.000 - 5.000 đồng đều phải nâng lên đặt xuống nếu muốn giữ khách. Tăng cũng khó mà không tăng thì chết, vòng luẩn quẩn đó cứ trói chân, trói tay họ. Và đằng sau đó là chi phí ăn mòn lợi nhuận, nhiều nơi chỉ còn lấy công làm lời, cũng chưa chắc cầm cự nổi. Chưa kể đặc thù của HKD là cả nhà cùng làm, nghĩa là doanh thu đó, lợi nhuận đó "bổ" cho 3 - 4 đầu chứ không chỉ người đứng tên. Tiếp cận từ khía cạnh này, chúng ta sẽ thấy sự lạc hậu của ngưỡng chịu thuế 1 tỉ đồng với HKD mà Bộ Tài chính đang đề xuất, dù đã được nâng lên gấp đôi mức hiện hành.
Cũng tiếp cận từ khía cạnh này, chúng ta sẽ thấy đề xuất ngưỡng chịu thuế lên 3 tỉ đồng, gấp 3 mức dự tính của Bộ Tài chính, của Phó chủ tịch Hiệp hội DN Cà Mau Nguyễn Duy Thanh hợp lý, hợp tình hơn, dù tính đúng thì vẫn chưa đủ. Cụ thể theo ông Thanh, mức 3 tỉ đồng tương ứng với doanh thu 250 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ các chi phí như thuê mặt bằng, lãi suất, nhân công, HKD còn lợi nhuận khoảng 10%, tương đương 20 triệu đồng. Chia cho 2 vợ chồng, 2 người con thì cũng chỉ 5 triệu đồng/người. Mức này rõ ràng là thấp, thậm chí còn thấp hơn mức giảm trừ gia cảnh với người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/người.
Trong khi HKD không chỉ đối mặt với chi phí đầu vào gia tăng mà chi phí tuân thủ cũng tăng mạnh. Thế nên ngưỡng doanh thu chịu thuế với HKD, nếu chỉ nhìn vào con số 1 tỉ, là đã nâng gấp đôi mức hiện hành hay 3 tỉ như đề xuất của nhiều người là gấp 6 lần mức hiện hành thì thấy cao. Nhưng nhìn trên lợi nhuận, nhìn vào khoản họ thực sự được thụ hưởng trên mỗi người thì lại rất thấp. Đó là chưa nói đến khoản tích lũy để tái đầu tư, nếu muốn hàng triệu HKD lớn mạnh, trở thành DN, đóng góp nhiều hơn nữa vào kinh tế đất nước như mục tiêu mà Đảng và Nhà nước kỳ vọng. Thực tế này cơ quan soạn thảo luật cần phải nhìn thẳng vào và cân nhắc ngưỡng thuế sao cho hợp lý, hợp tình.
Ở một diễn biến khác, số liệu của Cục Thống kê ghi nhận 3 tháng đầu năm, cả nước có 1,6 triệu thanh niên độ tuổi 15 - 24 không việc làm, không học tập, đào tạo (NEET). Nhóm "3 không" này chiếm 11,4% tổng dân số thanh niên cùng độ tuổi, trong đó gần 70% tập trung ở nông thôn và hơn một nửa là nữ; 87% chưa từng được đào tạo chuyên môn kỹ thuật và hơn một nửa trong số này chưa tốt nghiệp trung học phổ thông; chỉ 13% đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên; khoảng 32% có nhu cầu tìm việc. Sẽ như thế nào nếu thuế "quá gắt", HKD chịu không nổi, đóng cửa và đóng góp thêm một cơ số người không có việc làm? Và sẽ như thế nào nếu nhiều người trong con số trên rồi sẽ kiếm được việc nhờ kinh tế hộ? Nên nhớ, HKD đang giải quyết hàng triệu việc làm cho xã hội. Vì thế, chính sách thuế dưỡng HKD phải bao quát cả những vấn đề này, thay vì chỉ nhìn vào số hụt thu của ngân sách. Mà hụt thu (nếu có) cũng chỉ trong ngắn hạn. Về dài hạn, một chính sách thuế hợp lý hợp tình sẽ giúp kinh tế hộ lớn mạnh, từ đó nguồn thu không chỉ tăng hơn mà còn bền vững hơn. Thuế thu nhập cá nhân là minh chứng điển hình, càng nâng ngưỡng giảm trừ gia cảnh thì nguồn thu càng tăng mạnh...
Chốt lại thì thuế trong kỷ nguyên mới cần phải nuôi dưỡng để tạo nguồn thu lâu dài, nhất là với kinh tế hộ, đang chiếm số lượng đông đảo nhất trong các mô hình hoạt động kinh tế hiện nay.
Đừng để thông qua rồi lại lạc hậu, như ngưỡng 500 triệu đồng hiện hành…
Bình luận (0)