Khoảng lặng khó đoán trong chiến sự Mỹ - Iran

Mối lo của Mỹ ?

Tình hình eo biển Hormuz cuối tuần qua bất ngờ yên ắng khi quân đội Mỹ ngừng không kích Iran sau gần 2 tuần oanh tạc liên tục, dù vẫn duy trì lệnh phong tỏa biển nhằm vào đối phương Iran. Thay vào đó, điểm nóng tạm thời chuyển qua khu vực biển Đỏ khi Ả Rập Xê Út (đồng minh của Mỹ) và lực lượng Houthi tại Yemen (đồng minh của Iran) tấn công qua lại.

ẢNH: REUTERS

Lầu Năm Góc không giải thích lý do chiến dịch chống Iran tạm dừng nhưng truyền thông Mỹ dẫn các nguồn thạo tin đưa ra một số lý giải. Theo tờ The New York Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi họp bàn với các cố vấn đã quyết định tạm dừng kế hoạch tấn công vì lo ngại xung đột mở rộng, làm cạn thêm nguồn vũ khí phòng không của Mỹ cho các đồng minh vùng Vịnh. Một quan chức Mỹ tiết lộ với CNN rằng trong cuộc họp tại Nhà Trắng hôm 24.7, Phó tổng thống J.D. Vance và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine đã phân tích cho Tổng thống Trump về những ảnh hưởng tiêu cực tiềm tàng của việc leo thang cũng như lo ngại về kho vũ khí dự trữ.

Theo một số ước tính, đến cuối tháng 4, quân đội Mỹ đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong xung đột với Iran, khiến kho dự trữ bị giảm xuống mức đáng lo ngại. Tình hình từ đó trở nên tồi tệ hơn khi Iran tăng cường phóng tên lửa để đáp trả Mỹ. Hàng loạt đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh phụ thuộc vào nguồn cung tên lửa đánh chặn từ Washington. Tướng Caine được cho là đã báo cáo rằng quân đội hoàn toàn có năng lực khôi phục chiến dịch tấn công mạnh mẽ nhưng việc đó sẽ khiến Iran đáp trả và kho tên lửa đánh chặn sẽ suy kiệt đến mức nguy hiểm. 

Một số yếu tố khác khiến Nhà Trắng lo ngại là sự xa lánh từ các đồng minh chủ chốt ở vùng Vịnh vốn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công của Iran cùng tác động kinh tế liên quan giá dầu và khủng hoảng tị nạn.

Ông Trump không vội

Cuộc xung đột mà Tổng thống Trump từng dự đoán sẽ chỉ kéo dài 4 - 5 tuần nay đã gần bước sang tháng thứ 5 và gây áp lực lên tỷ lệ ủng hộ đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11. Tuy nhiên, chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố không vội vàng trong việc giải quyết xung đột với Iran. Hiện tại, ông nhấn mạnh Mỹ vẫn duy trì cả 2 phương án: sẵn sàng gia tăng áp lực quân sự đồng thời để mở cánh cửa ngoại giao.

Một quan chức khu vực tham gia nỗ lực hòa giải cho biết các hoạt động ngoại giao phối hợp đang được tiến hành và việc hai bên tạm ngừng ăn miếng trả miếng là tín hiệu tích cực giúp ích cho nỗ lực giảm leo thang căng thẳng, theo AP.

Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Michael Singh tại Viện Washington về chính sách Cận Đông (Mỹ) tỏ ra dè dặt trong việc suy đoán ý nghĩa thật sự của đợt tạm ngừng chiến sự hiện tại. "Nếu nó kéo dài nhiều ngày, đó sẽ là điều đáng chú ý nhưng rất khó nói liệu đó có phải là sự tạm dừng mang tính quân sự hay là tạm dừng để cho phép một số hoạt động ngoại giao hậu trường", ông Singh nói.

Trong khi đó, cũng có ý kiến cho rằng quyết định tạm dừng chiến sự của ông Trump phản ánh cả sự sẵn lòng tạo thêm không gian cho ngoại giao lẫn nhận thức rằng nếu không dùng đến các chiến dịch quy mô lớn thì mức độ tấn công hiện tại của Mỹ đã đạt đến giới hạn về hiệu quả.