Không quy định khách hàng phải có tài sản đảm bảo mới được vay vốn

Phát biểu tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - động lực từ kinh tế tư nhân" do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 8.6, tại Hà Nội, đề cập khía cạnh doanh nghiệp gặp khó khi tiếp cận nguồn vốn, ông Bùi Thế Anh, Giám đốc Chiến lược và thực thi EY, phân tích, có nhiều nguyên nhân xuất phát từ khía cạnh nội lực của doanh nghiệp.

Điển hình như, có thể số liệu tài chính kế toán của doanh nghiệp gặp nhiều vấn đề chưa minh bạch. Khi trình bày báo cáo tài chính, thông tin chưa thuyết phục được các bên cấp vốn như ngân hàng hay quỹ đầu tư…

ẢNH: TUẤN MINH

Ngoài ra là vấn đề về quản trị tài chính của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp dẫn đầu làm ổn, nhưng nhìn chung doanh nghiệp làm chưa sắc nét, chưa rõ, gây ảnh hưởng khi trình bày, dẫn tới thiếu thuyết phục, huy động vốn khó khăn... Các vấn đề xâu chuỗi tạo khó khăn cho doanh nghiệp khi muốn huy động vốn từ các nguồn cấp vốn khác nhau.

Ông Đào Văn Hà, Phó vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (Ngân hàng Nhà nước), cho biết quy định pháp luật về cấp tín dụng nói chung và quy định về cho vay nói riêng không quy định khách hàng phải có tài sản đảm bảo mới có thể được vay vốn.

Việc áp dụng biện pháp bảo đảm tiền vay hoặc không áp dụng biện pháp bảo đảm tiền vay do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận, phù hợp với quy định của pháp luật về biện pháp bảo đảm và pháp luật có liên quan.

Bên cạnh đó, tổ chức tín dụng xem xét, quyết định cho vay khi khách hàng có đủ các điều kiện: có năng lực pháp luật dân sự theo quy định của pháp luật; nhu cầu vay vốn để sử dụng vào mục đích hợp pháp, có phương án sử dụng vốn khả thi và có khả năng tài chính để trả nợ.

Đây là những điều kiện cơ bản, cần thiết và áp dụng chung cho tất cả các đối tượng và thành phần trong nền kinh tế nhằm đảm bảo nguyên tắc có hoàn trả, an toàn của hoạt động cho vay.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, việc có tài sản bảo đảm cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình xét duyệt cấp tín dụng, đồng thời là yếu tố gia tăng trách nhiệm trả nợ của khách hàng so với việc cho vay không có tài sản bảo đảm.

"Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tập trung cải tiến quy định nội bộ, cho vay khách hàng dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra; cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng; cho vay dựa trên dữ liệu thanh toán, dòng tiền; cho vay dựa trên các loại hình tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật", ông Hà nói.

Đổi mới phương thức hỗ trợ lãi suất, gỡ vướng cho doanh nghiệp

Theo ông Hà, triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15, tại Nghị quyết số 139/NQ-CP, Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước trình Chính phủ ban hành văn bản hướng dẫn chính sách Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG); hoàn thành trong năm 2025.

ẢNH: TUẤN MINH

Đồng thời, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định hướng dẫn xác định dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Trong năm 2025, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thành việc trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chính sách hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị.

Trong đó, để khắc phục hạn chế của phương thức hỗ trợ lãi suất qua ngân hàng thương mại trước đây, tại dự thảo nghị định trình Chính phủ lần này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất đổi mới phương thức và quy trình thực hiện hỗ trợ lãi suất theo hướng giao UBND cấp tỉnh thực hiện hỗ trợ lãi suất cho khách hàng trên cơ sở nguồn lực của ngân sách địa phương, ngân sách T.Ư cấp bổ sung và nhu cầu hỗ trợ thực tế tại địa bàn, không thực hiện hỗ trợ lãi suất thông qua ngân hàng thương mại như một số chính sách đã từng triển khai thực hiện.

Hiện nay, trên cơ sở dự thảo nghị định do Ngân hàng Nhà nước xây dựng, lãnh đạo Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan này căn cứ quyết định của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn xác định dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị để tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo nghị định đảm bảo tính đồng bộ, khả thi, hiệu quả của chính sách hỗ trợ lãi suất.

"Sau khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng ban hành quyết định, Ngân hàng Nhà nước sẽ rà soát, hoàn thiện dự thảo nghị định và trình Chính phủ ban hành", ông Hà nói.

ẢNH: ĐÌNH HUY

Đặt câu hỏi cho diễn giả, TS Nguyễn Trọng Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty cổ phần staBOO Thanh Hóa, nêu vấn đề, trong lĩnh vực phát triển ngành tre, người dân có đất muốn trồng tre hoặc đang trồng một số cây lâm nghiệp không bền vững như cây keo muốn chuyển sang trồng tre vừa hiệu quả hơn, vừa tốt hơn cho môi trường và chống lũ lụt sạt lở, tuy nhiên thiếu vốn và khó tiếp cận vốn vay. Ông Nghĩa đề xuất có chính sách tín dụng riêng cho từng ngành, hàng, điển hình như ngành tre. 

Trả lời câu hỏi của ông Nghĩa, ông Hà nêu rõ, trồng tre cũng là ngành nghề nằm trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp nói chung.

Hiện nay, các chương trình tín dụng riêng cho từng ngành như ngành trồng tre chưa có, chủ yếu đang có nhiều chương trình phát triển nông, lâm, thủy sản, phục vụ lợi ích diện rộng, quy mô lớn, ảnh hưởng tới nhiều ngành.

"Hiện nay, quy định đã cho phép doanh nghiệp được vay vốn không cần tài sản bảo đảm, đã nâng quy mô từ 300 triệu đồng lên 3 tỉ đồng, tùy đối tượng khách hàng", ông Hà nhấn mạnh.