Làm gì để du lịch mang về 100 tỉ USD?

Áp lực cực lớn

Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị đề ra hệ thống chỉ tiêu định lượng cụ thể cho ngành du lịch giai đoạn 2027 - 2030: đến năm 2030 đóng góp trực tiếp từ 10 - 12% GDP, giữ vững vị thế nhóm đầu Đông Nam Á về quy mô và tốc độ tăng trưởng, đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, và tổng thu từ khách du lịch đạt 80 - 90 tỉ USD.

ẢNH: N.A

Theo thống kê từ Cục Du lịch quốc gia, doanh thu năm 2025 ước đạt khoảng 1 triệu tỉ đồng (tương đương 39,2 tỉ USD), năm 2026 dự kiến đạt doanh thu 1,125 triệu tỉ đồng (tương đương 44,1 tỉ USD). Như vậy, để cán mốc nói trên và tiến tới 100 tỉ USD vào năm 2030, ngành du lịch cần gia tăng thêm 35,9 - 45,9 tỉ USD quy mô doanh thu trong 4 năm (2027 - 2030), tức tỷ lệ tăng trưởng gấp khoảng 2,04 - 2,55 lần.

Điều này đòi hỏi tốc độ tăng trưởng doanh thu ròng phải đạt trung bình từ 16,1 - 19,8%/năm liên tục. Giả sử, kết thúc năm 2026, VN hoàn thành mục tiêu với quy mô doanh thu 44,1 tỉ USD thì chỉ khi vận hành ở kịch bản cao - khách quốc tế tăng 15 - 18%/năm, đến năm 2030 đạt 45 - 50 triệu lượt; khách nội địa phục vụ khoảng 160 triệu lượt, tập trung vào phân khúc khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày - tốc độ tăng doanh thu mới đạt 18 - 20%/năm. Lúc này, doanh thu năm 2027 sẽ đạt 52 tỉ USD, năm 2028 đạt 61,4 tỉ USD, năm 2029 đạt 72,5 tỉ USD và đến năm 2030 cán mốc 87 - 91,5 tỉ USD, chính thức chinh phục dải mục tiêu 80 - 90 tỉ USD.

Lãnh đạo Cục Du lịch cũng khẳng định kịch bản cao là "đường dẫn" duy nhất. Kịch bản thấp và trung bình chỉ nương theo nhịp tăng tự nhiên của lượt khách, trong khi kịch bản cao đòi hỏi sự bứt phá đồng thời ở cả lượng khách quốc tế (15 - 18%/năm) lẫn chất lượng dòng tiền từ phân khúc chi tiêu cao, lưu trú dài ngày để tối ưu hóa doanh thu bình quân trên mỗi đầu người. Điều này đúng với tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị trong Nghị quyết 26.

PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội, cũng đánh giá tổng thu từ khách du lịch đạt 80 - 90 tỉ USD và đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP là những con số mục tiêu rất cao của ngành du lịch. Điều này đòi hỏi ngành du lịch buộc phải làm cho khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, quay trở lại nhiều hơn và sử dụng nhiều sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp Việt tạo ra hơn.

ẢNH: M.K

Loạt "cỗ máy rút hầu bao" chờ bùng nổ

Theo ông Bùi Hoài Sơn, để đạt mục tiêu, cần tổng lực rất nhiều giải pháp, nhưng quan trọng hàng đầu là cải thiện hệ sản phẩm và khả năng tạo giá trị gia tăng. VN có tài nguyên rất phong phú, từ di sản, cảnh quan, ẩm thực, làng nghề đến biển đảo, nhưng tài nguyên tự thân chưa phải là sản phẩm du lịch. Chúng ta vẫn còn thiếu những sản phẩm đủ sức trở thành lý do để du khách lựa chọn VN, kéo dài thời gian lưu trú và sẵn sàng chi trả cao; thiếu các hệ sinh thái dịch vụ hoạt động cả ngày và đêm, kết nối du lịch với công nghiệp văn hóa, biểu diễn nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc, thời trang, mua sắm, ẩm thực, thể thao, chăm sóc sức khỏe, MICE và kinh tế sáng tạo. Nói cách khác, chúng ta có nhiều "điểm để đến", nhưng chưa phải nơi nào cũng tạo được "lý do để ở lại" và "lý do để chi tiêu". Đây là khoảng cách rất lớn giữa tăng trưởng khách và tăng trưởng giá trị.

"Tôi cho rằng dư địa lớn nhất nằm ở sự kết hợp giữa du lịch với văn hóa và công nghiệp văn hóa: biến di sản thành trải nghiệm có chiều sâu. Chúng ta cần đưa nghệ thuật biểu diễn, âm nhạc, điện ảnh, thời trang, thủ công, ẩm thực vào chuỗi tiêu dùng du lịch. Đồng thời, phát triển kinh tế đêm, du lịch mua sắm, MICE, du lịch y tế - chăm sóc sức khỏe, thể thao, du thuyền, đường sắt trải nghiệm và các sự kiện quốc tế. Khi khách có thêm nhiều việc để làm, nhiều câu chuyện để nhớ và nhiều sản phẩm đáng để mua thì doanh thu mới tăng bền vững", PGS-TS Bùi Hoài Sơn hiến kế.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Tỉ phú Johnathan Hạnh Nguyễn, Chủ tịch Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), nhận định: nhiều năm qua, ngành du lịch VN vẫn đang bỏ ngỏ một "mảnh đất màu mỡ" vô cùng đắt giá, là hạ tầng mua sắm tiêu dùng và giải trí quy mô lớn. Vì thế, mục tiêu đạt doanh thu đến năm 2030 tuy là áp lực nhưng cũng đồng thời là động lực bắt buộc ngành du lịch phải thay đổi tư duy: không chỉ tạo ra chỗ chơi, mà phải tạo ra những tổ hợp điểm đến "hái ra tiền".

"Thực tế hiện nay, du lịch đang có "thời cơ vàng" để đột phá khi hàng loạt cơ chế, chính sách quan trọng về Trung tâm tài chính, Khu thương mại tự do, Khu phi thuế quan, trung tâm logistics hay mô hình Factory Outlet... đã chính thức nằm trong Nghị quyết 26. Đây chính là tiền đề then chốt để các "vũ khí hạng nặng" như hệ thống cửa hàng miễn thuế, casino, trung tâm mua sắm tập trung được kích hoạt. Chỉ cần khai phá đúng hướng mảnh đất này, doanh thu du lịch VN sẽ lập tức tăng vọt gấp nhiều lần", ông Johnathan Hạnh Nguyễn nói.

Vị tỉ phú này dẫn chứng, mô hình Factory Outlet là "cỗ máy" hút khách du lịch khủng khiếp mà thế giới đã làm từ lâu. Factory Outlet bán hàng qua mùa giảm giá 30%, 50%, thậm chí 70% mà chất lượng vẫn nguyên vẹn - đó mới chính là nơi giữ chân du khách ở lại lâu hơn và kích thích họ sẵn sàng mở ví. Hay casino chưa bao giờ là mô hình sòng bạc tồn tại đơn lẻ mà luôn là "máy in tiền" nằm ở trung tâm của hệ sinh thái nghỉ dưỡng, nghệ thuật và mua sắm. Casino hút dòng khách nhà giàu, giới trung lưu có mức chi tiêu cực cao. Họ không chỉ "xuống tiền" trên bàn chơi, mà chính nguồn thu khổng lồ từ casino sẽ quay lại tài trợ cho các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, show diễn quốc tế và hạ tầng mua sắm, biến toàn bộ khu phức hợp thành một "đô thị không ngủ" khiến du khách đã vào là không muốn ra, sẵn sàng móc hầu bao.

Để hiện thực hóa các siêu dự án này, "vua hàng hiệu" đề xuất nhà nước ban hành những cơ chế ưu đãi mang tính đột phá. Cụ thể là chính sách hỗ trợ về quỹ đất sạch tại các cửa ngõ hàng không, vùng lõi đô thị; các ưu đãi linh hoạt về thuế quan, thủ tục hoàn thuế VAT cho du khách tại chỗ; cùng cơ chế visa thông thoáng. Bên cạnh đó, việc phân cấp và rút ngắn quy trình phê duyệt các tổ hợp mua sắm - giải trí cao cấp, khu phi thuế quan cũng là yếu tố sống còn để doanh nghiệp tự tin rót vốn.

"Sau khi Sân bay quốc tế Long Thành hoàn thành, cùng với 22 sân bay lớn nhỏ trên toàn quốc thì đây chính là thời điểm chín muồi để chúng ta cùng nhau biến giấc mơ thành hiện thực, góp phần đưa VN vươn lên thành một nước phát triển hùng cường vào năm 2045", ông Johnathan Hạnh Nguyễn nhấn mạnh.