Làm ứng dụng hướng nghiệp giúp học sinh bớt chơi vơi khi chọn ngành

"Anh ơi, giúp em với"

Đó là tin nhắn mà Huy, một học sinh ở Gia Lai (trước đây là Bình Định), gửi cho anh Toàn sau khi biết mình đạt khoảng 15 điểm trong kỳ thi ĐH.

ẢNH: AN VY

Đó không phải là tin nhắn cầu cứu đầu tiên mà anh nhận được. Toàn kể mỗi mùa tuyển sinh, anh thường nhận loạt câu hỏi từ học sinh. Có bạn hoang mang vì điểm số, bạn khác không biết chọn trường nào, học ngành gì…

"Mình càng tư vấn thì thấy các em càng rối và sợ. Có bạn mấy ngày không dám ra khỏi nhà vì ba mẹ la, hàng xóm hỏi điểm", anh kể.

ẢNH: AN VY

Theo anh Toàn, nếu thế hệ trước thiếu thông tin hướng nghiệp thì học sinh hiện nay lại khác. Chỉ vài cú nhấp chuột, các em có thể xem được hàng loạt nội dung về ngành học, điểm chuẩn, việc làm... "Tuy nhiên, thông tin rải rác khiến không ít bạn càng đọc càng khó xác định đâu là lựa chọn phù hợp. Bên cạnh đó, nhiều học sinh chưa trải nghiệm nghề nghiệp thực tế nên dễ chọn ngành theo xu hướng hoặc mong muốn của gia đình", anh chia sẻ.

Điều mà anh Toàn trăn trở nhất là cái giá của một lựa chọn sai không chỉ nằm ở học phí; mà đó còn là lãng phí 4 năm vô ích và tiếp đó còn là làm một công việc không phù hợp với bản thân.

Từ những câu chuyện đó, anh Toàn bắt tay vào xây dựng Ngành Học (https://majorhub.vn). Ứng dụng này thú vị ở chỗ không chỉ đưa ra tên trường, điểm chuẩn hay vài dòng mô tả nghề nghiệp, mà còn giúp học sinh hình dung rõ hơn công việc trong tương lai.

Chẳng hạn, khi khám phá một ngành, bạn có thể thấy 4 năm ĐH sắp tới sẽ học được những gì, môn nào quan trọng, ngành này phù hợp với ai, sau khi tốt nghiệp có thể làm được những công việc gì… Bên cạnh đó, ứng dụng còn có hồ sơ các trường ĐH với thông tin về học phí, ngành đào tạo, cùng hơn 1.000 khóa học thuộc nhiều lĩnh vực.

Theo anh Toàn, phần khóa học được xây dựng để giúp sinh viên bổ sung kỹ năng, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

ẢNH: AN VY

Dự án hướng tới dữ liệu khoảng 400 ngành học. Đội ngũ đọc kỹ chương trình đào tạo của các trường, tìm hiểu từng môn học và mối liên hệ giữa kiến thức trên giảng đường với công việc thực tế. "Mình muốn cả những phụ huynh đã rời việc học từ lâu cũng hiểu ngành đó là gì, để ba mẹ và con có thể ngồi xuống nói chuyện với nhau", anh chia sẻ.

Ứng dụng này khiến học sinh mê tít nhờ nhiều hình thức tương tác như trò chơi, thẻ học, mô phỏng một ngày làm việc của một số nghề… Chẳng hạn với ngành báo chí, người dùng có thể thử trải nghiệm trở thành một nhà báo như tập tành phỏng vấn, khám phá phát thanh, truyền hình...

Ứng dụng còn có tarot (bói bài) như một phần trải nghiệm vui, giúp người trẻ nhìn lại sở thích, điểm mạnh, điểm yếu và cảm xúc của bản thân. Cách kết hợp giữa học và chơi giúp những thông tin hướng nghiệp vốn khá khô khan trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với học sinh.

"Nhiều người nói mình ảo tưởng"

Quá trình biến ý tưởng thành sản phẩm kéo dài gần 2 năm, với không ít thăng trầm. Nhiều lúc, anh Toàn phải đập đi xây lại nhiều lần từ thiết kế, tính năng, cách vận hành… Có thời điểm, anh "chóng mặt" vì chỉ riêng chi phí nhân sự đã lên gần 100 triệu đồng/tháng, chưa kể hosting, tên miền, tác quyền và nhiều khoản đầu tư khác.

ẢNH: NVCC

"Có nhiều người bảo mình ảo tưởng khi bắt tay làm một nền tảng cho học sinh, sinh viên. Nhưng mình nghĩ nếu cứ sợ người khác không tin mà dừng lại thì sẽ chẳng bao giờ biết điều mình làm có thể giúp được bao nhiêu bạn trẻ", anh bộc bạch.

Có những ngày anh Toàn làm việc liên tục 15 - 18 tiếng đồng hồ. Riêng việc hoàn thiện dữ liệu cho 3 - 4 ngành học đôi khi đã mất gần một ngày, bởi từng chương trình đào tạo phải được đọc, đối chiếu rồi diễn giải lại sao cho dễ hiểu nhất có thể. "Mình không muốn giao toàn bộ nội dung cho máy móc. AI có thể giúp mình lên khung, nhưng sau đó vẫn phải đọc, kiểm tra và viết lại. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI thì có những thông tin có thể không chính xác", anh nói.

Ít ai biết anh Toàn từng tốt nghiệp Northumbria University, nhưng khi bắt tay làm Ngành Học, anh gần như phải… học lại từ đầu cách từng ngành được đào tạo. "Mình tự đọc chương trình học, lần theo từng môn để hiểu sinh viên sẽ đi qua 4 năm ĐH ra sao, học gì trước, học gì sau và các kiến thức đó sẽ liên quan thế nào đến công việc thực tế", anh kể.

Hành trình gần 2 năm ấy cũng mang đến cho anh một người bạn cách VN hàng nghìn km. Sunaam (24 tuổi), cộng sự tại Pakistan, gặp anh Toàn thông qua công việc rồi dần trở thành một người anh em thân thiết. "Điều mình trân trọng ở Toàn là anh ấy nhìn mọi người vì chính con người của họ, chứ không đơn thuần xem họ như một phương tiện để đạt mục tiêu", Sunaam chia sẻ.

Theo Sunaam, trong quá trình làm sản phẩm, cả hai từng không ít lần bất đồng; nhưng thay vì ai đúng, ai sai, mọi sự khác biệt đều được đưa ra bàn bạc để tìm phương án tốt hơn.

Bên cạnh đó, Sunaam còn ấn tượng với sự bền bỉ của người bạn VN. "Ngay cả khi làm việc với cường độ áp lực khủng khiếp, Toàn vẫn pha trò và động viên cả đội. Có lẽ nhiều người đã dừng lại từ lâu vì không chịu nổi áp lực, nhưng sự kiên trì của anh ấy thực sự truyền cảm hứng cho tôi", Sunaam nói.

Sự đồng hành ấy cũng được thể hiện bằng những lần họ cùng nhau chạy sản phẩm. Anh Toàn kể có lần để kịp hoàn thiện một tính năng mang ra Hà Nội thử nghiệm, Sunaam đã thức gần 2 đêm liên tục.

Còn chuyện thức khuya dậy sớm chạy tiến độ hay nhận lương chậm khi dự án gặp khó khăn tài chính, theo anh Toàn, đã xảy ra không ít lần.

Từ hai người xa lạ cách nhau hàng nghìn km, họ dần trở thành bạn, cùng theo đuổi một mục tiêu. Đó là làm sao để người trẻ bớt loay hoay hơn khi đứng trước những lựa chọn về ngành học và tương lai.

Anh Trần Đăng Tiến (30 tuổi), làm việc tại Akselos VN, nhận xét Ngành Học có cách tiếp cận gần gũi. "Mình mong sản phẩm tiếp tục hoàn thiện về dữ liệu và trải nghiệm người dùng. Nếu được phát triển tốt, đây có thể là một nguồn tham khảo hữu ích cho học sinh khi tìm hiểu ngành nghề, đồng thời giúp phụ huynh có thêm thông tin hữu ích để cùng con tìm hiểu trước những lựa chọn quan trọng", anh Tiến chia sẻ.

Anh Toàn hiện vẫn tiếp tục bổ sung dữ liệu với mong muốn việc hướng nghiệp không chỉ bắt đầu khi học sinh lớp 12 đứng trước thời điểm đăng ký nguyện vọng, mà có thể sớm hơn từ những năm THCS. Xa hơn, anh dự tính đưa Ngành Học tiếp cận người dùng ở Đông Nam Á.