Lăng kính bạn đọc: Hiểm họa khôn lường từ 'bác sĩ mạng'

Tình trạng "bác sĩ mạng" tràn lan trên các nền tảng xã hội đang rất nhức nhối. Những đối tượng này liên tục quảng cáo "thuốc bí truyền", "phương pháp chữa bách bệnh" phản khoa học và xúi giục bệnh nhân từ chối phác đồ chính thống. Hậu quả là nhiều người bị suy gan, suy thận, thậm chí đe dọa tính mạng vì tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc. Trước tình cảnh tiền mất tật mang do tin lời tư vấn sai lệch, bạn đọc Thanh Niên đề nghị cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc.

Lắm chiêu, nhiều trò

Bày tỏ bức xúc về tình trạng nhiễu loạn "thần y" trên mạng, bạn đọc Cao Pham cho hay bản thân vô cùng hoang mang khi thấy nhiều người ngang nhiên khuyên người cao tuổi không nên đi khám định kỳ hay tầm soát bệnh tật. "Đằng sau những lời khuyên ngược đời ấy có khi là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi", bạn đọc này viết.

MINH HỌA: DAD

Bạn đọc Lê Hoàng Hưng chỉ rõ: "Câu "tôi chỉ chia sẻ kinh nghiệm cá nhân" đang bị lạm dụng như một "lá chắn". Kinh nghiệm cá nhân thì không ai cấm, nhưng nếu nội dung đi kèm hướng dẫn liều dùng, khuyên dừng thuốc đang điều trị, khẳng định bệnh viện "không chữa được gốc" rồi giới thiệu một sản phẩm cụ thể thì đã vượt xa chia sẻ thông thường. Có những kênh còn dựng hình ảnh rất chuyên nghiệp, người kể chuyện nói đúng tâm lý bệnh nhân, xen vào lời chứng thực từ những người không có nhân thân rõ ràng rồi chốt bằng câu "ai cần thì để lại số điện thoại". Rõ ràng là một quy trình bán hàng. Đáng lo là người xem không phải ai cũng nhận ra. Nhất là người lớn tuổi, họ thấy người nói chuyện chân thành thì tin, đâu biết phía sau có thể là cả đội ngũ tiếp thị".

Không dừng lại đó, bạn đọc Nguyễn Thế Học vạch trần thủ đoạn "lách luật" ngày càng tinh vi khi các đối tượng không nói thẳng công dụng chữa bệnh mà thường kể lể rằng "chú tôi từng bị nặng hơn bạn nhưng giờ khỏe", qua đó để người xem tự suy diễn rồi sập bẫy.

"Đáng sợ nhất là những tài khoản lấy chính hoàn cảnh bệnh tật để tạo lòng tin. Họ kể rất chi tiết từng đau đớn, từng tuyệt vọng, từng đi bệnh viện không khỏi rồi "nhờ một phương pháp này mà thay đổi cuộc đời". Người đang mắc bệnh giống vậy nghe rất dễ xiêu lòng. Sau đó mới phát hiện tài khoản ấy ngày nào cũng đăng cùng một kiểu câu chuyện, hết xương khớp lại đến tiểu đường, mất ngủ, dạ dày. Một người bình thường làm sao có thể có trải nghiệm với chừng ấy bệnh và sản phẩm? Rõ ràng có dấu hiệu dựng nội dung để bán hàng nhưng lại khoác áo trải nghiệm cá nhân. Nếu người xem làm theo rồi bệnh nặng hơn thì ai chịu trách nhiệm?... Phải xử lý những tài khoản cố tình lợi dụng lòng tin của người bệnh để kiếm tiền", bạn đọc Vũ Thị Phương Mai đề xuất.

XỬ LÝ CẢ CHUỖI

Bạn đọc Ngô Minh Tuân chia sẻ: "Con cái khuyên thì cha mẹ không nghe, nhưng bác sĩ trên điện thoại nói lại tin ngay", và cho biết mẹ mình thường xuyên gửi vào nhóm gia đình những đoạn clip cắt ghép của các "bác sĩ mạng" để ép con cái làm theo.

Cùng cảnh ngộ, bạn đọc Bùi Thị Vân Thiện kể: "Mẹ tôi hơn 70 tuổi, trước đây chỉ dùng điện thoại để nghe gọi. Từ ngày các con mua smartphone rồi hướng dẫn xem YouTube, Facebook, bà bắt đầu xem rất nhiều video về sức khỏe. Bà đặt mua mấy hộp thuốc nam trị đau khớp vì quảng cáo nói uống một liệu trình là "đi lại nhẹ nhàng, không cần thuốc tây". Hàng gửi đến chẳng có hướng dẫn gì rõ ràng ngoài một tờ giấy in số điện thoại. Cả nhà khuyên không dùng nhưng bà vẫn tin vì trong video có người mặc áo blouse, phía dưới còn rất nhiều bình luận kiểu "tôi khỏi rồi", "cảm ơn bác sĩ". Sau gần tháng uống không thấy đỡ, bà lại được người bán gọi điện khuyên mua thêm liệu trình mạnh hơn. Lúc đó gia đình mới cương quyết ngăn lại. Qua chuyện này mới thấy người già rất khó phân biệt đâu là quảng cáo, đâu là tư vấn y tế thật. Với họ, người xuất hiện trên màn hình nói trôi chảy, có áo bác sĩ, có người bệnh kể chuyện khỏi bệnh là đã đủ tạo lòng tin rồi".

Theo bạn đọc Đỗ Văn Tấn, muốn dẹp loạn "bác sĩ mạng" thì cơ quan quản lý phải xử lý cả chuỗi. Người dựng nội dung sai phải chịu trách nhiệm, người mạo danh bác sĩ phải bị xử lý, đơn vị bán sản phẩm phải bị kiểm tra. Nền tảng nhận tiền để phân phối quảng cáo cũng không thể vô can.

Đồng quan điểm, bạn đọc Lê Minh Phương đề nghị: "Cần xử lý mạnh tay hơn với những người đưa lời khuyên y tế "tào lao" để bán hàng… Nếu chỉ phạt vài chục triệu đồng trong khi số tiền kiếm được từ quảng cáo và bán hàng lớn hơn nhiều thì chẳng có tác dụng răn đe. Nên tính mức phạt dựa trên doanh thu bất chính, buộc hoàn trả tiền cho người bị lừa, cấm hoạt động quảng cáo trong thời hạn nhất định và chuyển hồ sơ hình sự khi gây ra hậu quả nghiêm trọng".