Lấp lánh những tài năng cải lương trẻ

Cải lương Nam - Bắc hòa quyện

Thật sự đây là cuộc hội tụ diễn viên trẻ của cải lương cả nước, mà nói theo NSND Giang Mạnh Hà, Phó chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu VN, là cuộc rà soát sơ bộ xem lực lượng trẻ của chúng ta như thế nào. Tất nhiên một cuộc thi không thể chuyển tải hết lực lượng, nhưng hầu như những diễn viên có khả năng ca - diễn tốt đã mạnh dạn tham gia, những đơn vị sân khấu mạnh nhất của cả nước đã hội tụ về, từ công lập cho tới xã hội hóa, cho thấy cải lương đã được đầu tư nghiêm túc, và dù trong bối cảnh khó khăn chung nghệ sĩ vẫn giữ được ngọn lửa nghề đáng trân trọng.

ẢNH: H.K

Khán giả đã được chiêu đãi no mắt đủ các thể loại cải lương, từ xã hội, hiện đại, cách mạng, lịch sử, dã sử, hương xa, thể nghiệm, làm nên sự phong phú, hấp dẫn. Và hầu hết các trích đoạn đều là tác phẩm khó, đòi hỏi kỹ thuật ca, diễn, vũ đạo, tâm lý phức tạp. Một số diễn viên bình thường có thể chỉ đóng vai phụ trong đoàn, nhưng lần này trở thành vai chính, trụ suốt gần nửa tiếng trên sân khấu, đó là cuộc thử thách vượt qua chính mình không hề dễ dàng. Họ có cơ hội thể hiện hết năng lực, cho nên dù được giải hay không họ vẫn vui, vì đã có một lần ghi dấu ấn.

Và nhìn chung, hai trường phái cải lương Bắc - Nam đã hòa quyện rất đẹp. Cải lương phương Nam nhiều màu sắc, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn; còn cải lương phương Bắc chuẩn mực, sang trọng, góp lại làm nên những giá trị quý báu cho cải lương cả nước. Đặc biệt, cải lương miền Bắc lần này ca diễn "mượt" hơn nhiều so với cách đây mười mấy, hai mươi năm vào TP.HCM lưu diễn. NSND Giang Mạnh Hà cũng xác nhận: "Đúng là mượt hơn, vì đã có sự giao thoa rất nhiều với miền Nam". Khán giả miền Nam ngồi xem mà cứ xuýt xoa: "Không ngờ cải lương miền Bắc dễ nghe, dễ cảm như vậy". Nhiều người lần đầu tiên thưởng thức "cải lương Bắc" mà vỗ tay nhiệt tình vì sự bất ngờ này.

Những tia hy vọng

Thật sự mà nói, chất lượng thí sinh khá đồng đều. Tuy nhiên, khán giả vẫn thú vị với những tia sáng bật lên tạo ấn tượng đẹp, và đó cũng là hy vọng cho tương lai cải lương.

Hai trong số những thí sinh gây ấn tượng mạnh nhất là Trọng Nhân (đoàn Tuồng cổ Huỳnh Long) và Minh Nguyệt (Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia VN). Trọng Nhân trong trích đoạn Diễn kịch một mình đã sốc dậy cả khán phòng bằng ngọn lửa rừng rực của tuổi thanh xuân và niềm say nghề, ca-diễn-vũ đạo liên tục không hề mất sức. Minh Nguyệt trong trích đoạn Lý Chiêu Hoàng lại khắc họa một Lý Chiêu Hoàng đầy tâm cảm, buồn, giận, thương, đau, hoài niệm, uy nghi, biết nghĩ cho đất nước, buông bỏ, nhẹ nhàng… Giọng Bắc của Minh Nguyệt thật đẹp, thả vào giai điệu cải lương miền Nam một cách ngọt ngào, phong thái biểu diễn và ngoại hình thì sang trọng, đúng chất hoàng gia.

ẢNH: H.K

Bên cạnh đó là Võ Thị Bé (Trung tâm văn hóa nghệ thuật TP.Cần Thơ) trong vai Diệu (Thời con gái đã xa) đã làm khán giả rơi nước mắt. Một cô thanh niên xung phong bị bom tàn phá khuôn mặt trong cung đường Trường Sơn, đã sống tiếp những ngày hòa bình gian khổ nhưng cao thượng. Lối diễn chân phương, đầy tình cảm của Võ Thị Bé đã hơn cả kỹ thuật, dù trích đoạn này cũng đòi hỏi rất nhiều kỹ thuật. Thí sinh Mỹ Lệ (Nhà hát Cao Văn Lầu Cà Mau) cũng thể hiện được kỹ thuật biểu diễn và tâm lý tinh tế của một cô nữ sinh bị nghiện ma túy (trích đoạn Một phút một thời). Lê Trung Tuấn (Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng) sáng sủa và ấm áp trong vai Lý Thường Kiệt (Trọn đời trung hiếu với Thăng Long), một dũng tướng nhưng cũng mang những nỗi đau âm thầm cùng người mình yêu, những nỗi cô đơn mấy ai thấu hiểu. Hoặc Lê Hoàng Nghi (Đoàn Cải lương Vàm Cỏ Tây Ninh) từng đoạt Chuông Vàng Vọng Cổ 2024, hay Lâm Minh Nghiêm (Nhà hát Cao Văn Lầu), Đỗ Thị Hiền (Nhà hát Cải lương Hà Nội) đều rất trẻ và cho thấy khả năng phát triển rất tốt trong tương lai.

Thực sự, trong bối cảnh cải lương đang bị cạnh tranh bởi nhiều thể loại giải trí hiện đại, thì cuộc thi như một sự kích thích để khán giả lẫn người làm nghề có dịp hội tụ cùng nhau; đồng thời nghệ sĩ trẻ cũng có thêm cơ hội giữ lửa, gắn bó với nghề. Tất nhiên, đừng so sánh họ với các bậc đi trước, mà chỉ là so bó đũa chọn cột cờ để trao giải thưởng, và chắc chắn từ cột mốc này họ còn tiến thêm nhiều bước nữa. NSND Trần Ngọc Giàu nói: "Không tin vào lớp trẻ thì tin ai bây giờ. Cứ làm cuộc tổng duyệt lực lượng, rồi biết yếu, thiếu chỗ nào chúng ta sẽ bổ sung, đào tạo tiếp tục. Có khi học nghề là học cả đời. Cải lương còn mở màn là còn hy vọng".