Vụ tham ô 79 tỉ Quỹ BOG:

Luật sư đề nghị chuyển tội nhẹ hơn cho đại gia xăng dầu Chu Thị Thành

04/11/2026 06:38 GMT+7

Cho rằng thân chủ phạm tội trong tình thế cấp thiết, luật sư đề nghị chuyển sang tội danh nhẹ hơn cho đại gia xăng dầu Chu Thị Thành, thay vì tội tham ô tài sản.

Sau khi đại diện Viện KSND TP.Hà Nội đề nghị mức án đối với đại gia xăng dầu Chu Thị Thành, Chủ tịch Công ty CP Tập đoàn Thiên Minh Đức (còn được biết đến là mẹ của ông Chu Đăng Khoa - biệt danh "đại gia kim cương") cùng các đồng phạm, các bị cáo và luật sư tham gia bào chữa.

Luật sư: Bán xăng dầu không hóa đơn do "tình thế cấp thiết"

Bà Thành bị cáo buộc tham ô tài sản, chiếm đoạt Quỹ bình ổn giá xăng dầu (BOG) gần 79 tỉ đồng và hưởng lợi hơn 20 tỉ đồng từ hoạt động mua bán trái phép hóa đơn. Viện kiểm sát đề nghị phạt bị cáo 16 - 18 năm tù về 2 tội danh này.

Bào chữa cho bà Thành, luật sư Lê Văn Hà nhắc lại bối cảnh năm 2020, Công ty Thiên Minh Đức chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, lại có hợp đồng cam kết tiêu thụ khối lượng lớn xăng dầu với Lọc hóa dầu Nghi Sơn (lên tới 380.000 m³). Nếu không tiếp nhận hàng, doanh nghiệp có nguy cơ bị phạt 8%, tương ứng 200 - 300 tỉ đồng.

Theo luật sư, bối cảnh trên khiến lãnh đạo công ty bắt buộc chọn giải pháp bán hàng không hóa đơn, không trích lập Quỹ BOG nhằm tránh thiệt hại lớn hơn, có thể xem là một dạng "tình thế cấp thiết" để duy trì hoạt động và trả nợ ngân hàng.

Xét về mặt tội danh, luật sư cho rằng cấu thành tội phạm tham ô đòi hỏi phải có hành vi chiếm đoạt, nhưng thực tế nguồn tiền bán xăng dầu được nộp về quỹ doanh nghiệp để quay vòng kinh doanh, bị cáo Thành không chiếm hưởng cho cá nhân.

Dẫn Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, luật sư đề nghị phân định giữa "vi phạm của pháp nhân và vi phạm của cá nhân", tránh buộc tội thân chủ chưa thỏa đáng. Chưa kể, việc Bộ Công thương đang dự thảo bỏ Quỹ BOG cho thấy hành vi của doanh nghiệp xảy ra khi cơ chế chính sách còn nhiều bất cập, không ít doanh nghiệp khác cũng có vi phạm tương tự.

Luật sư cũng đề cập nữ đại gia xăng dầu đã khắc phục gần 100 tỉ đồng (toàn bộ hậu quả vụ án), hiện đã gần 70 tuổi…, đề nghị hội đồng xét xử chuyển cho thân chủ tội danh nhẹ hơn tham ô tài sản, đồng thời chỉ phạt tiền đối với tội mua bán trái phép hóa đơn.

Về phía mình, bị cáo Chu Thị Thành ân hận vì quyết sách sai lầm, xin tòa khoan hồng cho mình và các nhân viên, để sớm trở về tiếp tục điều hành doanh nghiệp, hoàn thành các dự án dang dở.

Viện kiểm sát: Không thể lấy dịch bệnh làm cớ để vi phạm

Đối đáp quan điểm của luật sư, đại diện viện kiểm sát chia sẻ với những khó khăn bởi đại dịch Covid-19, đồng thời ghi nhận đóng góp trong quá trình kinh doanh của các bị cáo cùng doanh nghiệp.

Cạnh đó còn có một phần nguyên nhân đến từ sơ hở, thiếu sót trong quy định pháp luật và công tác kiểm tra, giám sát trích lập, sử dụng Quỹ BOG, sẽ kiến nghị sửa đổi, bổ sung.

Song, kiểm sát viên nhấn mạnh không thể viện dẫn bối cảnh dịch bệnh là "tình thế cấp thiết" để thực hiện hành vi sai phạm. Bởi thời điểm ấy là khó khăn chung của toàn xã hội, "doanh nghiệp không thể lấy đó làm cớ để trục lợi hay vi phạm".

Đại diện cơ quan công tố đánh giá việc xuất bán hàng không hóa đơn kéo theo chuỗi vi phạm khác như làm sai lệch báo cáo tài chính, lập 2 hệ thống sổ sách kế toán và mua bán hóa đơn khống để hợp thức hóa…

Về mức án, dù bị truy tố theo khoản 4 của tội tham ô tài sản (khung hình phạt từ 20 năm tù, chung thân đến tử hình), viện kiểm sát đã đề nghị mức án 14 - 15 năm tù đối với bà Thành và mức 5 - 8 năm tù với các đồng phạm giúp sức.

Theo kiểm sát viên, mức án này đã được áp dụng tối đa khoan hồng, giảm sâu vượt khung hình phạt, nên không thể giảm hơn được nữa.

Kết thúc phần tranh luận, tòa quyết định nghị án kéo dài, tuyên án vào chiều 5.11 tới.

"Lúc phạm tội bị cáo có nghĩ đến mẹ già, con thơ không?"

Vụ án này, Hà Ngọc Vinh, cựu kế toán PVOil Vũng Áng, bị viện kiểm sát đề nghị mức án chung thân về tội tham ô tài sản. Vinh bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 94 tỉ đồng của PVOil Vũng Áng, thông qua việc "bán chui" hơn 5 triệu lít xăng dầu cho doanh nghiệp ngoài mà không xuất hóa đơn, không nhập dữ liệu lên hệ thống.

Tự bào chữa, Vinh tỏ ra xúc động khi nhắc đến gia đình, con nhỏ 8 tuổi và mẹ già 78 tuổi, hôn nhân đã tan vỡ. Cựu kế toán xin lỗi người thân, mong được sớm về chăm mẹ, gặp con.

Viện kiểm sát cho biết mức án đề nghị đã được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố, trong đó quan trọng là việc khắc phục hậu quả, khi bị cáo mới chỉ nộp được 3,5 tỉ đồng, quá ít so với thiệt hại.

"Lúc phạm tội bị cáo có nghĩ đến mẹ già, con thơ không? 94 tỉ đồng đã làm những gì? Bị cáo đánh bạc hết. Khi đánh bạc có nghĩ đến gia đình không mà giờ lại đưa họ ra xin xỏ?", kiểm sát viên nhấn mạnh.